Ҳар бир туман ва шаҳар марказида математикага ихтисослаштирилган мактаблар ташкил этилади
|18:28 / 17.03.20208 1129 мин
Ўзбекистонда математика соҳасидаги таълим сифатини ошириш, илмий тадқиқотларни ривожлантириш ва илмий ишланмаларни амалиётга жорий қилишни қўллаб-қувватлашга қаратилган чора-тадбирлар қабул қилинади
Фото: ShutterstockФото: Shutterstock
Президентнинг “Ўзбекистон Республикасида математика соҳасидаги таълим сифатини ошириш, илмий тадқиқотларни ривожлантириш ва илмий ишланмаларни амалиётга жорий қилишни қўллаб-қувватлашга қаратилган чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори лойиҳаси муҳокама учун жойлаштирилди.
2020-2025 йилларда Ўзбекистонда математика фанлари бўйича таълим сифатини ошириш, илмий-тадқиқотларнинг натижадорлиги ва амалий аҳамиятини ошириш, иқтидорли ёшларни кенг миқёсда жалб қилишнинг мақсадли дастури тасдиқланади.
Мақсадли дастурни амалга оширишнинг устувор йўналишлари этиб қуйидагилар белгиланади:
мактабгача таълим ташкилотларида илғор хориж тажрибаси асосида илк математик тасаввурларни шакллантиришнинг замонавий педагогик технологияларини жорий қилиш;
мактабгача таълим ташкилотларини математикага оид интерактив дидактик ўйинлар ҳамда мультимедияли маҳсулотлари билан таъминлаш;
умумий ўрта ва ўрта махсус таълим муассасаларида математика фанларини ўқитиш сифатини ошириш, ҳудудларда математика ва аниқ фанларга ихтисослаштирилган мактаблар фаолиятини ривожлантириш ҳамда янги мактабларни ташкил этиш;
математика фани бўйича маҳаллий ва халқаро фан олимпиадаларида ёшлар иштирокини таъминлаш;
математика фанидан билимларни баҳолаш бўйича миллий сертификатлаштириш тизимини жорий қилиш, олий таълим муассасаларида математика фани бўйича машғулотларни кўпайтириш ва таълим бериш сифатини ошириш;
математика соҳасидаги илмий-тадқиқотларнинг ишлаб чиқариш билан узвий боғлиқлигини таъминлаш, амалий математикани ривожлантириш ва иқтисодиёт тармоқларидаги муаммоларни моделлаштириш асосида математик ечимларни ишлаб чиқиш;
математика соҳасида таълим олаётган ва илмий-тадқиқотлар билан шуғулланаётган иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлаш, чет элдаги университет ҳамда илмий ташкилотлар билан алоқаларни ривожлантириш.
мактабгача таълим ташкилотларида илк математик тасаввурларни хорижий тажрибага мувофиқ шакллантиришни ташкил этиш;
Мавзуга оид
мактабгача таълим тизимидаги малака ошириш курсларида машғулот олиб борувчи ўқитувчиларни илк математик тасаввурларни шакллантириш технологияларини ўрганиш ва машғулотларни ташкил этиш бўйича билимларини ошириш;
мактабгача таълим тизимидаги малака ошириш курсларида фаолият олиб борувчи ўқитувчилар учун хорижий экспертларни таклиф этган ҳолда илк математик тасаввурларни шакллантириш бўйича маҳорат машғулотларини ташкил этиш.
Ташқи ишлар вазирлиги Мактабгача таълим вазирлигининг таклифига кўра илк математик тасаввурларни шакллантириш бўйича илғор тажрибага эга хорижий таълим муассасалари билан ҳамкорлик ўрнатилишини таъминлайди.
Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳар йилги ўтказиладиган халқаро инновацион ғоялар ҳафталиги доирасида мактабгача таълим тизимида илғор технологиялар, ўқув қуроллари ва таълим жараёнида фойдаланадиган ўйин ва ўйинчоқлар учун алоҳида майдонча ташкил этилишини таъминлайди.
Халқ таълим вазирлиги, Олий таълим вазирлиги, Фанлар академияси ва Инновацион ривожланиш вазирлигининг ҳар бир туман (шаҳар) марказида математикага ихтисослаштирилган мактабларни ташкил этиш тўғрисидаги таклифига розилик берилади.
Белгиланишича:
математикага ихтисослаштирилган мактабларда таълим олиш учун ўқувчилар танлов асосида саралаб олинади;
математикага ихтисослаштирилган мактабларда математика фани ўқитувчилари танлов асосида ишга қабул қилинади;
математикага ихтисослаштирилган мактабларда математика фани ўқитувчиларининг базавий тариф ставкасига нисбатан 30 фоиз миқдорда ойлик устама ҳақ тўланади.
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Давлат тест маркази 2020 йил якунига қадар Математика фанидан билимларни баҳолаш бўйича миллий сертификатлаш тизимини жорий қилади.
Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ва Молия вазирлигининг умумий ўрта, ўрта махсус ва касб-ҳунар таълими муассасаларида Математика фани бўйича билимларининг мувофиқлиги сертификатининг тегишли даражасига эга ўқитувчиларга улар фаолият олиб бораётган таълим муассасасининг жойлашувига қараб базавий тариф ставкасига нисбатан 25 фоиздан 50 фоизгача ҳар ойлик устама ҳақ белгилаш тўғрисидаги таклифи қабул қилинади.
Миллий сертификатлаш тизими доирасида қуйидагилар белгиланади:
сертификат ўрнатилган тартибда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Давлат тест маркази томонидан берилади;
сертификат олиш учун математика бўйича билимларни баҳолаш табақалаштирилган ҳолда амалга оширилади;
тегишли даражадаги сертификатга эга абитуриент олий таълим муассасасига ўқишга киришида математика фанидан тест синови топширишдан озод этилади, унга математика фани учун белгиланган максимал балл берилади;
Миллий сертификатлаш тизимига тайёрлов, жумладан онлайн курслари давлат ва нодавлат таълим муассасаларида пуллик асосида ташкил этилиши мумкин;
2021 йилнинг 2 сентябридан бошлаб математикага ихтисослаштирилган мактабларда математика фани ўқитувчилари сертификатга эга бўлишлари мажбурий ҳисобланади;
Миллий сертификатлаш тизими учун тест топшириқлари базасини шакллантириш ва мунтазам янгилаб боришда эксперт сифатида Фанлар академияси В.И.Романовский номидаги Математика институти иштирок этади.
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2020-2021 ўқув йилидан бошлаб олий таълим муассасаларининг таълим йўналишлари ўқув режаларидаги Математика (соҳалар учун математика) фанларининг аудитория соатлари ҳажмини номутахассислик фанлар соатини мақбуллаштириш ҳисобига амалдаги математика фанлари блокини умумий аудитория соати миқдорига нисбатан камида 5 фоизга ошириш таклифига розилик берилади.
Олий таълим муассасаларида математика фанлари бўйича давлат таълим стандартлари, ўқув режалари ва ўқув дастурларини такомиллаштириш қуйидагилар асосида амалга оширилиши белгиланади:
ўқув режалари математика йўналишидаги гибрид фанларни ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилади ва уларни ўқитиш хорижий тажрибага мувофиқ ташкил этилади;
соҳага оид математика фанларини ўқитиш тегишли соҳадаги амалий масалаларини ечишга йўналтирилган фан дастурлари асосида ташкил этилади;
соҳага оид математика фанларини ўқитиш доирасида кадр истеъмолчилари бўлган ташкилот раҳбарларини жалб этган ҳолда гуруҳ лойиҳа ишлари ташкил этилади.
Олий ва ўрта махсус таълим ҳамда Инновацион ривожланиш вазирликларининг Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетида “Актуар ва молиявий математика” магистратура мутахассислигини очиш бўйича таклифларига розилик берилади.
“Актуар ва молиявий математика” магистратура мутахассислиги бўйича ўқиш қуйидагиларга мувофиқ ташкил этилиши таъминланади:
ҳар бир гуруҳда талабалар сони 15 нафардан ошмайди ва таълим олиш тўлов-контракт асосида амалга оширилади;
кадрлар буюртмачилари, талабалар учун ўқишни тамомлагандан кейин 3 йил давомида кадрлар буюртмачиси томонидан белгиланган ташкилотларда меҳнат фаолиятини амалга ошириш мажбуриятларини ўрнатган ҳолда, улар ва талабалар ўртасида шартнома тузиш орқали талабалар контрактининг базавий қиймати тўловини амалга ошириш ҳуқуқига эга ҳисобланади;
талабалар қонун ҳужжатларига мувофиқ оширилган контракт ставкалари бўйича қўшимча қабул қилиниши мумкин;
малака талаблари, ўқув режалари ва фан дастурларидаги фанлар Марказий банк ва Молия вазирлиги тавсияларига асосан шакллантирилади.
Фанлар академияси, Инновацион ривожланиш вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ва Молия вазирликларининг Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Самарқанд ва Наманган вилоятларида Фанлар академиясининг В.И.Романовский номидаги Математика институти ҳудудий бўлинмаларини ташкил этиш бўйича таклифлари маъқулланади.
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси, Инновацион ривожланиш вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ва Фанлар академиясининг Институт ҳузурида қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳолда математика фанларининг барча ихтисосликлари бўйича фан доктори (Doctor of Science (DSc) илмий даражасини берувчи илмий кенгаш ташкил этиш ва унга тўлиқ мустақиллик бериш тўғрисидаги таклифига розилик берилади.
Молия вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги ва Фанлар академиясининг математикаси соҳасидаги илмий изланишлари натижаларига кўра амалиётдаги муайян муаммонинг ечимини таклиф этган олимларни мукофотлаш мақсадида президентнинг Ал-Хоразмий номидаги халқаро мукофотини таъсис этиш тўғрисидаги таклифига розилик берилади.
Қуйидагилар белгиланади:
Мукофот билан Ўзбекистон ва чет эл фуқаролари тақдирланади;
Мукофот билан тақдирлаш бўйича харажатлар бир марталик тўлов шаклида 100 минг АҚШ доллари миқдорида Ўзбекистон Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан амалга оширилади;
Мукофот тақдирлаш президент томонидан ҳар йили Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Республика фан ва технологиялар кенгашининг тақдимномасига кўра берилади;
Кенгашда номзодларни кўриб чиқиш Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан тегишли давлат ёки хўжалик бошқаруви органининг хулосаси Вазирлар Маҳкамасига киритадиган таклифларига кўра амалга оширилади;
тақдирлаш учун номзодлар бўйича таклифлар Математика жамияти томонидан ўтказиладиган доимий кузатувлар асосида шакллантирилади ва эксперт тавсияномаси шаклида Инновацион ривожланиш вазирлигига тақдим этилади.
