«Биз даҳшатли замон томон кетиб бормоқдамиз»

Маълумки, президент Дональд Трамп Covid-19’нинг ҳалокатли хавфини ўз вақтида англаб ета олмади. Ҳатто у дастлаб коронавируснинг янги тури демократлар томонидан ўзи ва унинг маъмуриятига зарар етказиш учун ишлатилган «ёлғон» эканини таъкидлади. Вақт ўтиши билан эпидемиянинг қанчалик хавфли экани маълум бўлгач, Трамп аввалги бефарқлигини хаспўшлаш учун ўткир тилни ишга солди. У ҳатто вирусга қарши курашни урушга қиёслар экан, ўзини мана шу уруш даврининг президенти, деб атади. Эндиликда эпидемияга қарши кучлироқ чоралар кўрила бошланган бўлса-да, аслида, мамлакат жуда кеч қолди. Шу асно Трамп президентлик фаолияти давомида яратмоқчи бўлган «дунёдаги энг қудратли ва гуллаб-яшнаган мамлакат» имижига жиддий путур етди.

Айни пайтда яхши сценарий ҳақида гап ҳам бўлиши мумкин эмас. Фақат ёмон ёки ўта ёмон эҳтимолларгина мавжуд. Оқ уй тиббиёт экспертларининг ҳисоб-китобларига кўра, ҳатто уйда қолиш буйруғига амал қилинган тақдирда ҳам вирус туфайли 100 мингдан 240 минггача америкалик вафот этиши мумкин.

«Ўлим жуда кўп бўлади, деди Трамп журналистларга берган баёнотида. Биз даҳшатли замон томон кетиб бормоқдамиз. Эҳтимол, бундай ўлим кўрсаткичларини илгари ҳеч кўрмагандирмиз. Эҳтимол, буни Биринчи ёки Иккинчи жаҳон урушидаги рақамлар билан таққослашимиз мумкиндир». Агар Биринчи жаҳон урушида 320 минг, Иккинчи жаҳон урушида 1 миллион 76 минг америкалик ҳалок бўлгани ҳисобга олинса, мазкур баёнот қанчалик даҳшатли экани ойдинлашади.

Соғлиқни сақлаш тизими қуламоқда

Нью-Йоркка сузувчи госпиталга айлантирилган кема кириб келмоқда / Reuters

Дональд Трамп твиттерда АҚШнинг коронавирус эпидемиясини «назорат қилаётгани»ни ёзганидан сўнг бир ой ўтгач, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) Америка эпидемия марказига айланиши мумкинлигини айтди. Узоқ вақт давомида сурункали муаммоларга дуч келган Америка соғлиқни сақлаш тизими ғафлатда қолиб, тайёргарлик кўришга улгурмагани ҳам бунда катта рол ўйнади.

Эпидемия тарқалганидан кейин ҳеч қанча вақт ўтиб улгурмай, АҚШ касалхоналарида тиббий воситалар етишмовчилиги юзага келди. Шифокор ва ҳамширалар интернет орқали бу масалада ёрдам сўраб мурожаат қила бошлашди. Тўқимачилик корхоналаридан эса касалхона ишчилари учун тиббий ниқоб тикиш сўралди. Аммо вазият шу қадар ёмон тус олдики, бир анестезиологнинг муолажа пайтида бошига елим пакет кийиб олгани кенг муҳокамаларга сабаб бўлди. Кейинчалик эса ҳатто чиқинди пакетларидан ҳимоя воситаси сифатида фойдаланаётган шифокорлар тасвири ижтимоий тармоқларда пайдо бўлди.