Коронавирус
Хитой ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар ўтган йил охирида илиқлашгандек туюлганди. Томонлар янги савдо шартномалари ҳақида келишиб, ўзаро муносабатларга ижобий қарашга имкон беришганди. Аммо йил бошида ҳаммаси кескинлашиб кетди. Коронавирус пайдо бўлди, у аста-секин бутун дунёга тарқалиб, АҚШ унинг ўчоғига айланди-қолди. Трамп вирус тарқалишида унинг «ватани» Хитойни айблай бошлади. Кейин Америка томондан янги айбловлар пайдо бўлди: айғоқчилик, технологияларни ўғирлаш, инсон ҳуқуқларини бузиш (уйғурлар масаласи). Оқибатда вазият шунчалик жиддийлашиб кетдики, АҚШ ва Хитой ўртасидаги муносабатлар ноябрдаги президентлик сайловлари вақтида энг юқори чўққига кўтариладиган кўринади.
Дипломатик можарони АҚШ бошлади. 21 июль куни Ҳьюстондаги Хитой консулхонаси ёпилиши эълон қилинди ва хитойлик дипломатларга у ердан чиқиб кетиш учун уч кун вақт берилди. Шунингдек, хитойликларнинг Сан-Францискодаги консуллиги ёпилиши мумкинлиги ҳам айтилди. Кейин эса Хитой АҚШ консулхонасини ёпди, бунинг ортидан Ҳьюстондаги бош консулхона ходимлари бинони тарк этишди.
Ҳаммаси қандай бошланди?
Кузатувчилар эскалация жиддийлашаётгани ва буни совуқ уруш билан қиёслаш мумкинлигидан огоҳлантиришмоқда
21 июль куни АҚШ ҳукумати Хитойга Техас штатидаги Ҳьюстон шаҳрида жойлашган консуллик ёпилишини, ходимлар у ердан 3 кун ичида чиқиб кетишлари кераклигини билдирди. Олдинроқ Америка томони хитойлик ҳакерлар Covid-19 вакцинаси ҳақидаги маълумотларни ўғирлашга уринганини маълум қилганди. АҚШ ҳукумати эълон қилган айбловда хитойлик икки кишининг исми келтирилган. Улар Хитой ҳукумати қўллаб-қувватлови билан АҚШ серверларига ҳужум қилиб, коронавирус вакцинаси ҳақидаги маълумотларни ўғирлашга уринган. Улар шунингдек, бошқа ҳакерлик ҳужумларини амалга оширганликда ҳам айбланмоқда.
Хитойда эса АҚШни сиёсий провокацияда айблашмоқда. Мамлакат ташқи ишлар вазирлиги Ҳьюстондаги консулликнинг ёпилишини бемаънилик деб атади. Ўз навбатида АҚШ буни ўз интеллектуал мулкига нисбатан қилинган хуружга жавоб сифатида баҳолади.
Интернетда Ҳьюстондаги консуллик ходимлари дипломатик ташкилот ҳовлисида қоғозларни ёқишаётгани тасвирланган видеолар тарқалди. АҚШ президенти Дональд Трамп бу ҳақда ҳазил аралаш гапириб ўтди. «Биз консуллик ёпилиши ҳақида айтганимизда у ерда ёнғин бўлибди. У ерда нималар бўлганини билиш жуда қизиқ», деди америкаликлар етакчиси.
