Яккабоғлик тадбиркорнинг 650 миллион сўмлик музлаткичи жойлашган ер майдони сотиб юборилганми?

«Менга 2017 йил туман ҳокими қарори билан 10 сотихдан зиёдроқ ер музлаткич қуриш учун доимий фойдаланишга ажратилган эди. Лойиҳам 2018 йил давлат дастурига ҳам киритилган бўлиб, сиғими 300 тонналик музлаткични ўша йили ишга туширдим. Бунинг учун ўғилларим, бошқа қариндошларим билан бирга йиллар давомида хорижда ишлаб пул тўплагандик.

Шу тарзда 650 миллион сўм сарфлаб қурган, бир неча йил ишлатган музлаткичим ўрни тўсатдан сотилиб кетибди. Яқинда бошқа бир тадбиркор келиб: «Энди бу ерлар меники», дея маълум қилди.

Айтишича, у музлаткичим ўрнини, унга кирадиган йўлларни, атрофдаги ерлар билан қўшиб аукционда сотиб олган экан. Қўлимда шунча ҳужжатим бўла туриб, қонунни бузмасдан ҳам бор-бисотимдан айрилишим мумкин экан-да?» – дейди Сайфулла Ҳайитов.

Дарвоқе, биз тадбиркор билан унинг музлаткичи биносида суҳбатлашиш учун унинг қўшниси ҳовлисидан ўтишга мажбур бўлдик. Чунки ҳақиқатан ҳам бу бинога бориладиган йўл сотиб юборилгани учун янги эгаси йўл устидан девор ва дарвоза қўйиб қулфлаб ташлаган. Биз ҳатто мазкур йўлни суратга олиш жараёнида ҳам уни сотиб олган тадбиркорнинг эътирозига дуч келдик.

Шу ерда содир бўлган бир кичик ҳолат эътиборимизни тортди. Юқорида йўлдан ҳам айрилган музлаткич эгасининг ўз биносига кириш учун қўшнисининг еридан кесиб ўтишини айтгандик. Мутлаткич ҳудуди ва атрофларининг янги эгаси эканини айтаётган тадбиркорнинг ана ўша қўшни билан суҳбатига гувоҳ бўлдик: «Мен сизга нима дегандим? Нима учун буларни ҳовлингиздан ўтказяпсиз?!»

Англашиладики, бу ҳудудларни сотиб олган «Шоҳрух Абдурашид Ҳамкор» ишлаб чиқариш таъминот корхонаси энди Сайфулла Ҳайитовни наинки асосий йўлдан музлаткичига ўтгани қўймайди. Шу билан бирга, бошқа – учинчи, бегона одамнинг еридан бўлса ҳам ўз биносига ўтишига йўл қўймайди...

Бу билан нима мақсад кўзланганини биз тушунишга ожизлик қилдик. Ҳарҳолда, биносига кира олмаётган Сайфулла Ҳайитовнинг 650 миллион сўмлик музлаткичига кира олмай, охир-оқибат уни арзон гаровга сотиб кетишини кўзламагандир?

Ўзи аслида қандай қилиб, барча ҳужжатларга эга бўлгани ҳолда тадбиркорнинг ери сотувга қўйилган? Бу ҳолат тегишли идораларнинг эътиборини тортмаганми? Сайфулла Ҳайитовнинг айтишича, у мазкур ҳолат юзасидан икки марта Яккабоғ туман прокуратурасига мурожаат қилган, аммо ҳозирча жавоб ололмаган.

Туман ҳокимлигига қилган мурожаатларига жавоб хати йўлланган. Юборилган жавоб хатида Сайфулла Ҳайитовнинг ерга эгалик ҳуқуқи мавжудлиги эътироф этилган. Шу билан бирга, бу ерларни «Шоҳрух Абдурашид Ҳамкор» ишлаб чиқариш таъминот корхонаси ҳам электрон-онлайн аукцион савдосида жами беш гектар ерга қўшиб ютиб олганини маълум қилади. Хуллас, икки томон ҳам ҳақ экани эътироф этилади (!) ва тадбиркор Сайфулла Ҳайитов судга мурожаат қилиши лозимлиги айтилади.

Ҳолатга аниқлик киритиш мақсадида ҳокимликда бўлдик. Туман ҳокими Лутфулла Абдуллаев биз билан суҳбатда бу туманга яқинда келгани, аммо шунда ҳам бундай ҳолат юз бериши мумкин эмаслигини айтиб, воқеани яна бир бор биргаликда жойида ўрганишни таклиф қилди.

 Биз билан биргаликда соҳа бўйича тумандаги мутасаддилар ҳам ҳудудга таклиф қилинди. Туман ҳокими сўрови билан аукционга киритилган ернинг чизмаси олиб келинди. Маълум бўлдики, аукционга чиқарилган ерда музлаткич биноси кўрсатилмаган экан! Муаммога сабаб бўлган жиҳатлардан бири мана шу.

Иккинчидан, музлаткич жойлашган ҳудуд 2017 йилда ўз вақтида ҳоким қарори билан тадбиркорга берилаётган вақтда аввал захирага олинмаган. Яъни музлаткич қуриш учун ер ажратилган, ҳоким қарори чиққан, бу музлаткич давлат дастурига киритилган, аммо аввал захирага қайтарилмагани сабаб, бу ерлар 2017 йилдан олдин фойдаланган корхона номида ҳам қолиб кетган. Ана ўша корхонанинг қарзлари учун мазкур ҳудуд ерлари аукционга чиқиб кетган.

Шу ўринда алоҳида таъкидлаш лозимки, ерга эгалик ҳуқуқини беришдан олдин уни захирага олиш тадбиркорнинг эмас, тўлиқ ҳокимликнинг вазифаси эди. Буни ҳозирги туман ҳокими ҳам биз билан суҳбатда маълум қилди.

Масаланинг учинчи томони эса, умумфойдаланувдаги йўллар ҳам сотувга қўйилиши мумкин эмас. Аммо қўйилган ва сотилган.

Хуллас, ҳокимлик иштирокида бир неча соат давом этган ўрганиш натижалари ана шундай. Шу тарзда муаммони келтириб чиқарган сабаблар юзага чиқди. Бир сўз билан айтганда, хатони аслида тадбиркор эмас, масъул идоралар қилган. Оқибатни эса кўриб турибсиз.

Муаммога ойдинлик киритилгач, туман ҳокими тез орада унга ечим топиши, ҳар икки тадбиркор ҳам Яккабоғ учун кераклигини таъкидлади. Дарҳақиқат, тадбиркор нафақат Яккабоғга балки барчага керак, аммо муаммога ечим ҳам зарур. Умид қиламизки, ечим сифатида яна жабрланган тадбиркорнинг ўзи товон тўламайди.

Муаммо қандай бартараф этилгани ёки йўқлиги ҳақда эса яқин орада маълум қиламиз.

Анвар Мустафоқулов, Kun.uz мухбири.
Тасвирчи – Фахриддин Ҳотамов.