“Заковат”нинг ёпилишига оид гап-сўзлар анчадан бери муҳокама марказида. Бу борада якуний фикрга келинмаган, расман ахборот берилмаган бўлса-да, бу дастур бўйича парда ортида ҳам жиддий баҳслар кетаётганини англаш қийин эмас.
“Заковат” интеллектуал телеўйини ўзининг 20 йиллик тарихида учта телеканалда фаолият юритиб кўрди. Дастлаб “Ёшлар”да очилган теледастур кейинчалик “Ўзбекистон” телеканалига, охири нодавлат каналлар орасида рейтинги юқорилаб бораётган “Миллий”га ўтди.
Кўрсатувнинг дастлабки сонини кўпчилик яхши эслайди. Ўшанда бошловчи Абдурасул Абдуллаев мазкур лойиҳанинг янгилик эмаслиги, бу шаклда бошқа давлатларда мавжудлиги, энди эса Ўзбекистонда ҳам йўлга қўйилаётгани тўғрисида гапирганди.
Чиндан ҳам айнан шу шаклда жуда кўп давлатларда бўлган бу дастур Ўзбекистонда ҳам жуда тез оммалашди. Унда иштирок этишни, ҳеч бўлмаса жўнатган саволи янграшини истаганлар жуда кўпайиб кетди. “Заковат” узоқ вақт прайм-таймларнинг энг қулай пайтларида эфирга узатилди.
Кўрсатув эфирга узатилиш билан бирга “Заковат” клуби ҳам янгидан янги билимдонлар ҳисобига кенгая борди. Ҳомийлар пайдо бўлди, тузуккина совринлар қўйилди, хориждан нуфузли меҳмонлар жалб қилинди. Бир сўз билан айтганда, илм тарғиботида, тафаккурга ундашда, айниқса ёшларни изланишга ўргатишда бу лойиҳанинг ўрни катта бўлди.
Аммо замон, вазият ўзгарди. Интернет, ижтимоий тармоқлар, гаджетлар оммалашуви аксарият ёшларни бу каби мантиқий фикрлашга ундовчи дастурлардан узоқлаштирди. Қаторлаштириб ташланган хориж сериаллари эфирнинг “қаймоғи”ни эгаллади ва телеканалларнинг асосий даромад манбаига айланди.
Бу жараёнда “Заковат” вақти сурила-сурила охири дастур эфирга чиқишдан буткул тўхтади. Албатта, телеклуб ўз фаолиятини давом эттирмоқда. Аммо энди томошабин интеллектуал озуқа ва завқли томошадан бебаҳра қолди.
“Заковат”нинг бугунги ҳолатга тушиш сабаблари, келгуси режаларига оид саволлар билан дастур муаллифи Абдурасул Абдуллаевга мурожаат қилдик:
– Абдурасул ака, “Заковат” “Миллий” телеканалида фақат рейтинг пасайганлиги туфайли эфирга узатилмай қолгани қанчалик асосли?
– Бу гаплар қисман тўғри. Лекин шу билан бирга, бунинг объектив сабаблари ҳам бор. Ўзи МТРКдан “Миллий” телеканалига ўтишимиз бўйича музокаралар 3 ойча давом этган, бизга жуда катта ваъдалар берилганди. Мен нодавлат телеканалида ижод эркинлиги кенгроқлиги, яхшироқ таклифлар билдиришгани учун қабул қилгандим. Аммо бизни таклиф қилганлар, келишганларнинг деярли барчаси ишдан бўшаб кетишди. Бизга ажратилган техник имкониятлар қисқартирила бошланди, “Заковат”нинг эфирга узатилиш вақти жуда кечиктириб юборилди, ҳатто соат 23:00га қўйилган вақтлар ҳам бўлди. Намойиш ойига икки мартага туширилди ва қайта эфирлар бутунлай тўхтатилди. Бу энди телеканалга боғлиқ жиҳатлари.
