15 декабрь куни халқаро муаллифлар гуруҳи «Спутник V» вакцинаси билан эмланганлар зардобидаги антитаналар коронавируснинг омикрон вариантини нейтраллаштириш қобилияти тўғрисидаги илк маълумотларни эълон қилди. Мазкур қобилият (том маънода) нолга тенг – синовдан ўтган исталган бошқа вакцинадан кўра ёмонроқ, дея баҳоланди. Шу билан бирга, маълумки, лаборатория шароитларида нейтраллаштириш қобилияти реал ҳаётда вакцинанинг вирусни юқтиришга қарши самарадорлиги билан узвий боғлиқ.
Бироқ «Спутник»нинг самарасизлиги ҳақида афсусланишга ҳали эрта: мазкур тадқиқотнинг Россия вакцинаси борасидаги сифати жиддий шубҳа уйғотади («Спутник V» экспортчиси бўлган Россия тўғридан тўғри инвестициялар фонди ҳам шуни таъкидлаган). Ҳали сифатли маълумотлар эълон қилинганича йўқ, бироқ бошқа барча вакциналарда бўлгани каби «Спутник V»нинг ҳам омикронни юқтиришга қарши самараси ҳақиқатан ҳам паст, дея тахмин қилиш мумкин. Бироқ, эҳтимол, унинг самараси учинчи – бустер доза олинганида кескин ортар.
Бу қандай тадқиқот?
Турли мамлакатлардан келган бир гуруҳ олимлар кенг тарқалган бешта вакцина билан эмланганлар ва касалликни бошдан ўтказганлар зардобидаги антитаналарнинг коронавирус спайк оқсили асосида тўпланган псевдовирусни нейтраллаштириш қобилиятини ўрганишди. Олинган натижаларни таққослаш учун 2020 йилда бутун дунёда тарқалган коронавируснинг «дастлабки» варианти асосида псевдовирус яратилди.
Сўнгги ҳафталарда ана шу каби кўплаб тадқиқотлар ўтказилди, бироқ буниси «Спутник V» билан эмланганларнинг зардоби намуналари тадқиқ этилган биринчи тадқиқот бўлди.
- «Спутник V» бўйича Аргентинанинг Буэнос-Айрес шаҳридаги José de San Martín шифохонасида эмланган 11 нафар (30-58 ёшдаги) шифокорларнинг қон зардоби текширилди.
- (Барча вакциналар билан эмланган ва касалликни бошдан кечирганлардан олинган) зардобнинг барча намуналаридаги антитаналар омикрон асосида яратилган псевдовирусни вируснинг «дастлабки» моделига қараганда ёмонроқ нейтраллаштирган.
- Энг яхши натижаларни Moderna вакцинаси билан эмланганлар намуналаридаги антитаналар кўрсатди. Бироқ уларнинг омикрон моделини нейтраллаштириш қобилияти ҳам 33 марта пасайган.
