Айни вақтда вазият шундайки, расмий Ҳелсинки ва Стокҳолм шу йилнинг ёзидаёқ НАТОга аъзолик учун ариза беришга тайёрланмоқда. Россия томони эса хавфсизликка жиддий таҳдид сифатида Финландия ва Швецияни алянсга аъзо бўлиш оқибатларидан доимий огоҳлантириб келади.
Жумладан, Россия ташқи ишлар вазирлиги сўзчиси Мария Захарова 20 апрел кунги чиқишида Финландия ва Швецияни НАТОга аъзоликка интилиш оқибатларидан огоҳлантириб, шундай деди:
“Биз оммавий тарзда, ҳам икки томонлама каналлар орқали ўз огоҳлантиришларимизни бердик. Улар бу ҳақда билишади, шунинг учун ҳайрон бўлишнинг кераги йўқ. Бу нималарга олиб келиши борасида барчасидан хабардор қилганмиз”.
Kun.uz мухбири сиёсатшунослар Хайрулла Умаров ва Камолиддин Раббимов билан давлатлар ўртасида юзага келаётган ана шу мураккаб вазият ва унинг ривожи бўйича суҳбат уюштирди.
Kun.uz:
Финландия ва Швеция шу йилнинг ёзидаёқ НАТОга кириши мумкинлиги ва унинг атрофидаги гап-сўзлар кўп муҳокама қилинмоқда.
Айни пайтда реал вазият шундайки, Финландия июнда, Швеция эса ундан кейиноқ НАТОга кириш учун ариза бериши кутилмоқда.
Хўш, сизлар бир пайтлар нейтраллик эълон қилган ва шу сиёсат билан интенсив ривожланиб бораётган бу икки давлат нима учун ушбу ҳарбий тузилмага интилмоқда дея ҳисоблайсиз?
Хайрулла Умаров:
Вазиятни таҳлил қилишдан аввал НАТО ўзи қандай ташкилот, деган саволга жавоб бериш керак?
Бу – 1949 йилда ташкил топган ҳарбий ташкилот. Алянснинг мақсади, ўша пайтдаги Совет Иттифоқи, унинг мафкураси ва қуролли кучларига қарши турадиган ҳарбий тузилмага айланиш эди.
СССР парчалангандан кейин ўтган вақт давомида эса НАТОнинг уч баробарга кенгайганини кўришимиз мумкин.
Энди сиз айтган Финландия ва Швециянинг НАТОга аъзолиги масаласига ўтсак. Сиёсатда Юлий Цезар айтган бир фикр қоида сифатида олинади: “Тинчликни хоҳласанг, урушга тайёргарлик кўр”.
Шундай экан, ҳақиқатан ҳам, ҳар қандай давлатнинг биринчи вазифаси эҳтимолдаги ҳолатларга тайёр туришдир. Бу борада улар қаердан хавф келишига қараб, ҳарбий тузилмалар жойини ҳам тақсимлаб боришади. Бу масаланинг назарий жиҳати.
