Урушга жўнаб кетиш
1921 йил 15 октабрда туғилганман. 1941 йил уруш бошланди. У пайтларда қишлоқдаги ҳамма хонадонга думалоқ радио ўрнатилган бўларди, уруш ҳақидаги хабарларни эшитиб турардик. Кейин бизни ҳам ёшимиз етиб қолгани учун армияга чақирди. Чақирилганлар орасида ўзимдан катталар ҳам, кичиклар ҳам бор эди. Ҳаммамизни йиғиб, кечаси Пискентдан Тошконга ҳайдади; у вақтда машиналар ҳам йўқ эди, кавалерия бўлиб бордик. У ерда қиши билан тайёргарлик кўрдик. Кейин Чимкент областига олиб борди, у ерда бир ҳафта турдик, бир ҳафтадан кейин поездга ўтириб, Украинага жўнатди.
Чимкентдан Украинага поездда 23 суткада бордик. Поезд йўлда тўхтаб қолар, шунда уст-бошимизни ювиб олардик. Украинадаги Варашиловград деган шаҳарга (ҳозирги Луганск областида – таҳр.) бордик. У шаҳардан кейин кечаси битта қишлоққа етиб бордик, у ерда бизни битта отхонага жойлаштиришди. Отхонада бир ҳафта ётдик. Кейин бизни Минскка олиб борди. Минскда бир дарё бор экан, дарё бўйида одам кўп экан, фақат ўзбеклар эмасди, ўша ерда ҳаммани “част”ларга бўлиб ташлади. Дилмурод ака, Ҳалил ака, Эгамқул, Мухтор ака деганлар бор эди – баримиз тарқаб кетдик.
Ичимиздагиларнинг битта-иккитаси ўрисчани биларди, биз билмасдик ҳам, тушунмасдик ҳам ўрисчани. 33-“танковий” бригадада эдик. Болданов деган одам командир эди. Танкни ёшроқлар билмайди, у юрганда ичидаги одам жуда силтаниб ўтиради, бемалол ўтиролмайсан унинг ичида, ҳар силтанганида вой-бў... Майли-да, нима деймиз энди, йўқ демаймиз-ку.
“Бизда қурол кам эди”
Немислар томондан телефон орқали хабарлар келиб турарди, мана шу қишлоқда немиснинг шунча танкаси, шунча ҳарбийси турибди деган. Бизда қурол кам эди. Лопатка берарди: “Белингга осиб ол, мана шу лопатка билан немиснинг бошига бир уриб, автоматини оласан”, дерди. А биз қандай қилиб оламиз уларни дердик, немислар яқинига йўлатмаса керагов, юз метр масофадан дабдаламизни чиқариб ташлайди.
Анча вақт ўтди. “Обед” вақти бирдан тўполон бўлиб қолди. Ана шунда қийналиб қолдик. Қурол кам, урушга тайёргарлик йўқ, кийимам йўқ, овқат ҳам йўқ. Анча қийналиб, кейин... шу тариқа, ҳамма армия тўзиб, ким қаерга кетганини, ҳеч нимани билмай қолди. Ҳамма нарсани машинага ортиб, орқага чекиндик. Штабга кетаётганимизни айтишди. [Бир неча кундан кейин] сой бўйига, темир йўл ўтган жойга чиқдик, ўша ерни штаб деди. Шу ерда туриб, қочиб келаётганларни штабга олиб келасизлар, ўтказмайсизлар деди. Ҳалиги жойда иккита-учтадан бўлиб, қочиб келаётганларни штабга олиб бориб турдик. Шу вақтда мен яшаган жойда Саттор ака Бегимқулов деган директор бўларди, ўша одамни кўриб қолдим. Олдимга югуриб келди. “Биз 9та машинада миномётчи эдик, немислар самолёти билан ўққа тутиб, машиналаримиздан 7таси қолди”, деди.
