Ниҳоят, автомобиллар ойнасини қорайтиришга чекловлар президент топшириғи билан анча юмшатилди: орқа ён ойналарни қорайтириш бепул бўлди, олд ён ойналар учун рухсатнома тўлови анча арзонлашди.
Ҳа, “тонировка” гап-сўзсиз аллақачон текин бўлиши керак эди. Айниқса, машиналарнинг орқа ён ойналарини қорайтириш. Чунки орқа ён ойналарнинг қорайтирилиши чиндан ҳам ёзнинг жазирамасида қуёшнинг тиғидан тўсишга ёрдамлашади, қолаверса – ҳайдовчига ўтирган ўрнидан машинани бошқаришда теварак-атрофни кузатишда асло халақит бермайди.
Шу пайтгача машиналарнинг фақат орқа ойнасини рухсатномасиз қорайтириш мумкин эди. Бироқ ўша ойнанинг қорайтирилиши ёки парда тақилиши ҳайдовчининг ўтирган ўрнидан кўзгу орқали орқани кузатишга халақит беради. Нега уни қорайтириш текин-у, ҳайдовчи деярли қарамайдиган орқа ён ойналар текин эмас? Бу ҳам мантиқсизлик эди. Бунга президент қарори билан барҳам берилди.
Салондаги орқа ён ойналарни қорайтириш текин бўлиши йўловчиларни ва сайёҳларни ташувчи микроавтобуслар ва таксилар, айниқса жамоат транспортида ҳам одамларга қулайлик яратади.
Қолаверса, “тонировка”га рухсат бериш текин бўлгани билан, ойналарга плёнка ёпиштириш пулли. Текин бўлгач, талаб ҳам ортади ва бу ўз-ўзидан нархлар ўсишига олиб келади. Аҳоли анча-мунча харажат қилади. Бу харажатга қўшимча равишда бир йиллик рухсатнома учун ҳам ҳақ тўлаш адолатсизлик эди.
Қолаверса, Ўзбекистонда орқа ойналарга қуёшдан тўсиш учун парда ўрнатиш мумкин. Бу кўплаб суд жараёнларида амалдаги тартиб-қоидаларга зид эмаслиги ўз исботини топиб бўлган. Парда мумкин бўлган жойга тонировка плёнкасини ёпиштириш мумкин бўлмагани кулгили-да.
Олд ойналарни қорайтириш
Масаланинг иккинчи томони бор. Шахсан мен машина ойналарининг барчасини тўлиқ тонировка қилиш бепул бўлишига қарши эдим (якунда шундай бўлиб чиқди ҳам).
Ҳа, автомашина орқа эшиги ойналарини қорайтириш жуда кўп давлатларда текин. Масалан, ҳар томонлама бизга энг яқин давлат – Қозоғистонда ҳам текин. Олд ён ойналарни қорайтириш эса кўп давлатларда мумкин эмас. Фақат кортежда иштирок этадиган, маёқчали машиналарда тўлиқ тонировкага рухсат берилган.
Энг аввало, машина олд эшиклари ойнасини қорайтириш – ҳайдовчининг бошқариш ўрнидан теваракни кузатишга халақит беради. Айниқса, тунги вақтларда. Қолаверса, ҳозирда машиналар заводданоқ барча ойналарининг шаффофлиги 30 фоизга сўндирилган ҳолатда чиқмоқда.
