Бу дунёдаги энг машҳур қимматбаҳо тошлардан бирига ишора эди. Кўҳинур олмоси она-қиролича номи билан танилган Елизаветанинг волидаси учун ясалган тождаги 2800 та қимматбаҳо тошдан биридир. Унинг ўлчами 105 каратга тенг бўлиб, тождаги бошқа тошлардан яққол ажралиб туради.
Ҳиндистон аҳли Кўҳинур британияликлар томонидан ноқонуний қўлга киритилган, шу сабабли қайтарилиши лозим деб ҳисобламоқда.
Фото: Getty Images
Кўҳинур тарихи
Кўҳинур – (Кўҳи нур – форсча, «Нур тоғи») тарихдаги энг машҳур олмос ва бриллиант бўлиб, Британия қироллик оиласи хазинасига кирувчи энг катта қимматбаҳо тошлардан биридир.
У Ҳиндистоннинг ҳозирги Андҳра-Прадеш ҳудудида, XII-XIV асрлар оралиғида, Какатиян сулоласи ҳукмронлиги даврида қазиб олинган. Унинг сайқалланмаган оғирлиги 793 карат бўлган деб ҳисобланади.
Фото: Getty Images
Кўҳинур ҳақидаги дастлабки ёзма маълумотлар XVI асрга бориб тақалади. 1526 йилда Ҳиндистонга юриш қилган Бобур ва унинг ўғли Ҳумоюн Панипат жангида рожа Бикерамит аскарларини мағлуб этишади. Унинг хотини эса барча хазиналарини, шу жумладан Кўҳинурни ҳам Ҳумоюнга топширади.
Кейинчалик қимматбаҳо тош форслар ва афғонлар қўлига ўтади. XIX асрда сикҳлар маҳарожаси Ранжит Сингҳ уни афғон ҳукмдори Шужа Дурронийдан тортиб олиб, Ҳиндистонга қайтарди.
XIX аср ўртасида Ҳиндистоннинг Панжоб вилояти Буюк Британия томонидан аннексия қилинади. «Ист Индия» компанияси эса 10 ёшли маҳарожа Данжип Сингҳни ўз ерлари ва мулкларидан воз кечишга мажбур қилиб, қимматбаҳо тошни ҳам қўлга киритади.
Сўнгра компания Кўҳинурни қиролича Викторияга совға қилади. Унинг турмуш ўртоғи, шаҳзода Алберт тошни қайта сайқаллашни буюради. Шундан сўнг олмос қиролича Александра ва қиролича Мария тожини безайди. 1937 йилда эса она-қиролича тожига ўрнатилади.
