Киев Маскнинг тинчлик бўйича режасига шубҳа билан қаради

Украина президенти Володимир Зеленский ва президент девони раҳбари маслаҳатчиси Михайло Подоляк 3 октябр, душанба куни кечқурун Twitter'да америкалик миллиардер Илон Маскнинг ўз давлатлари ва Россия ўртасидаги урушни тинч йўл билан ҳал қилиш йўли ҳақидаги таклифига изоҳ берди. 

Хуллас, Михайло Подоляк «яхшироқ таклиф» борлигини айтди: «Украина ўз ҳудудларини, жумладан, аннексия қилинган Қримни ҳам озод қилмоқда. Россия демилитаризация ва мажбурий ядровий қуролсизланишдан ўтмоқда ва энди бошқаларга таҳдид сола олмайди. Уруш жиноятчилари халқаро трибуналга бўйсунади».

Ўз навбатида Володимир Зеленский Twitter'даги саҳифасида «Сизга қайси Илон Маск кўпроқ ёқади?» сўровномасини бошлади. Жавоб вариантлари - «Украинани қўллаб-қувватлайдиган» ва «Россияни қўллаб-қувватлайдиган».

Аввалроқ, америкалик тадбиркор, Tesla ва SpaceX асосчиси Илон Маск Twitter'даги саҳифасида Россиянинг Украинага қарши урушидаги мавжуд вазият ҳақидаги фикр ёзиб, сулҳга эришишнинг эҳтимолий йўлларини айтиб ўтган эди.

Хусусан, Маск, агар Қрим таҳдид остида бўлса, Россия аҳолининг умумий сафарбарлигини бошлаши, бу эса «ҳар икки томондан ўлимларга олиб келади», деган фикрни билдирди. Шу билан бирга, тадбиркорнинг таъкидлашича, Россия аҳолиси Украинаникидан уч баравар кўп, шунинг учун «умумий уруш» ҳолатида Украина ғалаба қозониши даргумон. «Агар Украина халқи сиз учун муҳим бўлса, тинчликка эришиш йўлларини қидиринг», - деди у.

Шу билан бирга, у, унинг фикрича, деэскалацияга ҳисса қўшиши мумкин бўлган қадамларни айтди: Украина шарқида Россия томонидан босиб олинган ҳудудларда, БМТ назорати остида, Россия тарк этиш шарти билан янги овоз бериш жараёнини ўтказиш. Қримнинг Россиянинг бир қисми сифатида тан олиниши, «1783 йилдан бери (Хрушчёвнинг хатосидан олдин) бўлгани каби». Қримни чучук сув билан кафолатланган ҳолда таъминлаш ва Украина учун нейтрал мақом.

Маск ўз микроблоги ўқувчиларини ўзининг таклиф қилган тинчлик режасини ёқлаб ёки қарши овоз беришга таклиф қилди ва «охир-оқибат, ҳаммаси шундай бўлиши эҳтимолдан холи эмас, савол: бу вақтгача қанча одам ҳалок бўлади?» - деб ёзди.

3 октябр куни кечки пайт Илон Маск бошлаган сўровда 1,5 миллиондан ортиқ Twitter фойдаланувчиси қатнашди. Уларнинг 63 фоиздан ортиғи тадбиркор таклиф қилган режани рад этган.

Зеленский сўровида эса, айни пайтда 950 мингга яқин фойдаланувчи қатнашган, уларнинг 84,5 фоизи «Украинани қўллаб-қувватловчи» Маскни кўпроқ ёқтиришини айтган.

Россиянинг Украинага қарши уруши бошланганидан сўнг, 2022 йил февраль ойида Илон Маск Киевга Starlinkсунъий йўлдош интернет терминалларини бепул тақдим этди.

Улар юқори тезликдаги интернетдан керакли шароит мавжуд бўлмаган жойларда фойдаланиш имконини беради ва Украина армиясига, жумладан, артиллерия зарбаларини мувофиқлаштириш ва дронларни бошқариш имконини тақдим этади.