Путиндан бир қути ароқ ва Берлусконидан самимий мактуб. Италияда Россия ва Украина билан боғлиқ можаро авж олди

La Presse газетасида эълон қилинган аудиоёзувда Берлускони шундай дейди: «Россия вазирлари биз билан уруш ҳолатида эканини аллақачон бир неча бор айтишди, чунки биз Украинага қурол етказиб беряпмиз ва уни қўллаб-қувватлаяпмиз. Мен ўз шахсий фикримни билдира олмайман, чунки агар бу матбуот қўлига тушиб қолса, фалокат юз беради. Лекин мен жуда ва жуда хавотирдаман».

Берлускони сўзларини давом эттириб, шундай дейди: «Мен Путин билан яна жуда кўп суҳбатлаша бошладим. У туғилган кунимда 20 шиша ароқ ва жуда ёқимли хат юборди. Мен бир неча шиша Ламбруско ва худди шундай ёқимли хат билан жавоб бердим».

Нашрнинг ёзишича, Берлускони бу сўзларни ўзининг «Forza, Italia!» (Олға, Италия!) партиясидан парламентга сайланган депутатлари ўртасидаги ёпиқ учрашувда айтган.

Европа комиссияси Берлусконининг бу сўзларига муносабат билдирди. Унинг вакилига кўра, мамлакатлар икки томонлама муносабатларни ўрнатишда эркин. Аммо Европа Иттифоқи сиёсати ва позицияси ҳурмат қилиниши керак, у Путин билан «муносабатларни минимал даражага тушириш»ни назарда тутади.

Европалик ва россиялик сиёсатчилар ўртасидаги алоқалар тақиқланмаган, бироқ «Украинага ноқонуний босқин ва тажовуз бўйича Европа Иттифоқининг позициясини етказиш ҳамда россиялик ҳамкасбларини урушни зудлик билан тўхтатишга ва халқаро ҳуқуқни ҳурмат қилишни бошлашга чақириш» унинг устувор йўналиши бўлиши керак, деб ҳисоблайди ЕИ. «Европа Иттифоқи бир овоздан Россиянинг Украинага қарши тажовузкор урушини қоралайди», — деб қўшимча қилди Еврокомиссия вакили.

Силвионинг дўсти

Газета аудиоёзувни эълон қилганидан сўнг, «Forza, Italia!» партияси ҳам худди Берлусконидек, Россия ва Украина ўртасидаги урушга Европа ва АҚШ каби муносабатда бўлишини маълум қилди. «Бу масалада ноаниқликка ўрин йўқ ва ҳеч қачон бўлмаган», — дейилади баёнотда.

Партия расмий вакили, шунингдек, Берлускони ўзининг сўнгги туғилган куни 2022 йил 29 сентябрни назарда тутмагани, балки «кўп йиллар аввал содир бўлган эски воқеани айтиб бергани»ни таъкидлади.

86 ёшли Берлускони Путинга яқинлиги ҳақида биринчи марта гапираётгани йўқ. Бош вазир лавозимини эгаллаб турганида у билан бир неча бор учрашган ва Путиннинг ўзи ҳам Берлусконини дўсти ва иттифоқчиси деб атаган.

Берлускони шу йилнинг сентябр ойида Россия Украинадаги ҳокимият тепасига «тузук одамлар»ни қўймоқчи эканини айтган ва бу ҳам жанжал келтириб чиқарган эди.

«Путинни бу махсус операцияни ўйлаб топишга Россия аҳолиси, унинг партияси, вазирлари мажбур қилишган. Қўшинлар бир ҳафтада Киевга етиб бориши, Зеленский ҳукумати ўрнига «тузук одамлар»ни тайинлаб, қайтиб кетиши керак эди. Бунинг ўрнига улар қарама-қаршиликка дуч келишди, Ғарб эса турли қурол-яроғлар билан уларни қўллаб-қувватлади», деганди Берлускони ўшанда.

Сентябр ойида Украина президенти маслаҳатчиси Михайло Подоляк Берлускони сўзларига босиқлик билан изоҳ бериб, Италиянинг собиқ бош вазири «ғолиблар тарафини олишга мойил ва бу, албатта, Россия ёки Путин бўлмайди», деган эди.

Вазирлар портфелини тақсимлаш бўйича можаро

Берлускони аудиоёзувининг эълон қилиниши сўнгги сайловларда мағлуб бўлган ва тез орада мухолифатга айланадиган партияларнинг кескин танқидига сабаб бўлди.

Сайловда ғалабани «Fratelli d'Italia» (Италия биродарлари) партияси етакчиси Жоржиа Мелони бошчилигидаги «ўнг»лар қўлга киритди, у яқинда расман бош вазир лавозимини эгаллайди. Шундай қилиб, Италиянинг урушдан кейинги тарихида биринчи марта ўта «ўнг» сиёсий ҳаракат вакиллари ҳокимият тепасига келади.

«Forza, Italia!» партияси «Fratelli d'Italia» партияси ва собиқ ички ишлар вазири Маттео Салвинининг «Lega»си билан биргаликда парламентдаги кўпчилик коалициясига кирган. Матбуот хабарларига кўра, Берлускони партияси ташқи ишлар вазири лавозимига, шунингдек, бир қанча бошқа вазирлик портфелларига даъвогарлик қилмоқда.

Жоржиа Мелони ўтмишда Россиянинг Украинадаги урушини кескин танқид қилиб, Москванинг Украина вилоятларини аннексия қилишини «неоимпериалистик совет қарашларининг кўриниши» деб атаган. Шунингдек, у Россияга қарши санкциялар жорий этилишини қўллаб-қувватлаган.

Бироқ, Салвини худди Берлускони сингари Украина уруши олдидан Путин ва унинг сиёсатини маъқуллаган ва ҳатто Россия президенти сурати туширилган футболкада омма олдига чиққан.

Яқинда Италия парламенти қуйи палатасининг «Lega» партиясидан янги сайланган спикери Лоренцо Фонтана Россияга қарши санкциялар қўллаш Европа иқтисодиётига зарар етказишини айтиб, эҳтиёткор бўлишга чақирди. Бундай риторика авваллари Россия расмийлари томонидан тез-тез қўлланган.

Financial Times газетасининг ёзишича, Фонтана бир жинсли муносабатлар ва миграциянинг ашаддий душмани, шунингдек, Россиянинг иттифоқчиси сифатида танилган. 2014 йилда Фонтана Қримга Россияга қўшилиш бўйича «референдум»да кузатувчи сифатида борган ва «Россияга қарши санкцияларга йўқ!» шиори ёзилган футболкада бўлган.

FT шунингдек, Фонтананинг «Қрим халқи ўз ватанига қайтганини ҳис қилмоқда ва Европа Иттифоқи Россияга қарши санкцияларни секинлаштириши керак» деган сўзларидан иқтибос келтирган.

Шу билан бирга, «Fratelli d'Italia» вакили Иняцио Ла Русса Италия юқори палатаси спикери бўлди. У бошқа нарсалар қаторида, фашистик рамзларни ва диктатор Бенито Муссолини ҳайкалчаларини коллекция қилишни ёқтириши билан танилган.