Россия Соледар олингани ҳақида расман маълум қилди, Украина энди Бахмутни ҳам бой берадими?

Россия мудофаа вазирлиги расмийси Игор Конашенковнинг сўзларига кўра, россияликларнинг бўлинмалари Соледарни 12 январ куни тўлиқ эгаллашган. Унинг айтишича, бу Бахмутдаги украин қўшинларининг таъминот йўлини кесиб қўйиш, кейин эса «Украина қуролли кучларининг Бахмутда қолган бўлинмаларини тўсиб қўйиб, қуршовга олиш» имконини беради.

Соледар қўлга киритилгани ҳақида икки кун муқаддам «Вагнер» хусусий ҳарбий компанияси асосчиси Евгений Пригожин ҳам маълум қилганди, бу йўналишда асосан унинг ёлланма жангчилари ҳужум қилаётганди. Аммо ўшанда унинг сўзларини Украина томони ҳам, Россия қўмондонлиги ҳам тасдиқламаганди.

Украина томони ҳозир ҳам Соледар бой берилганини рад этмоқда.

«Жанглар шаҳарнинг ўзида олиб борилмоқда, Украина кучлари Соледарни ташлаб чиққани тўғрисидаги маълумот ҳақиқатга зид, у ерда жанглар кетмоқда», деган Украина қуролли кучлари Шарқий гуруҳи спикери Сергей Череватий.

«Жангчиларимизнинг тактик вазиятини ошкор этмаслик учун тафсилотларни келтирмаймиз. Душман кучлари устунлик қилмоқда, чунки улар бу йўналишга максимум куч ташлаган. Аммо бизнинг кучларимиз ҳамон шаҳарнинг ўзида туриб жанг қилишда давом этмоқда», деган у.

Ғарб разведкаси ҳам Соледар РФ кучлари назоратига ўтганини тасдиқламаётганди, аммо Америкадаги Урушларни тадқиқ этиш институти (ISW) ўзининг сўнгги ҳисоботида бу тўғри бўлиши мумкинлигини билдирди.

«Россия кучлари агар бутун Соледарни бўлмаса, унинг катта қисмини назорат қилмоқда ва катта эҳтимол билан Украина қўшинларини аҳоли яшаш манзилининг ғарбий чеккаларидан ҳам сиқиб чиқарган», дейилади ҳисоботда.

CNN журналистлари Украина армияси қисмлари Соледардан уюшган ҳолда чекинишига гувоҳ бўлгани ҳақида хабар қилган.

Телекомпания тасвирга олиш гуруҳи Соледардан тахминан тўрт километр масофада турибди. Мухбир Бен Уэдманнинг хабар қилишича, жума куни куннинг биринчи ярмида томонлар ўртасида шиддатли жанглар давом этган.
 
Украина қуролли кучлари чекиниши куннинг иккинчи ярмида рўй берган. Аммо шаҳардан олиб чиқилган ҳарбийлар орасида саросима кузатилмаган.

Соледар нимаси билан муҳим?

Соледар - Бахмутдан 10 километр шимоли-шарқда жойлашган кичик (2022 йил февралидаги маълумотларга кўра, 10 минг киши яшаган). Бу ерда шаҳар ичидаги шаҳар кўринишидаги «Артемсоль» заводи жойлашган бўлиб, бу Шарқий ва Марказий Европадаги туз ишлаб чиқарувчи энг йирик корхона ҳисобланади. Завод баҳордаёқ фаолиятини тўхтатган, бу эса Украинада туз танқислигини келтириб чиқарганди.

Россия кучлари Соледарни эгаллаш учун декабр ойи охирида жиддий ҳаракат бошлади, бу йўналишда асосан «Вагнер» хусусий ҳарбий компанияси сафига ёлланган собиқ маҳбуслар ҳаракатланмоқда. «Вагнер» раҳбари Евгений Пригожиннинг айтишича, шаҳарни штурм қилишда фақат унинг жангчилари қатнашмоқда.

Россия мудофаа вазирлигининг жума куни берган илк маълумоти эса бунга зид эди. Конашенков Соледарни эгаллаш бўйича амалиётда ҳаво-десант қўшинлари, армия авиацияси, ракета қўшинлари ва артиллерия, шунингдек, ҳаво ҳужумидан мудофаа ва радиоэлектрон кураш кучлари иштирок этганини айтган, «Вагнер» кучларининг иштироки ҳақида эса лом-мим демаган.

Кейинроқ Россия мудофаа вазирлиги яна бир хабар эълон қилди ва унда Соледар олинишида «Вагнер» ХҲКнинг хизматлари эътироф этилган.

«Украина қўшинлари томонидан оккупация қилинган Соледар шаҳри кварталларини штурм қилиш ҳақида тўхталсак, бу жанговар топшириқ «Вагнер» штурмчи отрядлари кўнгилларининг жасоратли ва фидокорона ҳаракатлари эвазига муваффақиятли уддаланди», дейилган вазирлик хабарида.

Май ойида Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Украинада «Вагнер» жангчилари «ҳаракатланмаётгани», Ғарб матбуоти эса бу ҳақда ёзиб, ўз мамлакатларидан Украина томонида урушиш учун ёлланганлардан жангчилардан эътиборни чалғитишга ҳаракат қилаётганини айтганди.

Reuters агентлиги Оқ уй вакилига асосланган ҳолда хабар беришича, Бахмут ва Соледарни қўлга олиш истаги «Вагнер» асосчиси, бизнесмен Евгений Пригожиннинг Донецк областидаги туз ва гипс конларини ўз назоратига олиш истаги билан боғлиқ. Агентлик суҳбатдошининг сўзларига кўра, Украинада жангларга жалб этилган қарийб 50 минг ёлланма жангчилардан 4 мингдан ортиғи ҳалок бўлган ва 10 минги яраланган.

Соледар ҳозирда Бахмут калити деб аталмоқда, гарчи бу ибора штампдан бошқа нарса бўлмаса ҳам. Унинг бой берилиши украинларнинг Бахмутдаги мудофааси чап қанотини заифлаштиради ва Россия қўшинларига бу шаҳарга шимолдан юриш қилиш учун йўл очади, бу эса шаҳарни эгаллаш бўйича амалиётни муваффақиятли якунлаш имкониятини оширади. Аммо шу билан бирга, муваффақият кафолатланмаган ҳам.

Бахмутдаги Украина қўшини ҳамон камида икки йўл билан ғарбдан таъминот олиши мумкин - Красное қишлоғи ва Часив Яр орқали. Шаҳарга шимолдан ҳужум қилиш бошқа томондан ҳужум қилишга қараганда осонроқ ҳам эмас.

Соледар, худди Бахмут каби, Москва учун биринчи навбатда обрў нуқтайи назардан муҳим. Украинада ҳарбий кампания бошидан буён ёз ўрталарига қадар Россия армияси ўнлаб шаҳарларни қўлга иритди, кейин эса бирин-кетин бу шаҳарларни қайтариб бера бошлади.

Ҳарбий таҳлилчи, Rochan Consulting аналитик маркази раҳбари Конрад Музиканинг тахмин қилишича, россияликларнинг Соледардаги муваффақиятини «йўқотишлар ҳисобга олинмайдиган беҳисоб ҳужумлар» билан изоҳлаш мумкин.

Унинг ҳисоботида айтилишича, Россия қўшини Соледар ва Бахмутда асосан пиёдалар билан ҳужум қилмоқда ва уларни артиллерия қўллаб-қувватламоқда, зирҳли техникалар эса деярли қўлланмаяпти.

Соледар ташлаб чиқилиши Украина қуролли кучларининг Бахмутдаги ҳолатига қандай таъсир қилади?

Конрад Музика агар Соледар қуласа, россияликларнинг Бахмутга ҳужумлари интенсивлиги ошишига ишончи комил.

Россияликларнинг Бахмутга жанубдан ҳаракатланиши ҳам тўхтамаяпти.

«Штурмлар олдингидек. Ёппасига ҳужум қилишмоқда ва Клешчиевка орқали Константиновкадаги трассага чиқишга уринишмоқда. Аммо у ерда [бизнинг] барча бўлинмаларимиз мудофаани нормал ушлаб туришибди. Агар снаряд ва патронлар кўпроқ бўлганида биз уларнинг барини бартараф қилган бўлардик», дейди украиналик жангчилардан бири.

Украинларнинг «Информационное сопротивление» гуруҳи ҳарбий шарҳловчиси Константин Машовецнинг сўзларига кўра, Россия армияси Бахмут йўналишида 30 дан ортиқ батальон-тактик гуруҳларини жамлаган.

«Албатта, уларнинг қарийб ярми шахсий таркибни тўлдиришда сурункали муаммоларга учрайди, уларнинг жанговар тайёргарлик даражаси ҳам маълум даражада саволлар туғдиради. Клешчиевки ҳудудида қаттиқ жанглар давом этмоқда, душман қанча қурбонлик бериб бўлса ҳам бир вақтда икки участкага ёриб киришга интилмоқда - Клешчиевканинг ўзи орқали, шунингдек, у ва «Северский Донец - Донбасс» канали ўртасидаги ҳудуд орқали», дея ёзади эксперт.

Британия ҳарбий разведкаси ҳисоблашича, вагнерчиларнинг тактик ҳаракатлари украинларнинг коммуникация линияларини бузиб ўтиб, Бахмутни ўраб олиш ва кейингина уни эгаллашга қаратилган.

Британлар қайд этишича, жангларнинг бир қисми ушбу ҳудуд остидан ўтувчи туз конларининг фойдаланилмаётган 200-километрлик ерости туннелларига кириш жойларини қўлга киритиш учун ҳам олиб борилмоқда - бу йўллар икки томонни ҳам хавотирга солади, чунки туннеллардан душманнинг ортига чиқишда фойдаланиш мумкин.

Британия разведкаси ҳисоблашича, Россия қўшини яқин вақтлар ичида Бахмутни ўраб олиши даргумон, чунки Украина қуролли кучлари ичкарироқда барқарор мудофаага эга ҳамда таъминот йўлларини ишончли назорат қилмоқда.