Ноутбуклар бугунги кунда энг катта кўмакчи иш қуролларидан бири. Уларнинг ихчамлиги, кўтариб юриш осонлиги, фойдаланиш қулайлиги асосий хусусиятларидир. Ҳозирги қурилмаларнинг аждодлари катта, ноқулай ва ўта кичик хотирали бўлган. Чунки ўша пайтдаги техника тараққиёти шунга мос эди. Хўш, ноутбукларнинг яратилиш тарихи ўзи қандай бўлган?
Дастлабки ташаббус
Блокнот ўлчамидаги ихчам компютерлар яратиш ташаббуси 1968 йилда Xerox фирмаси лабораторияси раҳбари Алан Кейдан чиққан. Лекин Кейга жаҳондаги илк ноутбукни яратиш насиб этмайди.
Илк қурилмани ясаш Grid System компанияси ишчиси Вильям Могриджга насиб қилади. У 1982 йилда NASAнинг буюртмаси билан бу ишни амалга оширади.
Илк ноутбук(8 МГц, Intel 8086 процессорли)нинг оператив хотираси бор-йўғи 340 килобайтни ташкил қиларди. Аммо қирқ йил аввалги давр учун бу катта гап эди.
Биринчи ноутбукка Grid Compass дея ном берилди. Унинг оғирлиги нақ беш килоча келарди, қурилмада яна қаттиқ диск ва дискета ҳам мавжуд бўлган. Ноутбукка ўзининг GRiD O/S операцион системаси ўрнатилган. Қурилманинг дастурий таъминоти 8-10 минг долларгача маблағ талаб қилган, асосий буюртмачи АҚШ ҳукумати эди. NASA ҳам ўз изланишларида ундан фойдаланган. Шунингдек, АҚШ махсус кучлари ҳам Grid Compass қурилмасидан кенг фойдаланган.
Гарчи биринчи ноутбук бўлсада, ҳозирда унинг номи ва ишлаб чиқарувчиларини кўп ҳам эслашмайди. Grid Compass ҳам келажакда кўпчиликнинг танловига айланган бренд бўла олмади.
Адам Осборннинг қурилмаси
Кенг оммага мўлжалланган илк ноутбук муаллифи Адам Осборн саналади. У Osborne 1 дея номланган. Унинг оғирлиги нақ 11 килограмм келар, оператив хотираси эса 64 кбни ташкил қилган.
