Тасаввур қилинг, тонг саҳар пайти, уйда оилангиз билан ухлаб ётибсиз. Шу пайтда кимдир эшикни тепиб синдириб, қўлида қурол билан кириб келади. Сизга уйингиздан сургун қилинганингизни айтади ва жўнаш учун бор-йўғи 2 соат вақт беради.

Сўнг сизни миллатдошларингизга қўшиб темирйўл линиясигача ҳайдаб боради ва юк вагонга чиқариб, номаълум манзилга олиб кетади. Йўлда сил ва бошқа касалликлар тарқалади, одамлар бирин-кетин ҳалок бўлаверади.

Бироқ ўликларга жаноза ўқишга, уларни таомилга биноан дафн этишга рухсат берилмайди. Поезд қисқа муддатга тўхтаганда темирйўл ёқаларига кўмиб кетаверишади. 1943-1944 йилларда Сталиннинг буйруғи билан СССРдаги бир нечта миллат мана шундай тарзда ўз ватанидан қувилган эди.

ХХ асрда тарих саҳнида қарийб 70 йил яшаган СССРда кўплаб халқлар жуда оғир аҳволга солинади. Бу давлатда яшаб бошидан оғир кунларни ўтказган турли миллатлар тарихини ўқиб, инсоннинг матонатига, бардошига қойил қолмасликнинг иложи йўқ. Ана шундай миллатлардан бири чеченлардир.

Бошқа миллатлар каби чеченлар ҳам совет даврида ўз ватанидан қувилиб, оғир азобларга дучор қилинади. НКВД раҳбари Лаврентий Бериянинг ташаббуси ва Сталиннинг қарори билан улар узоқ йиллар ватандан айро яшашга мажбур бўлади.

Аввалбошданоқ зўравонлик устига қурилган СССРда ХХ асрнинг биринчи ярми муҳим ўрин тутади. Бу даврда советлар турли ислоҳотлар ўтказиш ва “давлатни ички душманлардан тозалаш” ниқоби остида ўзининг 20 миллион фуқаросини қатағон қилган.

Бу қатағонлар 1922 йилдан 1953 йилгача 31 йил давомида СССРни бошқарган Иосиф Сталин ҳукмронлик даврида амалга оширилган. Шу сабабли бугун Сталин жаҳон тарихида энг ёвуз ва қонхўр шахслар қаторида эсланади.

СССРда миллионлаб фуқароларни қатағон қилган Берия ва Сталин

Ўша даврларда аввалига “оқ гвардиячилар”га қарши кураш, коллективлаштириш, кейин “мамлакатни ёт унсурлардан тозалаш”, Иккинчи жаҳон уруш даврида “сотқинлар” энг охирида эса “империализм тарафдорлари” каби айбловлар билан миллионлаб инсонлар маҳв этилган.

Сталин ва Бериянинг ана шундай ёвуз ишларидан бири, ўз ватанида яшаб турган бир қанча миллатларни сотқинликда айблаб, бошқа жойларга қувғин қилгани бўлган.

Жумладан:

  • Қорачой АССРда (автоном республика) яшовчи қорачойлар 1943 йил 12 октябрда;
  • Қалмиқия АССРда яшовчи қалмиқлар 1943 йил 27 декабрда;