Сталин топшириғи билан қурилган Москвадаги маҳобатли бинолар еттилиги Ню-Йорк архитектурасидан кўчирилгани ҳақида гаплар юради. Лекин бундай осмонўпар иморатларнинг аналогларини дунёнинг бошқа шаҳарларида ҳам учратиш мумкин. Тошкент марказида қурилиши режалаштирилаётган янги меҳмонхона ҳам шу меъморий услубга хос.
Бундан бир неча ой олдин Истанбулдан Москвага учаётган самолёт журналида Москвадаги “Сталин осмонўпар бинолари” ёки “Етти опа-сингил” деб аталувчи маҳобатли бинолар еттилиги лойиҳалари АҚШ архитектурасидан ўғирлангани ҳақидаги қизиқ бир мақолани ўқиб қолдим.
Ундан кўп ўтмай, Ҳиндистонга қилган сафаримизда Мумбай шаҳрида ҳам шундай меъморий услубда қурилган “Eros cinema” биносига кўзим тушди.
Ҳайрон бўлдим. Агар собиқ иттифоқ ўша мақолада айтилганидек АҚШдан бу лойиҳаларни ўғирлаган бўлса, худди шунга ўхшаш архитектура Ҳиндистонга қаердан келиб қолди? Бошқа ишлар билан чалғиб, бу саволга жавоб топишни унутибман.
Миллий хавфсизлик хизматининг Тошкентдаги собиқ биноси ўрнида қурилиши мўлжалланаётган “Radissan Blu” меҳмонхонасининг суратлари яқинда ижтимоий тармоқларда яна бир тарқалгач, ўша эсдан чиқиб қолиб кетган қизиқ саволлар яна қайта туғилди. Чунки бу меҳмонхона лойиҳаси ҳам айнан Сталиннинг “опа-сингиллари”га жуда ўхшайди.
Ню-Йорк, Москва, Мумбай, Тошкент. Хўш, ким кимдан кўчирган ёки илҳомланган?
СССР хазинасини “чарчатган” Сталин осмонўпарлари
Ўтган асрнинг 40-йиллари охирларида Москванинг турли нуқталарида меъморий ечимлари бир-бирига ўхшаш бўлган 8 та осмонўпар бинолар қурилиши бошланади. Бу билан Сталин собиқ иттифоқнинг куч ва тараққиётини намойиш этиб, иттифоқ ҳеч кимдан кам эмаслигини дунёга кўз-кўз қилмоқчи бўлади. Бироқ сиёсий мақтанчоқлик оқибатида ўша йилларда Москвадаги уй-жой қурилишлари кўлами кескин
