1952 йил ёзида АҚШнинг Техас штатида ҳаво 38 даража иссиқ бўлишига қарамай шаҳардаги ҳамма бинолар: сузиш ҳавзалари, кинотеар, барлар, ҳамма-ҳаммаси ишини вақтинча тўхтатган. Буларнинг ҳаммасига сабаб ҳудудда полиомиелит тарқалгани эди.
Шундай кунларнинг бирида 6 ёшли болакай Пoл Александр ташқарида ёзги ёмғир остида ўйнарди. Лекин ўзини яхши ҳис қилмаётган болакайнинг томоғи оғрир, боши оғирлашиб бораётганди. Болакай полиомиелит юқтирган эди. Бироз муддат уйда даволанишдан сўнг Пoлни шифохонага олиб боришади. Шифохона ҳам касалланган болалар билан тўла эди.
Шифокор текшириб боланинг фалаж бўлган танаси вазифаларини бажара олмаётгани учун блокланган нафас йўлларини очиш мақсадида шошилинч трахеотомия қилишади.
3 кундан кейин кўзини очган болакай ўзини хириллаб ишлаб турган темир машина ичида кўрди. Ойналари буғланиб турган машина ичидаги бола ўзини ўлиб қолган деб ўйлайди. Бироқ темир найдан бошини чиқаришгач, атрофида ўзига ўхшаш қанча боланинг темир қутиларда ётганини кўради. Ҳамманинг боши кўриниб турар эди холос.
Полиомиелит қандай касаллик?
Полиомиелит, кўпинча полио деб аталадиган, полиовирус томонидан келтириб чиқариладиган юқумли касалликдир. У кўпроқ болалар орасида тарқалади ва вирус оғиз орқали ёки ифлосланган сув ва озиқ-овқат маҳсулотлари орқали юқиши мумкин.
Полиовирус асосан ичакда кўпаяди ва қон оқими орқали марказий асаб тизимига тарқалиши, бу эса фалажликка сабаб бўлиши мумкин.
Пoлнинг оғриқли кунлари
Шифохонадаги кейинги 18 ой болакай учун азобли ўтади. Темир қутидан унинг фақат боши чиқиб турар, трахеотомия сабаб гапира олмасди ҳам, фақат болаларнинг йиғлаган овозларини эшитиб ётарди.
Кейинроқ Пoл полиодан тузалиб кетади, бироқ танасида асоратлар қолганди. Болакайнинг бўйнидан пасти бутунлай фалаж бўлиб қолган. Диафрагмаси ўз вазифасини бажара олмагани учун темир ўпка бу вазифани бажариши керак эди. Темир цилиндр мотор ёрдамида ҳавони сиқиб ўпкани ишлашга мажбур қилиб турарди. Пoл эса нафас олиш учун доим унинг ичида бўлишга маҳкум эди. Тиббиёт ходимлари цилиндрни очган пайтда эса нафасини тутиб туришга мажбур бўларди
