Жаҳон банки Ўзбекистонга “рақамли инклюзивлик” лойиҳаси учун 50 млн доллар ажратади

Вашингтонда бўлиб ўтаётган Жаҳон банки гуруҳи ва Халқаро валюта жамғармасининг баҳорги саммитида Жаҳон банкининг Европа ва Марказий Осиё бўйича вице-президенти Антонелла Бассани ҳамда Ўзбекистон бош вазири ўринбосари, иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров музокаралар олиб борди, дея хабар бермоқда Жаҳон банки матбуот хизмати.

Учрашувда икки томонлама ҳамкорликни кенгайтириш масалалари муҳокама қилинди. Хусусан, банк томонидан ҳукуматнинг бозор ислоҳотларини амалга оширишдаги саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлаш ва иқлим ўзгариши таъсирига қарши чора-тадбирлар стратегияси кўриб чиқилган.

Шунингдек, томонлар Ўзбекистонга рақамли иқтисодиётни шакллантириш, жумладан, IT-хизматлар соҳасида ривожланиш, инвестицияларни жалб қилиш ва янги иш ўринлари яратишга ёрдам берадиган лойиҳани молиялаштириш бўйича келишув имзоланганини қайд этган.

Бу келишув Жаҳон банки томонидан Ўзбекистонга “Ўзбекистонда рақамли инклюзивлик” лойиҳасини амалга ошириш учун 50 миллион доллар миқдорида имтиёзли кредит ажратишни назарда тутади.

Лойиҳа ҳукуматнинг рақамли иқтисодиётни ривожлантириш ҳамда қишлоқ ва чекка ҳудудлардаги минглаб ёшларнинг рақамли кўникмаларга ўқитиш ва ахборот технологияларига асосланган хизматлар (ITEC) соҳасида ишга жойлашиш имкониятларини кенгайтириш бўйича саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлайди.

Қайд этилишича, Ўзбекистонда ITEC хизматлари экспорти 2017 йилдаги 600 минг доллардан 2022 йилга келиб 140 миллион долларгача сезиларли даражада ошди, бу билан бир вақтда ахборот технологиялари соҳасида компаниялар сони ва юқори маошли иш ўринларининг ошиши кузатилди.

“Ушбу ижобий ўсишга қарамай, ахборот-коммуникация технологиялари савдоси секторининг мамлакат ялпи ички маҳсулотига қўшган ҳиссаси 2022 йилда 1,9 фоизни ташкил этди. Мамлакатни 2030 йилгача ривожлантириш стратегиясида ушбу ўн йиллик якунига қадар Ўзбекистон Марказий Осиё ахборот технологиялари маркази (IT-hub)га айланиши, IT-хизматларининг йиллик экспорти ҳажмини 5 миллиард долларга етказиши, IT-компанияларнинг мамлакатдаги ваколатхоналари сонини 1000 тагача ошириши ва 300 минг нафар ёшларни IT соҳасида иш билан таъминлаши кераклиги айтилади. Ушбу улкан мақсадларга эришиш учун Ўзбекистон рақамли технологиялар соҳасидаги зарур кўникмаларга эга мутахассисларни тайёрлаш, керакли IT ва офис инфратузилмаси, IT соҳасини ривожлантириш учун қонунчилик нормаларини ва сиёсатни ишлаб чиқиш, шунингдек, хорижий ва маҳаллий инвесторларни ушбу соҳага жалб қилиш учун рағбатлар яратишга эътибор қаратиши керак бўлади”, – дейилади Жаҳон банкининг расмий релизида.

“Ўзбекистонда рақамли инклюзивлик” лойиҳаси қандай амалга оширилади?

Жаҳон банки томонидан қўллаб-қувватланаётган янги лойиҳа Ўзбекистонга ITEC хизматлари соҳасидан иқтисодий ўсиш, янги иш ўринларини яратиш ва хорижий инвестицияларни жалб қилишга ёрдам беради. Мамлакатнинг қишлоқ ва чекка ҳудудларида истиқомат қилувчи 30 ёшгача бўлган минглаб ёшларни ўқитиш мақсадини кўзлаган ушбу лойиҳа Рақамли технологиялар вазирлиги ҳузуридаги IT-Park томонидан амалга оширилади. Лойиҳа доирасида ушбу тайёрлов курсларидан ўтган шахсларни ишга оладиган ITEC компаниялари учун турли хил рағбатлар тақдим этилади.

Лойиҳадан нималар кутиляпти?

Жаҳон банки ҳисоб-китобларига кўра, 2029 йилда лойиҳа якунига келиб Ўзбекистон ITEC хизматлари соҳасида 25,000 киши иш билан таъминланиши ва 15,000 киши турдош соҳаларда иш топиш имкониятига эга бўлиши прогноз қилиняпти. Лойиҳа ушбу мақсадларга эришиши учун турли хил чора-тадбирларни амалга оширади, жумладан:

• бутун мамлакат бўйлаб замонавий офис майдонларини таклиф қилувчи 11 тагача ҳудудий ITEC марказлари ишга туширилади. Бу ITEC компанияларини Ўзбекистон ҳудудларида ўз ваколатхоналарини очишга рағбатлантиради;
• 6200 га яқин ёшлар, шу жумладан 3100 нафар аёллар ва 250 нафар ногиронлиги бўлган шахслар коммуникация, компютер ва тил кўникмаларини (ITEC компанияларида талаб қилинадиган инглиз ва бошқа чет тиллари) ўз ичига олган асосий профессионал кўникмаларни ривожлантириш дастурлари бўйича таълим олади;
• 9000 га яқин ёшлар, шу жумладан 4500 нафар аёллар ва 360 нафар ногиронлиги бўлган шахслар ITEC компанияларида иш билан таъминланади;
• Компанияларга ўз навбатида лойиҳа доирасидаги иштирокчиларни ишга олиши учун моддий рағбатлар берилади;
• Ўзбекистонда хорижий ва маҳаллий ITEC компаниялари фаолияти учун қулай шарт-шароитларни таъминлашда муҳим ўрин тутган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ишлаб чиқилади.

Юқорида қайд этилган лойиҳа чора-тадбирлари натижасида 240 га яқин янги ITEC компаниялари IT-Park резидентларига айланиши ва Ўзбекистонда ўз фаолиятини бошлаши мақсад қилинган.