Исроилга экспортни тўхтатган Туркия, Украинадаги урушнинг янги босқичи ва Россияга қарши санкциялар — кун дайжести

Ғазодаги вазият

Туркиядан экспорт тўхтатилгани маълум бўлгач, Исроил Туркиянинг фаластинликлар билан алоқаларига тўсқинлик қилишини билдирган.

Исроил ташқи ишлар вазирлиги Туркия ва Фаластин мухторияти ўртасида иқтисодий алоқаларни қисқартириш бўйича чоралар кўришини эълон қилган.

Туркия Исроил билан иқтисодий алоқаларни тўлиқ узгач, Исроил раҳбарлари АҚШ маъмурияти билан боғланиб, Туркияга қарши чоралар қўллашга чақирган.

Бироқ Оқ уйнинг миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Жон Кирби НАТО бўйича иттифоқчиси бўлган Туркия билан муносабатлар Исроил туфайли ёмонлашмаслигига урғу берган.

Исроилнинг Ғазодаги ҳарбий агрессияси тўхтагани йўқ. Урушнинг 210-кунига келиб Ғазодаги қурбонлар сони 34 минг 622 кишига етган. Ғазо соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан эълон қилинган. 77 минг 867 киши яраланган.

Сўнгги сутка ичида Исроил қўшинлари Ғазода 3 та оммавий қирғинга сабаб бўлган ҳужумлар ташкиллаштирган. Уларда 26 киши ҳалок бўлган ва 51 киши яраланган. 

Украинадаги уруш

Украина президенти Володимир Зеленский Россия томонидан қарши бошланган урушнинг янги босқичига дуч келаётганини таъкидлади. Унга кўра, Россия ўз ҳужумларини кенгайтирмоқчи бўлмоқда, бунинг учун Киев ва унинг иттифоқчилари ушбу режаларни барбод қилиши керак.

«Биз ҳаммамиз биргамиз, барча украиналиклар, аскарларимиз, давлатимиз, шерикларимиз, биз Россиянинг ҳужум режасини бузиш учун ҳамма нарсани қилишимиз керак», деди Украина президенти.

Украина Қуролли кучлари ҳарбий хизматчилари ва чегарачилар Россиянинг Украинага кенг кўламли ҳужуми бошланганидан бери 800 кун давомида Россия агрессиясига қаршилик кўрсата олганини эслатди.

Мамлакат «ҳужум қилган томон ҳар қандай шароитда ҳам, у нима қилмасин ва қанчалик қабиҳлик қилмасин, ўз мақсадига эриша олмаслигини» исботлаши керак, — деди Зеленский чегарачиларга хизматлари учун миннатдорчилик билдириб.

Украина разведкаси раҳбари ўринбосари Вадим Скибицкий урушни фақат жанг майдонида ютиб бўлмаслигини айтди.

Украина мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси бошлиғи ўринбосари, генерал Вадим Скибицкий The Economist нашри учун берган интервюсида Россия армиясининг келгуси ҳаракатларини прогноз қилди ва Украина қуролли кучларининг фронтдаги истиқболларини баҳолади.

Унинг сўзларига кўра, вазият Россия босқини бошланганидан буён кузатилмаган даражада оғир ва янада оғирлашиши мумкин. Россия ўзи Донецк ва Луҳанск областларини тўлиқ «озод этиш» деб атайдиган режасини амалга оширишда давом этмоқда.

9 майдаги Ғалаба куни ёки Путиннинг ундан бир ҳафта кейин амалга ошириладиган Хитойга ташрифига қадар «қаернидир эгаллаш» бўйича буйруқ бор. Олдинга силжиш тезлиги ва муваффақиятга эришилиши россияликлар кейинги зарбани қаерда беришини белгилаб беради.

«Бизнинг муаммо жуда оддий: бизда қурол йўқ. Улар ҳамиша апрел ва май биз учун жуда қийин бўлишини билиб туришарди», — деган генерал. 

Украинага ёрдам

Украина ғарб давлатлари томонидан ваъда қилинган қурол-яроғлар ва ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини ёзгача кутишига тўғри келади.

The New York Times нашрига кўра, оғир қурол-яроғлар ҲҲМ тизими ва кўплаб ўқ-дорилар июн ойидан сўнг етказилади.

Америка мулозимларининг фикрича, ҳарбий ёрдамни етказиш учун «ойлар талаб қилинади», қурол-яроғларнинг катта қисми энг камида июн ойининг бошларига бориб етказилади. Бошқа бир мулозимнинг сўзларига кўра, иттифоқчилар НАТО захираларини бўшатиб қўймаслик учун Украинага қайси қуролларни беришни аниқлаб олишлари вақт талаб этилади. Гап Bradley пиёдалар зирҳли машинаси, Humvee автомобиллари ва 155 миллиметрли артиллерия снарядлари ҳақида бормоқда.

Украиналик ҳарбийлар шунингдек айрим қурол-яроғ турларини ишлатиш учун ўқитилиши ҳам керак. Ҳозир 70 га яқин аскар шарқий Германияда Patriot ҲҲМ тизимини ишлатиш бўйича олти ҳафталик курсни ўтамоқда. Улар учун тезлаштирилган курслар яратилган. Аслида бундай курслар 9 ой вақтни олади.

АҚШ Украинага ўқотар қуролга эга бўлган илғор зарбдор дронларни беради. Felon 1.0 типидаги дрон 5,56 ммли тўп билан жиҳозланган бўлиб, ҳавода ҳукмронлик ўрнатишга мўлжалланган. У разведка миссиялари, периметрни қўриқлаш ва контртеррористик операциялар ўтказишда қўлланади. FelonX дрони эса танкларга қарши Spike ракетаси билан жиҳозланган. У ниҳоятда қулай ва оғир юк кўтара олади.

Россияда сайланишга чеклов

Россияда чет эл агентларига сайловларда иштирок этишни тақиқлашмоқчи. Россия Давлат думасининг профил қўмитаси «чет эл агенти» деб топилган инсонларга барча даражадаги сайловларда иштирок этишни чекловчи тузатмаларни маъқуллаган.

«Номзод рўйхатга олиш бўйича ҳужжатларни тақдим этиш онигача чет эл агенти статусидан холи бўлиши лозим», — дейилади ҳужжатда.

«Чет эл агенти» шунингдек сенаторлик лавозимига ҳам номзод бўла олмайди. Бироқ фуқаро номзод сифатида рўйхатга олингач, уни чет эл агенти реестрига киритиб бўлмаслиги ҳам қайд этилган.

Сайланиб бўлган «чет эл агентлари»нинг ваколатлари агар у реестрдан чиқарилмаса, 180 кун ичида тугатилиши ҳам белгиланмоқда. 

Россияга қарши санкциялар

Европа Иттифоқи Россияда ишлаб чиқарилган суюлтирилган табиий газнинг Европа портларига келтирилишини чекламоқчи.

Россия Украинага қарши уруш очгач, Европа Иттифоқи илк марта Россия газига қарши санкциялар жорий этишга тайёрланмоқда. Россияга қарши санкцияларнинг ўн тўртинчи пакетига Россияда ишлаб чиқарилган суюлтирилган табиий газни Европа портларига жўнатишни тақиқлаш, шунингдек, «Новатек»нинг учта корхонасига қарши чораларни киритишмоқчи.

Россияда, айниқса «Новатек»нинг «Ямал СПГ» лойиҳаси бўйича ишлаб чиқарилаётган суюлтирилган газнинг катта қисми Европа портлари орқали ўтади ва шундан сўнг бошқа давлатларга йўналтирилади.