Хитой Тайван яқинида ҳарбий машғулотларни бошлади

Тайваннинг янги президенти Лай Циндэ лавозимга киришганидан бир неча кун ўтгач, Хитой ўзи бўлгинчи провинция деб ҳисоблаган оролга яқин жойда ҳарбий машғулотлар ўтказа бошлади. Бу ҳақда 23 май, пайшанба куни Хитой Халқ-озодлик армияси (ХХОА) Шарқий қўмондонлиги маълум қилди. Илгари ХХР расмийлари Тайван ороли «Хитой ҳудудининг ажралмас қисми, Тайван иши эса Хитой ички иши» эканлигини таъкидлаган эди.

Хабарда аниқлик киритилишича, 23 май куни эрталаб бошланган манёврларда Хитой қуруқликдаги кучлари, денгиз флоти, ҳаво кучлари ва ракета кучлари иштирок этмоқда. Машғулотлар Тайван бўғозида, Тайван қирғоқларининг шимоли, жануби ва шарқида, шунингдек, Тайван назоратидаги Цзинмэн, Мацзу, Уцююй и Дунин ороллари атрофидаги ҳудудларда бўлиб ўтади ҳамда 24 май куни кечқурунгача давом этади.

«Бу Тайван мустақиллиги тарафдорларининг сепаратистик ҳаракатлари учун қаттиқ жазо ҳамда ташқи кучлар аралашуви ва провокациялари бўйича қаттиқ огоҳлантиришдир», — дея ХХР Шарқий қўмондонлиги расмий вакили баёнотидан иқтибос келтирган Reuters агентлиги. Машқлар «денгиз ва ҳаво кучларининг жанговар тайёргарлигини биргаликда синовдан ўтказиш ва асосий нишонларга зарба беришни ўрганишга қаратилган», - дея аниқлик киритди ХХОА. 

Лай Циндэ Хитойни таҳдидларни тўхтатишга чақирмоқда 

20 май куни Тайбэйда январ ойи ўрталарида бўлиб ўтган сайловларда ғалаба қозонган Тайваннинг янги президенти Лай Циндэ инаугурацияси бўлиб ўтди. Тайван Демократик тараққиёт партиясининг янги раҳбари ўз нутқида Хитойни таҳдид солишни бас қилишга ва мустақилликни сақлаб қолиш учун «Тайван халқи танловини ҳурмат қилишга» чақирди. У, шунингдек, «Хитой билан тинч мулоқотга интилишини» ва икки томонлама муносабатларни тиклашини айтди ҳамда «Хитой Республикасидаги Тайваннинг келажаги унинг 23 миллион аҳолиси томонидан белгиланишини» таъкидлади. 

Пекин Лай Циндэни қатъий сепаратист деб билади ва унинг сайланишини «уруш эълон қилиш» сифатида кўради. Хитой ташқи ишлар вазири Ван И Лайнинг нутқини «шармандали» деб атади ва «Тайваннинг мустақилликка эришишга бўлган барча уринишлари боши берк кўчага олиб келади», деди. 

Хитой АҚШнинг бир қатор мудофаа концернларига қарши санкциялар киритди 

20 май куни Хитой Тайваннинг янги президенти Лай Циндэ инаугурацияси арафасида АҚШ яна учта мудофаа концернига нисбатан санкциялар жорий қилди. «Ишончсиз корхоналар» рўйхатига Boeing мудофаа ва космик бўлинмалари, шунингдек, General Atomics Aeronautical Systems ҳамда General Dynamics Land Systems киради, дея хабар беради Хитой Савдо вазирлиги. Бу компанияларга Хитойга янги сармоя йўналтириш, уларнинг раҳбарларига эса Хитойга кириш тақиқланган. 

Хитой яқинда Тайванга қурол етказиб берувчи Америка корхоналарига қарши бир қатор санкциялар жорий қилди. 2023 йил сентябр ойида Lockheed Martin ва Northrop Grumman’га қарши жазо чоралари қўлланган эди. Январ ойида яна бешта Америка фирмаси қора рўйхатга киритилди.