Сербия ва ЕИ литий қазиб олиш ва етказиб бериш бўйича шартнома имзолади

19 июл, жума куни AFP хабарига кўра, Сербия ҳукумати ва Европа Иттифоқи Белградда бўлиб ўтган «муҳим хомашё саммити» давомида аккумулятор материаллари етказиб беришни ривожлантириш бўйича келишувни имзолади. Ҳужжатни имзолашда Германия канцлери Олаф Шолц иштирок этди. У келишувни олқишлади ва бу Европага ўз мустақиллигини сақлаб қолишда ёрдам беришини ҳамда аккумуляторлар ва электромобиллар ишлаб чиқаришни кўпайтириш имкониятларини тақдим этишини айтди.

Сербияда литий қазиб олишни қайта тиклаш

Жорий йилнинг июл ойи бошида Сербия конституциявий суди Европадаги энг йирик литий кони жойлашган ғарбий Ядар водийсида 2,4 миллиард долларлик тоғ-кон лойиҳасини тўхтатиш ҳақидаги қарорни бекор қилди. 2021 йилда Ядарда конни ўзлаштириш режалари Белградда катта экологик норозиликларга сабаб бўлди.

Вучич Хитойдан ЕИ томон бурилиш ҳақида эълон қилди

Аввалроқ, Сербия президенти Александр Вучич Handelsblatt газетасига берган интервюсида Белград Европанинг энг йирик литий конини Хитой билан эмас, Германия ва Европа Иттифоқи билан биргаликда ўзлаштиришини айтган эди. У ушбу лойиҳа билан Сербия иқтисодиётини ривожлантириш ва мамлакатнинг Европа Иттифоқига интеграциялашувини тезлаштиришга катта умид боғлаган.

Журналистнинг Хитой ишлаб чиқарувчилари учун конга кириш имконияти ҳақидаги саволига жавоб берар экан, Вучич Белград «бу мавзуни европаликлар билан муҳокама қилаётганини» айтди. «Биз Европага содиқмиз», - дея қўшимча қилди у ХХР вакиллари билан музокаралар олиб бормаётганини билдириб.

Сербия билан келишувнинг ЕИ иқтисодиёти учун фойдалари

Литий енгил металл бўлиб, у электр транспорт воситаларининг асосий элементи - аккумуляторларни ишлаб чиқариш учун зарур. «Биз ҳар йили 58 минг тонна литий қазиб олишимиз мумкин бўлади, бу 1,1 миллион электромобил ишлаб чиқаришга етади, шунинг учун Европа бозорининг тахминан 17 фоизини таъминлай оламиз», деди Александр Вучич. Хитой ҳозирда Европа Иттифоқининг литий етказиб бериш бозорида ҳукмронлик қилмоқда.

Вучичнинг қўшимча қилишича, у мамлакат ичида қўшимча қиймат яратиш жараёнини сақлаб қолмоқчи, шунинг учун аккумуляторлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш ва литий фақат бир қисмини хомашё кўринишида экспорт қилишни режалаштирмоқда.

Сербия президенти Handelsblatt нашрига берган интервюсида, шунингдек, Европа автомобил саноати вакиллари билан аккумулятор ишлаб чиқариш бўйича музокаралар олиб борилаётганини ҳам айтди. Хусусан, у Mercedes-Benz, Volkswagen ва Stellantisва концернларини тилга олди. Шартнома имзолангандан сўнг, Европа комиссияси раисининг институтлараро алоқалар ва прогнозлар бўйича ўринбосари Марос Шефчович, ўз навбатида, Сербия «литий қазиб олишдан электромобиллар ишлаб чиқаришгача тўлиқ таъминот занжирига эга бўлган биринчи Европа Иттифоқи давлатига айланиши мумкинлигини» айтди.