Bloomberg агентлиги ва Financial Times газетаси 27 март куни Украина ва АҚШ ўртасидаги фойдали қазилмалар бўйича янги келишув лойиҳаси тафсилотларини эълон қилди, Америка расмийлари уни 23 март куни Киевга етказган. ОАВнинг АҚШ томонидан тайёрланган янги лойиҳа ҳақидаги маълумотлари кўп жиҳатдан Олий Рада депутати Ярослав Железнякнинг маълумотларига мос келади, у 27 март куни 58 саҳифали лойиҳа ҳақида баъзи тафсилотларни маълум қилганди.
Ресурслар бўйича янги келишув лойиҳаси АҚШга Украинадаги инфратузилма ва минерал лойиҳаларга сармоя киритишни назорат қилиш учун кенг ваколатлар беради, деб ёзади FT ва Bloomberg.
FT ва Bloomberg маълумотига кўра, АҚШ лойиҳаси қуйидагиларни кўзда тутади
- Келишув Украинанинг бутун ҳудудидаги барча табиий ресурсларга, жумладан, нефт ва газга ҳам тааллуқли бўлади.
- АҚШ табиий ресурслардан фойдаланиш билан боғлиқ инфратузилма, жумладан, автомобил ва темирйўллар, портлар, конлар, қайта ишлаш заводларига инвестицияларни назорат қилиш ваколатига эга бўлади.
- АҚШ икки мамлакат ўртасида даромадларни тақсимлайдиган махсус инвестиция фондига ўтказиладиган фойдани биринчи бўлиб талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.
- АҚШ 2022 йил февралида Россия қўшинларининг кенг кўламли босқини бошланганидан кейин Украинага берилган «моддий ва молиявий имтиёзлар»ни фондга қўшган ҳиссаси сифатида кўради.
- Украина табиий ресурслар ва инфратузилма соҳасидаги барча янги лойиҳалардан тушган даромадларнинг 50 фоизини жамғармага ўтказиши керак бўлади. Америка инвестициялари ўзини оқламагунча, АҚШ барча фойдани ва йилига 4 фоизлик улуш олиш ҳуқуқига эга бўлади. Тегишли лойиҳалардан олинган барча маблағлар дарҳол валютага конвертация қилиниши ва чет элга ўтказилиши керак, кечикишлар ёки келишмовчиликлар юзага келган тақдирда компенсация учун Украина жавобгар бўлади.
- Инвестиция жамғармаси АҚШ Халқаро молия корпорацияси (DFC) томонидан назорат қилинади. Назорат кузатув кенгаши орқали амалга оширилади, унинг беш аъзосидан уч нафарини DFC, қолган икки нафарини Украина тайинлаши мумкин. DFC қарорларни блоклаш ҳуқуқини олади. Украина фонд бошқарувига аралаша олмайди.
