Воқеа Activist тахаллуси билан танилган блогер Ҳожиакбар Носиров билан рўй берган. У Instagram'ида эълон қилган видеода воқеани қуйидагича сўзлаб берган.
“Бугун каппучино олишга “Bon!”га кирдим, ғазнанинг олдига бориб турганимда (кассанинг олдига, “Bon!”да ишлайдиганларга тушунарли бўлиши учун) ўзбек қиз турибди, мендан “что будете заказывать?” деб сўраяпти. Мен бошида тушунмай қолдим, лекин тез жавоб бериш учун “маленький капучино” дедим.
Қараб турибман – ўзбек қиз. Мендан яна сўрашни бошлади: “еще что нибудь желаете?” деб. Кейин турдим-да: “менга қаранг, ўзбекмисиз?” дедим. “Ҳа, ўзбекман” дедилар. “Мен ҳам ўзбекман, кўриб турибсиз-ку, нимага менга русча гапиряпсиз?” десам, ўйланиб турдилар-да, “яна нимадир керакми?” дедилар. “Йўқ” дедим. Менимча, озгина уялдилар ҳам.
Кейин, кофени кутиб турганимда, менимча, ўзбек аёли келиб, “что вы заказывали?” деяпти. Мен жавоб бермасдан, ўқрайиб турибман-да, “маленький капучино, да? Вот ваш заказ” деб олдимга қўйиб кетяпти.
Гап бу ерда унинг қилган муомаласи, бошқасида ҳам эмас. Биз Ўзбекистондамиз-ку. Кўриб турибсизлар, мен ҳам, сизлар ҳам ўзбексизлар, мен билан ўзбек тилида гаплашинглар. Рус тилида гапирманглар демайман. Умуман олганда, сизларнинг бизнесингиз рус тилига ёки Россияда қурилмаган-ку, тўғрими?
Буни майда нарса, нимага гапиряпсан дейдиганлар бўлиши мумкин. Тушунтираман, бу жудаям муҳим нарса. Ўзбек тилининг йўқ бўлиб кетишига сабабчи бўлаётганлар – мана шундай бизнеслар ҳам. Шу билан бирга, ўзбек тилини биладиган, Ўзбекистонда ишга кирмоқчи бўлган одамлардан шунга ўхшаш компаниялар рус тилини талаб қилади. Ўзи мижозларининг 90 фоизи – ўзбеклар. Бутун ходимларини рус тилида гапиртириб нима кераги бор? Қани мантиқ?
Бунинг яна бир муҳим ва аянчли томони шундаки, улар ўзбек тилини йўқ қилишга ёрдам бераётгани майли, рус тилини билмайдиган мижоз келиб, буюртма бермоқчи бўлса-да, улар рус тилида савол берадиган бўлишса, мижоз уялиб қолиши мумкин, рус тилини билмагани учун. Ўзи унақа бўлиши керакмас, аксинча бўлиши керак: ўзбек инсонга рус тилида савол бераётганлар уялиши керак. Шунинг учун ҳам ўзбек тилида гапирмаяптими, нарсасини олиш керакмас бошқа. Шуни деб қанчадан қанча рус тилини ўрганмаган, ўзининг ватанида ўзбек тилини билиб туриб, ишга киролмаётганлар тиқилиб ётибди”, – деган блогер.
Видеопост остида “Bon!” маъмурияти ҳолат учун узр сўраб, компания ўзбек тилининг давлат тили мақомини эътироф этиши, бундай ҳолатлар такрорланмаслиги учун чоралар кўрилишини билдириб изоҳ қолдирган.
