Бугун, 25 июн куни Нидерландиянинг Ҳаага шаҳрида НАТО етакчилари ушбу ташкилот учун йилнинг энг муҳим ҳамда АҚШ президенти Доналд Трамп учун махсус мослаштирилган саммитида йиғилади.
Кеча, 24 июн куни сиёсий тадбир олдидан НАТО етакчилари ва уларнинг рафиқалари шарафига Нидерландия қироли Виллем-Александр ва унинг рафиқаси томонидан уюштирилган зиёфат бўлиб ўтди.
«Бугун сизларни Huis Ten Bosch саройида қабул қилиш мен учун катта мамнуният. Эртанги муҳокамаларда сизга донолик тилайман ва уларнинг натижасида НАТО ҳар қачонгидан ҳам кучлироқ бўлишига тўлиқ ишонаман», деган Нидерландия қироли Виллем Александр.
Reuters нашрининг ёзишича, саммитда аъзо давлатлар учун ялпи ички маҳсулотнинг (ЯИМ) 5 фоизигача бўлган янги мудофаа харажатлари мақсади маъқулланиши кутилмоқда. Бу Трампнинг талаблари ва Европанинг, айниқса, Россиянинг 2022 йилдаги Украинага босқинидан сўнг хавфсизликка тобора кўпроқ таҳдид сифатида қаралаётганидан келиб чиққан ташвишларига жавобдир.
«Аввал НАТО молиявий жиҳатдан суиистеъмол қилинган эди, мен уларга: «Тўлашингиз керак», дедим. Шундан сўнг биз ишни бошладик ва ҳозир улар анчагина тўлашяпти. Кейин айтдим: «4 фоиз ёки 5 фоизгача кўтаринг, 5 фоиз – энг яхшиси», дея Трампнинг сўзларини келтирмоқда AP. Трампга кўра, мамлакат ялпи ички маҳсулотининг 5 фоизини мудофаа учун ажратиш «яхши» ва «бу уларга анча кўпроқ куч беради».
Янги мақсадга 10 йил ичида эришилиши кутилмоқда, лекин бу кўрсаткич — амалдаги 2 фоизлик мақсаддан сезиларли равишда юқори. Бу ўзгаришлар минглаб миллиард долларлик қўшимча йиллик ҳарбий харажатларни англатади. Трампнинг талаби билан қилинган режага кўра:
· 3.5 фоиз ЯИМ асосий ҳарбий эҳтиёжлар — аскарлар ва қуролларга,
· 1.5 фоизи эса киберхавфсизлик, инфратузилмани (йўллар, кўприклар) ҳарбий техника учун мослаштириш каби кенгайтирилган мудофаа чораларига сарфланади.
