АҚШ Венесуэла нефти экспортини назорат остига олади

АҚШ Венесуэлага нисбатан денгиз блокадасини олиб ташлашни, бироқ унинг нефти экспорти устидан назорат ўрнатишни режалаштирмоқда, деб билдирди Goldman Sachs банкининг энергия бўйича конференциясида 7 январ, чоршанба куни АҚШ энергетика вазири Крис Райт. Унинг айтишича, сотувдан тушган даромадлар Вашингтон назоратидаги ҳисобрақамларга ўтказилади ва кейин Венесуэла иқтисодиётини тиклашга йўналтирилади. Райтнинг маълум қилишича, аввал АҚШ Венесуэла омборларида сақланиб турган нефтини сотади, кейин эса “аниқ муддат белгиланмаган давр” мобайнида мамлакатда қазиб олинаётган нефтини ҳам сотишда давом этади.

АҚШ президенти Доналд Трамп аввалроқ Венесуэла АҚШга санкциялар остида бўлган 30–50 миллион баррель нефтни топширишини айтган эди. Унинг сўзларига кўра, хомашё бозор нархида сотилади, тушган маблағлар эса “икки мамлакат халқлари манфаати учун” сарфланади.

“Ҳозиргидек нефт етказиб беришни блоклаш ўрнига, биз уни АҚШдаги ва бутун дунёдаги нефт қайта ишлаш заводларига етиб боришига йўл қўямиз — нефт таъминотини яхшилаш учун, аммо бу сотувларни АҚШ ҳукумати амалга оширади”, — деди Крис Райт. У, шунингдек, бу операциялардан тушган даромадлар АҚШ ҳукумати назорат қиладиган ҳисобрақамларга туширилиши, кейин эса Венесуэлага “венесуэла халқининг манфаати учун” қайтарилишини қўшимча қилди.

Bloomberg агентлиги маълумотларига кўра, маблағларни АҚШ Молия вазирлиги ҳисобрақамларида жойлаштириш уларни Венесуэла кредиторларидан ҳимоя қилиш имконини беради. Агентликка АҚШ маъмуриятининг икки вакили АҚШ мамлакатга нисбатан санкцияларни босқичма-босқич юмшатиш ниятида эканини айтган.

Мексика қўлтиғи соҳилидаги кўплаб Америкалик нефт қайта ишлаш заводлари Венесуэлада қазиб олинадиган оғир, олтингугурти юқори нефтини қайта ишлашга ихтисослашган. Илгари улар Венесуэла хомашёсининг йирик харидорлари бўлган, бироқ сўнгги йилларда АҚШ санкциялари туфайли етказиб беришлар чекланган.

Трамп Венесуэланинг нефт саноатини тиклашга Америка компанияларини, жумладан Chevron, ConocoPhillips ва Exxon Mobil’ни жалб қилишни режалаштирмоқда. Венесуэла нефт саноати Николас Мадуро ва ундан олдинги президент Уго Чавес ҳукмронлиги даврида сезиларли даражада таназзулга учраган.

Societe Generale’нинг хомашё бозорлари таҳлили бўйича директори Майкл Хэй баҳолашича, 1998 йилда — Чавес ҳокимиятга келгунга қадар — Венесуэлада нефт қазиб чиқариш суткасига 3,4 миллион баррелни ташкил этган, ҳозир эса у 1 миллион баррелдан паст даражага тушиб кетган.

Bloomberg маълумотига кўра, Трамп маъмурияти аллақачон бир нечта нефт компаниялари билан музокаралар ўтказган. Агентлик манбалари, шунингдек, президент Оқ уйда энергетика компаниялари раҳбарлари билан учрашишни режалаштираётганини хабар қилган.

Exxon ва ConocoPhillips аввалроқ Венесуэлада фаолият юритган, аммо 2000-йилларда уларнинг активлари миллийлаштирилган. Ҳозирги пайтда мамлакатда фақат Chevron чекланган ҳажмда қазиб олиш ишларини олиб бормоқда.

Венесуэланинг энергетика соҳасини тиклаш учун ўн йил давомида тахминан 100 миллиард доллар керак бўлади, деб ҳисоблайди Райс университети қошидаги Бейкер давлат сиёсати институтининг Лотин Америкаси энергетика сиёсати бўйича директори Франциско Моналди. Hart Energy баҳолашича, соҳани тўлиқ модернизация қилиш 180–200 миллиард долларга тушиши мумкин.

Америка нефт компаниялари ҳозирча Венесуэлада ишни қайта тиклаш ҳақида баёнот бермаган. Bloomberg маълумотларига кўра, улар мамлакатнинг ўзида ҳам, АҚШда ҳам сиёсий вазият барқарор эканига ишонч ҳосил қилишни истайди.

Шу хабарлар фонида 7 январ куни нефт нархлари пасайди. Brent қиймати 1,3 фоизга тушиб, баррели 60 доллардан паст бўлди, WTI эса 2 фоизга арзонлаб, 56 долларга тушди.