Президент Доналд Трамп Гренландия Россия ёки Хитой қўлига ўтиб кетмаслиги учун ҳудудни АҚШнинг ўзи эгаллаши лозимлигини айтди.
«Мамлакат мулкка эгалик қилиши ва ижарага олинган жойни эмас, ўз мулкини ҳимоя қилиш керак. Ва биз Гренландияни ҳимоя қилишимиз керак бўлади», – деди Трамп BBC журналистининг саволига жавобан.
У Вашингтон бунга эришиш учун «оддий йўл»дан ҳам, «оғир йўл»дан ҳам бориши мумкинлигини қўшимча қилган.
Оқ уй яқинда Америка маъмурияти АҚШнинг НАТО бўйича иттифоқчиси ҳисобланган Данияга тегишли мазкур автоном ҳудуд устидан назоратни қўлга киритишнинг бир неча усулларини кўриб чиқаётганини маълум қилди. Вашингтон оролни сотиб олиш имкониятини кўриб чиқмоқда, бироқ уни куч ишлатиш йўли билан аннексия қилишни ҳам истисно этмаяпти.
Дания ва Гренландия расмийлари эса ҳудуд сотилмаслигини айтмоқда. Хусусан, Дания бош вазири Фредериксен Метте АҚШнинг эҳтимолий ҳарбий операцияси НАТОнинг тугашини англатишини айтган.
Жума куни кечқурун Гренландиядаги асосий партиялар, жумладан, мухолифат партиялари етакчилари қўшма баёнот эълон қилиб, унда «АҚШнинг мамлакатга нисбатан беписанд муносабатига чек қўйиш»га чақирди.
«Биз америкалик бўлишни истамаймиз, даниялик бўлишни истамаймиз, биз гренландиялик бўлишни истаймиз. Гренландиянинг келажагини гренландияликларнинг ўзлари белгилашлари керак», – дейилади баёнотда.
Америка базаси
Гренландия аҳоли зичлиги бўйича дунёда энг паст кўрсаткичга эга ҳудуд ҳисобланади, бироқ унинг Шимолий Америка ва Арктика ўртасидаги географик жойлашуви эҳтимолий ракета зарбаларини ҳамда минтақадаги кемалар ҳаракатини кузатиш имконини беради.
АҚШ президенти Гренландия АҚШ миллий хавфсизлиги учун жуда муҳим эканлигини бир неча бор таъкидлаган. Хусусан, ҳеч қандай далил-исбот келтирмасдан, ҳудуд «Россия ва Хитой кемалари билан тўла» эканини даъво қилган.
Гренландиянинг шимоли-ғарбий чеккасидаги «Питуффик» ҳарбий базасида 100 дан ортиқ америкалик аскар жойлаштирлган. АҚШ бу базани Иккинчи жаҳон урушидан бери сақлаб келади.
