Жаҳон | 13:20 / 18.02.2026
2598
4 дақиқада ўқилади

“Росатом” Венгриядаги АЭС бўйича Siemens Energy билан шартномани бекор қилди

“Росатом” Венгриянинг “Пакш” атом электр станцияси учун бутловчи қисмлар етказиб бериш бўйича Siemens Energy билан тузилган шартномани бекор қилди. 

Фото: Attila Kisbenedek/AFP via Getty Images

Россия давлат концерни “Росатом” Германиянинг Siemens Energy компанияси билан Венгриядаги “Пакш” атом электр станциясининг иккинчи навбатини (Пакш-2) қуриш учун зарур компонентларни етказиб бериш бўйича шартномани бекор қилганини маълум қилди. Бу ҳақда сешанба, 17 феврал куни Reuters агентлиги ва Politico нашри хабар берди. “Росатом” Siemens ускуналари ўрнини босадиган вариантлар аллақачон кўриб чиқилаётганини ҳам қўшимча қилди.

Россия давлат концерни версиясига кўра, Венгрия АЭСдаги икки янги энергоблок учун бошқарув электроникасини етказиб бериш ҳақидаги Siemens Energy билан шартнома 2025 йил охирида бекор қилинган, чунки немис компанияси гўё шартномавий мажбуриятларини бажара олмаган. Siemens Energy эса, аксинча, шартнома бекор қилинган пайтда етказиб бериш имкони бўлгани, аммо буюртмачи ўзи рад этганини айтди. Немис компанияси “миллий ва халқаро ҳуқуқий меъёрларга мувофиқ равишда шартномавий мажбуриятларини бажараётгани”ни таъкидлади.

Siemens Energy Франциянинг ядро соҳасидаги Framatome компанияси билан бирга “Росатом” билан “Пакш-2” лойиҳаси учун бошқарув электроникасини етказиб бериш бўйича 2019 ва 2020 йилларда шартномалар имзолаган. Россия ва Венгрия 2014 йилда “Пакш” АЭСда 5- ва 6-энергоблокларни (яъни “Пакш-2”) қуриш ҳақида ҳужжатларни имзолаган. Уларни эксплуатацияга топшириш 2030-йиллар бошига режалаштирилган.

2025 йил ноябрда Вашингтон “Росатом” томонидан “Пакш” АЭСда янги энергоблоклар қурилишини санкциялардан чиқаргани маълум бўлган. АҚШ давлат котиби Марко Рубио буни станцияни “албатта тугатиш керак”лиги ва шунда Венгрия энергетик жиҳатдан мустақил бўлиши билан изоҳлаган.

Россия иштирокида “Пакш” АЭСни кенгайтиришга қарши санкциялар 2024 йил ноябрда АҚШнинг олдинги маъмурияти томонидан жорий этилган эди. 29 июн куни Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто республикачи Доналд Трамп маъмурияти бу чекловларни бекор қилганини айтган.

11 сентябр куни Люксембургдаги Европа Иттифоқи суди Еврокомиссиянинг Венгрия томонидан Россия билан ҳамкорликда “Пакш” АЭСда янги энергоблоклар қурилишига молиявий ҳисса қўшишини маъқуллаш тўғрисидаги қарорини бекор қилди. Суд Еврокомиссияда Будапештнинг “Росатом” концернига қарашли корхона билан тендер ўтказмасдан тўғридан тўғри шартнома тузишини маъқуллаш учун етарли асос бўлмаган, деб ҳисоблади.

2025 йил январда “Росатом” раҳбари Алексей Лихачёв немис ишлаб чиқарувчисини судга бериш нияти борлигини айтган — сабаб, “Росатом” Туркияда қурaётган АЭС учун буюртма қилинган ускуна етказиб берилмагани.

Siemens Energy DW сўровига жавобан, 2020 йилда тузилган шартнома бўйича АЭС учун электр-газ тақсимлаш ускунаси етказиб бериш мажбуриятини олганини тасдиқлаган. Бироқ немис компанияси узоқ вақт Германиянинг Иқтисодиёт ва экспортни назорат қилиш федерал идораси (BAFA)дан зарур экспорт рухсатини кутиб турган. 2025 йил январга келиб бу рухсат олинган ва Siemens Energy шартнома мажбуриятларини бажаришга тайёр бўлган. Аммо шу вақтга келиб Россия томони немис ускунасига муқобил вариант топган.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид