Қайси давлатларда аҳоли пойтахтда жамланган? (Харита)

Янги харита ҳар бир мамлакат шаҳар аҳолисининг қайси қисми унинг энг йирик шаҳрида яшашини кўрсатади. Бу орқали қаерда мегаполислар ҳал қилувчи ўрин тутишини, қаерда эса аҳоли анча тенг тақсимланганини кўриш мумкин. Маълумотлар Жаҳон банки статистикасига асосланган.

Жаҳон миқёсида шаҳар аҳолисининг атиги 16 фоизи ўз мамлакатидаги энг йирик шаҳарда яшайди. Бу эса кўпчилик давлатларда аҳоли ва иқтисодий фаолият битта шаҳарда эмас, балки бир нечта шаҳар марказлари ўртасида тақсимланганини англатади.

Рўйхатни шаҳар-давлат Сингапур, шунингдек Хитойнинг икки махсус маъмурий ҳудуди — Ҳонгконг ва Макао бошқаради. Шу билан бирга, Хитой, Ҳиндистон, Россия ва АҚШ каби улкан давлатларда энг йирик шаҳарда мамлакат аҳолисининг 10 фоиздан кам қисми истиқомат қилади.

Ҳатто бир хил минтақанинг ўзида ҳам фарқлар сезиларли бўлиши мумкин. Буюк Британия, Испания ва Франция аҳолисининг тахминан бешдан бир қисми пойтахт ва энг йирик шаҳарларда яшайди. Германия ва Полшада эса аҳоли анча мувозанатли тақсимланган.

Европа Иттифоқининг 27 давлати ичида энг юқори концентрация Болтиқбўйи мамлакатларида кузатилади: Эстония ва Латвияда аҳолининг 47–48 фоиз қисми пойтахтлар — Таллин ва Ригада яшайди.

Шимолий ва Жанубий Америка дунёдаги энг йирик шаҳарлар ватани ҳисобланади, жумладан Сан-Паулу, Мехико, Ню-Йорк ва Торонто. Бироқ ҳатто бу улкан агломерациялар ҳам кўп ҳолларда мамлакат аҳолисининг Лима, Асунсон ёки Монтевидео каби пойтахтларга нисбатан камроқ улушини бирлаштиради.

Минтақанинг кўплаб мамлакатларида — масалан, Аргентина ва Колумбияда мустақилликка эришилганидан буён ҳокимият ва ресурсларни марказлаштириш ёки марказдан чиқариш масаласи юзасидан мунозаралар давом этмоқда.