Жаҳон | 07:40
2589
5 дақиқада ўқилади

Чизмаларда қолиб кетган 10 та дабдабали мегалойиҳа

Бу мегалойиҳалар чизмалар тахтасидан ташқарига чиққанида, дунё мутлақо бошқача кўринишга эга бўлиши мумкин эди. Аммо шаҳарлар қиёфасини ўзгартириш ва инсон зеҳни имкониятлари чегарасини кенгайтиришга қодир бўлган ушбу иншоотлар унутилишга маҳкум бўлди.

Nakheel Tower Фото: Associated Press / Alamy Stock Photo

Nakheel Tower, Дубай, БАА

2002 йилдаги лойиҳа 1005 метр баландликдаги минорани қуришни назарда тутган эди — бу дунё тарихидаги биринчи бир километрдан баланд иншоот бўлиши керак эди. Уни 2020 йилга қадар битказиш режалаштирилганди. Аммо жаҳон молиявий инқирози Дубай кўчмас мулк бозорини издан чиқарди ва 2009 йилда лойиҳа бекор қилинди.

Wikimedia Commons

“Иллинойс”, Чикаго, АҚШ

1956 йилда Фрэнк Ллойд Райт 1600 метр баландликдаги осмонўпар бино лойиҳасини ишлаб чиққан. У амалга ошириш учун ўта қиммат ва ҳаддан ташқари катта бўлгани сабабли қурилмади. Шунга қарамай, унинг руҳи маълум маънода Дубайдаги Бурж-Халифада ўз ифодасини топди.

Fine Art Images / Heritage Images / Getty Images

Советлар саройи, Москва, Россия

1930-йиллар бошида Борис Иофан Советлар саройини қуриш бўйича танловда ғолиб чиққан — бу тепасида Ленин ҳайкали ўрнатилган, баландлиги 495 метр бўлган улкан бино бўлиши керак эди. Лойиҳа учун 1931 йилда ибодатхона бузиб ташланган. Қурилиш 1937 йилда бошланган, аммо уруш туфайли тўхтатилган ва кейинчалик бутунлай ташлаб қўйилган. 1990-йилларда ибодатхона қайта тикланган.

Barratt London / Wikimedia Commons

Трафалгар майдонидаги эҳром, Лондон, Буюк Британия

1815 йилда парламент аъзоси сэр Фредерик Уилям Тренч Трафалгар майдонида 91 метр баландликдаги эҳромни қуриш ғоясини илгари сурган. Лойиҳа ҳатто оммавий кўргазмагача етиб борган, бироқ тахминий қиймати — ҳозирги ҳисобда тахминан 150 миллион доллар ўта юқори деб топилган. Якунда ҳудуд тозаланиб, унинг ўрнига Нелсон колоннаси барпо этилган.

Barratt London / Wikimedia Commons  

Хрусталл сарой минораси, Лондон, Буюк Британия

Улкан шиша ва темирдан қурилган Хрусталл сарой 1851 йилги Буюк кўргазма учун Гайд-паркда барпо этилган, кейин эса Сиденҳамга кўчирилган. Кўчиришдан олдин меъмор Чарлз Бертон бинодан 305 метр баландликдаги осмонўпар иморатнинг дастлабки намунасини яратишни таклиф қилган. Эҳтимол, бу ғоя жозибали туюлган бўлиши мумкин, аммо деярли аниқки, иншоот ўз оғирлиги остида қулаб тушган бўлар эди.

Alamy Stock Photo / Chronicle / Alamy Stock Photo

Кони-Айленддаги “Глобус” минораси, Ню-Йорк, АҚШ

1906 йилда меъмор Сэмюэл Фриде 213 метр баландликдаги шарсимон иншоот лойиҳасини тақдим этган. У меҳмонхона, казино ва роллердромни ўз ичига олган дунёдаги энг йирик кўнгилочар боғга айланиши керак эди. Фриде сармоядорлардан 1,5 миллион доллар йиғишга уринган ва уларга фантастик даромад ваъда қилган. Қатор кечикишлардан сўнг, 1908 йилда бу лойиҳа фирибгарлик экани маълум бўлган.

Jules Guerin / Wikimedia Commons

Бёрнем режаси, Чикаго, АҚШ

1909 йилда меъмор Дэниел Бёрнем Чикагони тубдан ўзгартириш бўйича улкан режани таклиф этган: неоклассик бинолар, кенг хиёбонлар, катта майдонлар ва боғлар. Шаҳар “прериялар Парижи”га айланиши мумкин эди. Айрим ғоялар амалга оширилган, аммо Буюк депрессия даврида бу режа қўллаб-қувватловдан маҳрум бўлган.

National Archives and Records Administration / Wikimedia Commons

Линколн мемориали эҳроми, Вашингтон, АҚШ

1911 йилда Авраам Линколн хотирасига бағишланган мемориал лойиҳалари танловида меъмор Жон Рассел Поуп бир нечта жасоратли вариантларни таклиф қилган — зиккурат, майя услубидаги ибодатхона ва эҳром. Аммо ғолиблик Генри Бэконнинг юнон дорик услубидаги ибодатхона лойиҳасига насиб этган.

Josep Torres Clavé / Wikimedia Commons

Масиа режаси, Барселона, Испания

1930-йиллар бошида Ле Корбюзе Барселонадаги Эшампле туманини тубдан қайта қуришни таклиф қилган: модерн услубидаги биноларни бузиб, улар ўрнига баланд блоклар ва яшил ҳудудлар барпо этиш режалаштирилган эди. Фуқаролар уруши ва кейинги Франко диктатураси бу режанинг амалга ошишини барбод қилди. Шаҳарнинг тарихий маркази учун бу, эҳтимол, яхшиликка бўлган.

Barratt London / Wikimedia Commons

Манҳэттендаги аэропорт, Ню-Йорк, АҚШ

1946 йилда девелопер Уилям Зекендорф Манҳэттеннинг 144 кварталини қоплаб турадиган улкан том устида аэропорт қуришни таклиф қилган. Уч миллиард долларлик нарх ва муқаррар тартибсизликлар бу ғояни батамом йўққа чиқарган.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид