Киевдаги теракт вақтида полициячилар ёш болани ташлаб, қочиб кетди. Тафсилотлар

18 апрел куни Киевнинг Голосеевский районида рўй берган отишмадан кейин ижтимоий тармоқларда гувоҳлар томонидан олинган видеолардан бири кенг тарқалди. Унда эркак ва аёл бўлган икки полициячи ўқ овозлари эшитилганидан кейин воқеа жойида фуқароларни, жумладан ёш болани ташлаб, қочиб кетишганини кўриш мумкин. Кўп ўтмай Украина расмийлари ушбу полициячиларга нисбатан хизмат текшируви бошлангани, уларнинг ўзи тергов вақтида хизматдан четлатилганини маълум қилди.

Прокуратура полициячиларнинг отишма пайтида ўз вазифаларини лозим даражада бажармаганлиги юзасидан жиноий иш қўзғатди, деди Украина бош прокурори Руслан Кравченко. Полициячиларнинг ҳаракатлари оғир оқибатларга олиб келган хизматга совуққонлик билан қараш (Украина Жиноят кодексининг 367-моддаси 3-қисми) бўйича тергов қилинмоқда.

«Ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларининг фуқаролар ҳаётига жиддий хавф туғилган пайтдаги барча ҳаракатлари, хусусан, ёш болани хавф остида қолдириш ва ҳужумчининг ҳаракатларини ўз вақтида тўхтатмаслик эпизодига тегишли ҳуқуқий баҳо берилади», – деган бош прокурор.

Украина ички ишлар вазири Игор Клименко эса полициячиларнинг ҳаракатини «шармандалик» ва «нолойиқлик» деб атаган. Вазир уларнинг раҳбарларига нисбатан «қўшимча чоралар қабул қилиниши»га ваъда берган.

Кўп ўтмай Украина патрул полицияси департаменти раҳбари Евгений Жуков истеъфога чиқди. Шу билан бирга, у мамлакат ички ишлар тизимида қолади. Патрул полицияси таркибида бўлган Украина Миллий полицияси раҳбари Иван Виговский Жуковга «қандайдир бошқа лавозим топилиши»ни айтган.

Киевдаги отишма 18 апрел куни кечқурун рўй берганди. Ҳужум қилган шахс аввалига кўчадаги ўткинчиларни ўққа тутган, кейин эса супермаркетга кириб, одамларни гаровга олган. Дастлабки хабарларда олти киши ҳалок бўлиб, 15 киши яралангани айтилганди. Яраланганлар орасида 12 ёшли бола ҳам бор. Бу видеода полициячилар билан бирга акс этган бола экани тахмин қилинмоқда. Унинг отаси ва холаси ҳодиса вақтида ҳалок бўлган. 20 апрелга келиб шифохонадагилардан бири вафот этгани ва қурбонлар сони етти нафарга етгани маълум бўлди. Украина ҳукумати теракт ҳақидаги модда бўйича жиноий иш очган.

Гумонланувчи рухсатномаси бор қуролдан ўткинчилар ва дўкондаги харидорларга қарата ўқ узган. Ҳуқуқ-тартибот идоралари унинг қуролга рухсатномани расмийлаштириш учун зарур бўлган тиббий маълумотномаларни қандай олганини текширади. ИИВ раҳбарининг сўзларига кўра, гумонланувчининг руҳий ҳолати «беқарор бўлгани аниқ». Хабарларга кўра, кўчага қурол кўтариб чиқишдан олдин у ўз квартирасини ёқиб юборган.

У супермаркетни штурм қилиш чоғида отиб ўлдирилган. Унинг мотивлари ҳозиргача номаълум. Украина бош прокуратурасига кўра, ҳужум москвалик 58 ёшли шахс томонидан содир этилган. ОАВга маълум бўлишича, у Дмитрий Василченков бўлиб, Москвада туғилган, Киевга кўчиб келишидан олдин (у пойтахтга айнан қачон келгани номаълум) Донецк областининг Бахмут шаҳрида яшаган. Василченков Украина фуқаролигига эга бўлган.

19 апрел куни кечқурун Украина миллий полицияси матбуот анжумани ўтказди. Идора раҳбарлари воқеалар хронологиясини ҳамда ҳужум қилган шахс ҳақидаги маълумотларни келтирган:

• Кўчадаги можаро ҳақидаги чақириқ соат 16:30 атрофида келиб тушган. Патрул «маиший жанжал» жойига чиқарилган. Эркак полициячи ҳуқуқ-тартибот органларида 2024 йилдан, унинг аёл ҳамкасби 2015 йилдан буён ишлаб келган. Уларнинг номлари ошкор қилинмаган.
• Патрул воқеа жойига етиб келганида ўқ овозларини эшитиб, машинани уй атрофида қолдиришган ва подъездга чопишган. У ерда бир бола ва аёл ўтиргани, шунингдек, эркак киши ерда ётгани устидан чиқишган. Полициячилар боланинг олдига бориб, у бошидан яраланганини кўриш ва дори-дармон олиб келиш учун машинага қайтишган.
• Шундан кейин отишма бошланган. Аёл подъездда қуролли одам борлигини айтиб қичқирган. Полициячилар эса ёнидан қуролини чиқариб, огоҳлантирувчи ўқ узиш ўрнига хизмат машинасига қараб югуришган.
• Кейинроқ маълум бўлишича, ҳужум қилган шахс аввалига қўшниларини травматик тўппончадан отган, кейин уйига қайтиб, бошқа қуролни олган, квартирасига ўт қўйган ва супермаркетга йўл олган. Дўконда у билан 40 дақиқа музокара олиб боришган. У муайян талабни илгари сурмаган. Якунда супермаркет штурм қилиб эгалланган, қуролли шахс отиб ўлдирилган.
• Патрул полицияси департаменти раҳбари Евгений Жуков ўз қўл остидагилар «мўлжал олишда жуда ёмон ишлагани ва ярадор фуқароларни хавф остида қолдиргани»ни қайд этган. У буни «жуда шармандали ҳаракат» деб баҳолаган.
• Ҳужум қилган шахс 1992 йилдан Украина қуролли кучларида хизмат қилган, асосан Одесса регионида, автомобил қўшинларида хизмат ўтаган. 2005 йилда пенсияга чиққан, шундан кейин Россияга кетган, 2017 йилда эса Украинага қайтиб, Бахмутда яшай бошлаган.
• Полициядагиларга кўра, ижтимоий тармоқлардаги «ҳаддан ташқари негатив постлари» туфайли «унинг позицияси Украина тараф» бўлган деб бўлмайди. Қўшнилари уни «ёпиқ одам» деб таърифлаган. Полициячиларга кўра, унинг қариндошлари бўлмаган.
• У илгари енгил тан жароҳати етказганлик учун жавобгарликка тортилган, аммо судда жабрланувчи билан ярашган ва иш ёпилган. Аммо бу воқеа унинг қуролга эгалик ҳуқуқини бекор қилишга асос бўла олмаган. У 2025 йил 15 декабрда рухсатномани ошириш учун маълумотномани қўлга киритган.

Киевдаги теракт фонида ички ишлар вазири Украина аҳолиси «қурол билан ҳимояланиш ҳуқуқи»га эга бўлиши кераклигини айтиб чиқди. У вазирлик экспертлар, депутатлар ва жамоатчилик билан фуқаролик қуроллари тўғрисидаги қонун лойиҳасининг якуний версиясини муҳокама қилишга ваъда берди.