Фронтдаги вазият: май Украина қуролли кучлари учун муваффақиятли кечмоқда
|21:01 / 28.05.20268 12716 мин
Украина дронлари урушни Россия ичкарисига кўчираётган бир маҳалда РФ қуролли кучларининг Донбассдаги юриши тўхтаб қолди – ҳатто асосий йўналишларда ҳам.
Украина дронларининг Москва ва Россиянинг бошқа йирик шаҳарларига ёпирилма ҳужумлари янгиликлар лентасида фронтдаги воқеаларни бир четга суриб қўйди. Фронтдаги вазият эса Россия қуролли кучлари учун яхши ҳолатда эмас. Май охирлаётганига қарамай Россия қўшинининг Краматорск йўналишида ёриб ўтиши рўй бермади. Айнан Краматорск-Словянск агломерациясини эгаллаш – РФ қуролли кучлари учун асосий ҳарбий-сиёсий мақсад бўлиб қолмоқда, чунки бу амалда Донбасс тўлиқ ишғол этилишини англатади. Агломерация атрофида ҳосил бўлган «ёй»даги тўртта йўналишнинг иккитасида Россия армияси май ойи давомида қийинчилик билан атиги бир неча километрга илгарилади. Яна биттасида – Северский Донец ортида, Словянск рўпарасида – Украина қуролли кучлари қарши ҳужумга ўтди. Қишда босиб олинган Покровск шимолидаги тўртинчи (асосий) участкада ҳам Россия армияси сон жиҳатдан устунликка эгалигига қарамай, олдинга юра олмаяпти. Бошқа йўналишларда ҳам жиддий натижалар йўқ – у ерларда ёки РФ қуролли кучлари «локал миқёсдаги ютуқлар» билан чекланган ёки Украина қуролли кучлари самарали қарши ҳужумлар уюштирмоқда.
Сўнгги йилларда май ойи Россия қўшини жиддий ҳужумларни амалга оширадиган ва йил охиригача олиб бориладиган катта амалиётларга пойдевор қўйиладиган давр бўлиб келаётганди.
2022 йил май ойида Мариупол мудофаачилари таслим бўлган ва бу Россиянинг катта ғалабаси сифатида қайд этилган.
2023 йил майида «Вагнер» хусусий ҳарбий компанияси Украина қуролли кучлари узоқ вақт давомида қаттиқ қаршилик кўрсатишига қарамай, оғир йўқотишлар эвазига бўлса-да, Бахмутни эгаллаш жараёнини якунлаган.
2024 йил майида РФ қуролли кучлари Авдийивкадан ғарбдаги Очертино атрофида фронт чизиғини ёриб ўтган, бу эса йил охиригача жанубий Донбасс тўлиқ эгаллаб олинишини бошлаб берганди.
2025 йил майида Россия қўшини кўп ой давом этган оғир жанглардан кейин Покровск–Константиновка йўли бўйлаб ўтган фронт чизиғини кесиб ўтган, бу эса Покровск агломерациясини ўраб олиш ва якунда тўлиқ ишғол этишга олиб келганди.
2026 йил майида эса ҳеч қандай ёриб ўтишдан дарак йўқ. Ва Россия армиясининг муаммолари тасодифий эмас: дронларнинг фронтда ва фронт ортидаги имкониятлари ортиб бориши қуруқлик орқали ҳужумларни уруш олиб боришнинг тобора қимматроқ услубига айлантирмоқда. Рақиб мудофаасини енгиб ўтиш учун аввалига душманнинг дронлар операторларини зарарсизлантириш талаб этилмоқда, шу сабабли ҳал қилувчи ҳужумга тайёргарлик кўришнинг ўзи ҳафталаб ва ойлаб давом этиши мумкин. Ва бундай ҳужумларда ҳам муваффақиятга эришилган тақдирда рақиб мудофааси ичкарисига кириб бориш масофаси 10 километрдан ошмайди.
Мавзуга оид
Украина қуролли кучларини бундай вазият қониқтиради: улар аксар участкаларда мудофаага зўр беради, шароит йўл қўядиган жойларга эса қарши ҳужумларга ўтиб, рақиб мудофаасига 10 километр масофагача кириб боришади. Бу эса РФ қуролли кучларининг юришини тўхтатиб туришга имкон беради. Россия қўмондонлиги эса анчадан буён Краматорскдан жануби-ғарбда, дронлар билан тўлдирилган мудофаани ёриб ўтиш учун тайёргарлик кўрмоқда. 2026 йилги бутун кампания тақдири ушбу тажриба муваффақиятига боғлиқ.
Покровск ва Добропиля
Россиянинг энг йирик гуруҳи украинларнинг Донецк области ғарбидаги Добропиляни ҳимоя қилаётган иккита корпуси қаршисида тўпланган.
РФ қуролли кучларининг мақсади – Добропиляни эгаллаш ва у орқали ҳаракатланиб, Краматорскнинг ғарбида пайдо бўлиш. 2025 йил августидаёқ шу мақсаддаги биринчи уриниш амалга оширилганди, ўшанда 51-армиянинг бир неча бўлинмалари Добропиля ва Краматорск ўртасидаги ҳудуд бўйлаб 15–20 километр масофага кириб борган ва улардан биринчисининг чеккаларига етиб борган. Аммо ўшанда Украина қуролли кучлари захира кучларини олиб келиб, рақибни ортга улоқтириб ташлаганди.
Покровск эгалланганидан кейин Россия қўшини навбатдаги катта юришга жиддий тайёрлана бошлади – аммо украинлар ҳам мудофаага яхши тайёрланишди.
Асосий кучлар Покровск томондан Гришино (узоқ давом этган жанглардан кейин баҳорда эгалланган қишлоқ) орқали Украина қуролли кучларининг фронт ортидаги асосий базаси – Добропиля жанубидаги Шевченкога ҳужум қилмоқда. Ҳозирда илғор қисмлар Новоалександровка остоналарида жанг қилмоқда. Украина қуролли кучларининг 7-корпуси қўмондонлигининг X ижтимоий тармоғида эълон қилинган (кейинроқ ўчириб юборилган, аммо айримлари интернет-архивда сақланиб қолган) давомли постларида душман («Марказ» гуруҳи кучлари ҳамда Ҳаво-десант қўшинларининг Псков дивизияси бўлинмалари, шунингдек, «Рубикон» дронлар гуруҳи қисмлари) нафақат пиёдалар сони бўйича, балки дронлар борасида ҳам устунликка эгалиги айтилган. Шу билан бирга, украинларнинг олдинги чизиқдаги ҳарбийларига таъминот фақат дронлар орқали етказилиши мумкин. Россия дронлари ҳавода тиғиз жойлашгани туфайли украинларнинг экипажсиз транспорт воситалари ҳам илғор қисмларга етиб бора олмайди. Автомобиллар ва зирҳли техникалар эса фақат Шевченкогача бора олади – шунда ҳам ҳаммаси эмас. Россия қўмондонлиги аллақачон Покровск ва Мирнограддаги махфий бошпаналарга дронлар операторларини жойлаштирган, кўп қаватли биноларнинг томларида эса бошқарув ва алоқа антенналари ўрнатилган.
Аммо РФ қуролли кучларининг юриши жуда секин кечмоқда. Кучларни Покровскда жамлашга шаҳардан ғарбда турган украин қўшини имкон бермаяпти. Улар ўша ердан Покровск–Днипро йўли бўйлаб шаҳарнинг ғарбий чеккаларига рейдлар уюштирмоқда (жумладан, зирҳли техникалардан фойдаланган ҳолда ҳам). Сўнгги ҳафталарда Россия армияси Покровскка ғарбдан туташ бўлган ҳудудни тўлиқ назоратга олиш бўйича амалиёт бошлади.
Россия томони яқинда эгалланган Гришинодан қўшинлар ва дронлар операторларини тўплаш учун фойдалана олмайди: украин штурмчилари узоққа кетмаган. Қишлоқ атрофидаги назорат кенгайтирилганидан кейингина шимолий йўналишда ҳужумни давом эттириш мумкин бўлади.
Россиянинг бошқа гуруҳи жануби-шарқдан – Родинский шаҳри ва Дорожне қишлоғидан Белицке ва Новий Донбасс орқали Добропиляга яқинлашишга уринмоқда. Сўнгги ҳафталарда бу йўналишда ҳам ҳужумлар тўхтаб қолган, Украина қуролли кучлари эса Белицке ва Новий Донбасснинг бир қисмидан россиялик штурмчиларни сиқиб чиқаришга муваффақ бўлган. Покровскдан Шевченкога асосий кучлар етиб келмагунича бу томондан ёриб ўтиш эҳтимоли жуда кам.
Шарқроқда Россиянинг «Жануб» гуруҳига мансуб бўлган қўшинлар қарама-қарши йўналишда – шарқ томон юриш қилмоқда. Уларнинг вазифаси – Дружковкага етиб бориш ҳисобланди, бу шаҳарча украинларнинг Константиновкани ҳимоя қилаётган гарнизони учун таъминот базасидир. Қўшни участкаларда юришлар ғарбий йўналишда олиб борилаётгани туфайли Добропиляга кетаётган ҳамда Казенний Торецк дарёси бўйлаб Дружковкага томон ҳаракатланаётган рус қўшинлари орасида узилиш юзага келган. Украина қўшини эса бу оралиқдан фойдаланиб, ҳар икки томонга халақит бермоқда.
Константиновка штурми
Фронт чизиғидан анча ичкаридаги Дружковкага зарбалар бериш орқали Константиновкани ўраб олиш режаси ҳозирча реал бўлиб кўринмаяпти. Шунинг учун Россия қўмондонлиги амалиётнинг камтарроқ шаклини танлаган – шаҳарнинг ғарбий ва шарқий чеккаларини айланиб ўтиш, жанубдан шаҳар кварталлари орқали кириб, тўғридан тўғри марказга босим ўтказиш.
Бу ерда Россия қуролли қучлари дронлар ва авиацияда ҳам устунликка эга, бу эса Дружковка ва Константиновка ўртасидаги логистикани ишдан чиқариш имконини беради. Бироқ, сўнгги ҳафталарда Украина қуролли кучлари ҳатто ўнлаб километр масофадаги ҳаракатланувчи нишонларга ҳам зарба бера оладиган янги дронлардан фойдаланишни бошлади. Натижада Россия қуролли кучларининг мазкур ҳудуддаги асосий таъминот базаси – Ҳорливка шаҳри ҳам зарбалар остида қолди.
Жанубдан тўғридан тўғри штурм тўхтаб қолган: рус қўшинлари шаҳар жанубий қисмида жойлашган рух заводига етиб келди ва шу ерда тўхтади. Украинларнинг деярли тўлиқ қуршовда жанг қилаётган ва ҳаво орқали таъминот олаётган (оғир дронлар ёрдамида; юкларни етказиб бериш жараёни акс этган видеолар мавжуд) кўпдан кўп кичик гуруҳлари олдинга силжишга тўсқинлик қилмоқда.
Сўнгги ҳафталарда рус қўшинлари Константиновка чеккасидаги Илиновка қишлоғидан ўтиб, шаҳарга ғарбдан киришга муваффақ бўлди. Худди шу ҳудуддаги яна бир ҳужум ўқи ғарброқда жойлашган – у ерда Россия қуролли кучлари Долгая Балка қишлоғига етиб борган. Лекин Константиновкани ғарбдан тўла ўраб олишга ҳали анча бор.
Константиновканинг шарқий чеккаси бўйлаб ҳужум қилаётган қўшинлар кўпроқ муваффақиятга эришди: улар Новодмитровка орқали бир неча километрга, деярли шаҳарнинг шимоли-шарқий чеккасигача ёриб ўтишга муваффақ бўлди. Бироқ, ҳозирча, тарқалган видеолардан кўриниб турибдики, фақат айрим штурм гуруҳлари бу қадар узоққа бора олган, бу эса ҳудудда мустаҳкам жойлашиб олишни кафолатламайди.
Словянскка ҳужум
Константиновкага шарқдан ҳужум Северский Донец–Донбасс канали бўйлаб Словянск шарқидаги ҳудудга ҳаракатланаётган қўшинга ёрдам бериши мумкин. Улар бир неча жойда канални кечиб ўтишган (канал айрим жойларда ерости коллекторлари орқали ўтади). Аммо Константиновка–Краматорск йўли йўналишида (масалан, худди ўша Дружковкага, аммо шарқдан) ёриб ўтиб бўлмайди – ҳозирча чинакам уринишнинг ўзи ҳам бўлгани йўқ. Катта эҳтимол билан, бу ушбу гуруҳнинг асосий мақсади – каналнинг шарқий соҳили бўйлаб Словянск томон юриш экани билан боғлиқ. Бу юриш баҳорда Херсон атрофидан олиб келинган 70-мотоўқчилар дивизияси кучлари ва «Жануб» гуруҳининг қишда эгаллаб олинган Северск шаҳридан Северский Донец дарёси бўйлаб Словянск томон аракатланаётган 3-умумқўшин армияси иштирокида олиб борилмоқда.
Россия қўшинлари шимолий участкада Кривий Лукага, жанубийсида Рай-Александровкага етиб келган. Аммо сўнгги ҳафталарда ҳужум оғир кечмоқда. Бунинг сабаби ҳам дронлар, Украина қуролли кучларининг ёрдамга етиб келган захира кучлари, қанотларда ва фронт ортида жойлаштирилган кичик отрядлар ҳамда украин қўшинининг тактик қарши ҳужумлари.
Северский Донец бўйлаб Словянск томон ҳаракатланиш Россия қуролли кучлари учун ўта муҳим: у Лиман атрофида қарама-қарши қирғоқда ҳаракат қилаётган гуруҳга ёрдам бериши керак. Бу гуруҳ бир вақтнинг ўзи бир неча ҳудудларда украинларнинг йирик қарши ҳужумига учради ва ушбу шаҳар атрофидаги барча позицияларини йўқотиш хавфи остида қолди.
Запорижжя области шарқи
Украина қуролли кучларининг 2026 йилдаги энг йирик қарши ҳужуми, катта эҳтимол билан якунига яқинлашмоқда. Қишда ғарбий йўналишда, Россиянинг Запорижжя ва Днипропетровск областлари туташган ҳудудга тезлик билан юриш қилаётган (ҳозирги уруш ўлчовларида) гуруҳининг шимолий қанотига Украина қўмондонлиги йирик захираларини (Покровск мудофаасидан бўшаган) ташлади. Натижада Украина қуролли кучлари РФ қуролли кучлари мудофаасига 10–15 километр масофада кириб борди. Ўз навбатида, ғарбдан (Гайчур дарёси водийси томондан) ҳам украин штурмчилари ҳужумга ўтди. Бу амалиёт мақсади Россиянинг шимолроқда – Покровскдан Терноватийгача бўлган ҳудудда ҳаракат қилаётган армиясини тўлиқ қуршовга олиш бўлган.
Россия қўмондонлиги ҳам захира кучларни олиб келиш орқали жавоб қайтарди – Тинч океани флоти денгиз бўлинмалари ҳамда иккита мотоўқчилар бригадаси (улар ҳам Покровск атрофидан). Бу кучлар украинларнинг ҳудуддаги таъсирини сезиларли даражада қисқартиришга эришди, аммо бутунлай бартараф эта олмади. Украина қуролли кучларининг ғарб томондан юриш бошлаган штурмчилари Гайчур дарёси шарқий соҳилида – Добропиля қишлоғидан (бу Покровск атрофидаги шаҳарчанинг адаши бўлган аҳоли яшаш пункти) Рибнийга юришда давом этмоқда. Эълон қилинган видеога кўра, улар Россия таъминот карвонларига ҳамда алоҳида позицияларга ҳужумлар уюштирмоқда.
Бироқ, буларнинг барчаси «Восток» гуруҳининг асосий зарбдор кучи – 5-умумқўшин армиясига Покровск яқинидан ёрдамга келган денгиз пиёдалари билан биргаликда Запорижжя областининг марказий қисмидаги Украина қуролли кучлари «қалъаси» ҳисобланган Орехив шаҳрига ғарбий йўналишда ҳужумни қайта бошлашга тўсқинлик қилмади. Аммо бу ҳужум суръати Украина қарши ҳужуми бошланишидан олдинги суръатда эмас: Россия қўшинлари бу ерда ҳам бутун фронт учун умумий бўлган муаммоларга дуч келмоқда.
5-армия ва денгиз пиёдаларининг илғор бўлинмалари Орехивдан 17 километр ва шаҳарга боришдаги Малая Токмачка қишлоғидан 10 километр узоқликдаги Чаривной қишлоғига етиб келган.
Запорижжя области ғарби
2025 йилда Россия қўмондонлиги Запорижжя шаҳридан жанубда фронтнинг янги участкасини очганди. Бу ҳудудда Украина қуролли кучларининг 2023 йил ёзидаги муваффақиятсиз ҳужумидан бери нисбатан тинчлик ҳукм сураётганди. РФ қуролли кучлари қарама-қарши йўналишларда иккита зарба берди (лекин, бундай нодатий формада қўшинлар олдинга силжиган сари бир-бирига ёрдам бериш имкониятини йўқотади).
Биринчи зарба Запорижжядан 13 километр узоқликдаги Конка дарёсига чиқиш мақсадида Каховка сув омборининг собиқ қирғоғи бўйлаб Степногорск, Приморске ва Речне йўналишида амалга оширилди. У ердан рус дрон операторлари област марказига зарба бериш имкониятига эга бўлиши мумкин эди. 2026 йил баҳорида Россия қуролли кучлари Речне яқинида дарё бўйига етиб келди. Аммо улар Степногорск ва Приморскени эгаллашга ва ҳужум қанотларини хавфсиз қилишга муваффақ бўлолмади.
Иккинчи зарба ўз олдига Украина қуролли кучларининг Запорижжя областидаги асосий истеҳкоми ҳисобланган Орихивни област марказидан узиб қўйишни мақсад қилганди. Истиқболда ушбу шаҳарни шарқдан юриш қилиб келаётган 5-умумқўшин армияси билан биргаликда қуршовга олиш мўлжалланганди.
Сўнгги ойда иккала режа ҳам барбод бўлди: Украина қуролли кучлари захираларни (камида битта бригадани яна Покровск яқинидан) мазкур участкага жойлаштирди. Дастлаб Украина қўшинлари душманни Запорижжя-Орехив йўлига туташ ҳудуддан сиқиб чиқарди. Эълон қилинган видеоларга кўра, «ёриб ўтиш» чизиғида Россия штурмчиларининг алоҳида кичик гуруҳларигина ҳаракат қилган.
Кейин Украина қуролли кучлари Степногорск ва Приморскда қарши ҳужум уюштирди. Апрел ойида Россия қуролли кучлари Речнийдан сиқиб чиқарилди (ҳарбий хизматчиларнинг бир қисми асирга олинди). Тарқалган видеоларга кўра, апрел ойи охири ва май ойида Приморскда Украина қуролли кучларининг махсус бўлинмалари Каховка сув омборининг қуриб қолган ўзани орқали ҳужум қилиб, қишлоқ марказини эгаллаган. Кейин Украина куролли кучлари Степногорскнинг катта қисмини озод қилишди.
Россия қўшинлари Приморск ва Степногорскда қоладими ёки йўқми, ҳозирча аниқ эмас. Сўнгги ҳафталарда РФ қуролли кучлари қўмондонлиги ушбу ҳудудда ротация ишларини ўтказди (ҳаво десант кучлари бўлинмалари бошқаларига алмаштирилди). Украина қарши ҳужуми, олдин ҳам бир неча бор бўлгани каби, Россия қуролли кучларини улар учун омадсиз пайтда ғафлатда қолдирган бўлиши мумкин. Бироқ, гуруҳ заифлашганини истисно қилиб бўлмайди, чунки унинг катта қисми устуворроқ бўлган бошқа йўналишга ўтказилмоқда.
