Kun.uz нацистларнинг Нидерландиядаги машъум лагерларидан бирида бўлиб, у ерда ўлдирилган аскарлар, хусусан ўзбеклар ётган қабристонни зиёрат қилди.
Журналист ва тадқиқотчи Ремко Рейдинг лагерда нималар бўлгани, ҳалок бўлганларнинг шахсини аниқлаш ва қариндошларини қидириш ишлари ҳақида сўзлаб берди.
Ушбу қабристонда 101 аскар шахси номаълум ҳолда дафн этилган. Рейдингнинг сўзларига кўра, уларнинг кўпчилиги – ўзбеклар. Тадқиқотчи ҳозирча бу гуруҳдаги бир аскарнинг кимлигини аниқлаган.
Ш.Шарипов: Аввал сизни ўзбек томошабинига таништирмоқчиман. Сиз кимсиз?
Р.Рейдинг: Менинг исмим Ремко Райдинг. Мен бу ерга 28 йил олдин биринчи марта келганман ва бу ерда кўплаб уруш қурбонлари кўмилганини кўрганман. Бу ерда 865 нафар уруш қурбонлари, шу жумладан, жуда кўп ўзбеклар ётибди. Мен спорт журналисти бўлишни хоҳлардим, лекин бу ерда унутилган аскарлар, номаълум аскарлар жуда кўплигини кўрдим. Мен уларнинг шахси ва қариндошлари ҳақида маълумот топишга ҳаракат қилдим ва охир-оқибат, бу менинг ҳаёт ишимга айланди.
Ш.Шарипов: Бу ерда қанча ўзбек ётибди? Бу маълумми?
Р.Рейдинг: Ўзбекларнинг аниқ сонини аниқлаш қийин, чунки биринчи гуруҳда – 101 нафар номаълум жангчи ётган гуруҳда жуда кўп ўзбеклар бор. Улар ҳамон шон-шуҳрат майдонида номаълум совет жангчилари бўлиб ётибди. Шунинг учун биз уларнинг, яъни ўзбекларнинг қанчалигини аниқ айта олмаймиз. Аммо қабристонда бошқа гуруҳлар ҳам бор, у ерда исми маълум ўзбекистонлик аскарлар бор. Демак, Ўзбекистондан ўнлаб, балки юздан ортиқ аскар бор. Мен маълумот излашни, қариндошларимни излашни 28 йил олдин бошлаганман. Ҳозирда 250 дан ортиқ аскарнинг шахси аниқланган ва 227 та оила топилган. Биз топганларнинг ичида Ўзбекистонда яшаган кишилар ҳам бор. Биз 101-гуруҳда ўзбекистонлик бир аскар борлигини билганимиздан жуда хурсандмиз, бу аскар Раим Саломов.
Ш.Шарипов: Маълумот топиш қандай кечади? Идентификация қандай бўлади?
