Венесуэладаги даҳшатли зилзила: қурбонлар сони 235 кишига етди, юзлаб бинолар вайрон бўлган

24 июнь куни кечқурун Венесуэла пойтахти Каракасдан тахминан 160 км ғарбда 7,2 магнитудали кучли зилзила юз берди. Орадан бир дақиқа ҳам ўтмай 7,5 магнитудали иккинчи силкиниш содир бўлди. АҚШ Геология хизмати маълумотларига кўра, бу офат – ушбу давлатда 1900 йилдан буён содир бўлган энг кучли зилзиладир.

Ушбу офат йиллар давомида иқтисодий инқирозлар туфайли аллақачон заифлашган Венесуэлага қимматга тушди. Бу инқирозлар инфратузилманинг катта қисмини мўрт ҳолатга келтириб қўйди. Пойтахт ва унинг атрофидаги қирғоқбўйи ҳудудларини силкитган афтершоклар эса қутқарув ишларини янада қийинлаштирди, деб ёзмоқда Reuters.

Қурбонлар ва зарар миқдори

Соғлиқни сақлаш вазири Карлос Алварадо пайшанба куни кечқурун тиббиёт марказларига 235 га яқин ҳалок бўлганларнинг жасадлари олиб келинганини маълум қилди. У талафот кўрганларнинг умумий сонини очиқламади.

Венесуэла Миллий Ассамблеяси раҳбари Хорхе Родригес куннинг биринчи ярмида 200 киши вайронлар остида қолиб кетгани, 250 та бино шикастлангани ёки бутунлай вайрон бўлганини айтганди. Камида 1500 киши жароҳатланган.

Жиддий зарар кўрган бинолар орасида камида саккизта шифохона, Венесуэла Қизил Хоч жамияти штаб-квартираси ва Франция элчихонаси борлиги хабар қилинган.

Каракасга туташган ва пойтахтнинг бош аэропорти жойлашган қирғоқбўйи штати – Ла-Гуаира энг кўп зарар кўрган ҳудудлардан бири бўлди. Ички ишлар вазирининг маълум қилишича, ушбу штатда 70 000 га яқин оила жабр кўрган.

«Бу ер офат ҳудудига айланди», деди муваққат президент Родригес. Унинг айтишича, ҳукумат қутқарув ишларини тезлаштириш ҳамда оғир техникаларни жалб қилиш учун хусусий компаниялар билан ҳамкорликда ишламоқда.

Штатнинг баъзи қисмларида электр энергияси танқислиги сақланиб қолмоқда, Каракас аэропорти эса шикастлангани сабабли ёпилган. Терминалдан олинган видеоларида шифт панеллари қулаб тушаётган пайтдаги ваҳимали манзаралар акс этган.

Фавқулодда вазиятлар ходимлари ва кўнгиллилар тунда ҳам қулаган бинолар орасида қидирув ишларини давом эттирдилар. Бироқ баъзи ҳудудларда аҳоли расмий ёрдам етиб келиши кечикаётганини айтди.

Нашрнинг ёзишича, Ла-Гуаира шаҳрида техникалар етишмаслиги оқибатида кўнгиллилар вайроналарни фақат қўллари билан қазишга тўғри келган

«Каракас–Ла-Гуаира автомагистрали бўйлаб тинч аҳоли қирғоқ томон сув, озиқ-овқат ва дори-дармон ташиб, дастлабки қутқарув ҳаракатларидан ортиб кетган офат миқёсига қарши ёрдамга келишди», дея воқеаларни тасвирлайди гувоҳлар.

Эписентр яқинида – Карабобо штатининг денгиз бўйидаги Морон шаҳарчасида уйлар вайрон бўлган, аҳоли эса сув ва электр энергиясиз қолган.

Морондаги шикастланган турар жой мажмуасида яшовчи 200 га яқин оила кўрпача, телевизор ва кир ювиш машиналари каби қутқариб қолиш мумкин бўлган буюмларини йиғиштириб олишмоқда. Айримлар қариндошлариникида қолишни режалаштираётган бўлса, бошқалари ҳукумат томонидан бошпаналар очилишини кутишмоқда.

Зилзилалар расмий байрам кунида содир бўлгани сабабли кўплаб венесуэлаликлар уйда эдилар. Каракас ва унинг яқинидаги қирғоқбўйи аҳоли пунктларида иншоотлар тебраниб ёки қулаб тушаётганда, аҳоли силкинаётган бинолардан кўчаларга отилишди.

"Пастга тушганимизда, манзара худди даҳшатли фильмга ўхшарди", деди каракаслик Мария Алеҳандра.

Бедарак йўқолганлар

АҚШ Геология хизматининг прогноз моделлаштириш натижалари қурбонлар сони минглаб одамларга етиши эҳтимолини ҳақида айтганди. Шунингдек, қурбонлар сонининг 10 000 дан ошиши мумкин бўлган салмоқли эҳтимоли ҳам мавжуд.

Reutersʼнинг ёзишича, бедарак йўқолганларни кузатиш учун яратилган ва мухолифат етакчилари томонидан улашилган веб-сайтда ҳозиргача 46 мингдан ортиқ одам ҳисобга олинмаган (бедарак кетган) сифатида рўйхатга олинган. Аммо ушбу хабарлар расман ва мустақил равишда ҳам тасдиқланмаган.

«Бу менинг ҳаётимда ҳис қилган энг кучли зилзилам бўлди”, деди BBC Мундо журналисти Никол Колстер. Лос-Палос-Грандесдаги кўп қаватли уйлардан яшовчи Колстер шундай дейди: «У шунчалик кучли эдики, бино устимга қулаб тушади деб ўйладим».

Хабарларга кўра, зилзила кучини юзлаб километр узоқликда жойлашган колумбияликлар ҳам ҳис қилишган.

Халқаро ёрдам

Сиёсий қатағонлар, иқтисодий инқироз ва дипломатик босимлар гирдобида ўнлаб йиллар давомида халқаро изоляцияда бўлган Венесуэлага, ҳатто унга қарши бўлган баъзи давлатлар ҳам ёрдам беришга ваъда беришди.

Родригес яқин орада халқаро қутқарув гуруҳлари келиши кутилаётганини айтди. Шунингдек, у АҚШ президенти Доналд Трамп ҳамда Россия президенти Владимир Путин каби етакчиларга миннатдорчилик билдирди.

Делси Родригес шунингдек, АҚШ, Доминикан, Эл-Сальвадор, Мексика ва Қатардан ёрдам юборилаётганини айтди.

Расмий Вашингтон санкцияларни юмшатишга киришди: зилзила оқибатларини бартараф этишга оид молиявий операцияларни амалга оширишга рухсат берди.

Президент Трамп Америка Қўшма Штатлари "ёрдам беришга тайёр, хоҳишли ва бунга қодир", деди.

«Венесуэланинг буюк халқига яқинда ёпирилган иккита йирик зилзила ҳам кўлам жиҳатидан улкан бўлиб, даҳшатли даражада кўп ўлимга олиб келди», деб ёзди Трамп.

АҚШ Давлат котиби Марко Рубио эса Вашингтон қутқарув гуруҳларини жўнатишини, Пентагон эса логистика масалаларида кўмаклашиб, Каракаснинг шикастланган аэропортини қўллаб-қувватлашини айтди. BBCга кўра, АҚШ ҳукумати Венесуэлага 150 миллион доллар ёрдам ажратган.

БМТнинг гуманитар масалалар бўйича раҳбари Том Флетчер ташкилот халқаро қутқарув гуруҳларини мувофиқлаштираётганини ҳамда ушбу мамлакатда „улкан жамоавий саъй-ҳаракатлар« талаб этилишини таъкидлади.

SpaceX компаниясининг Starlink тармоғи жабрланган ҳудудлардаги янги ва мавжуд мижозлар учун 25 июлгача бепул хизмат кўрсатишини билдирди. Шунингдек, АҚШ компанияси алоқани тиклашга ёрдам бериш учун энг кўп зарар кўрган зоналарга терминалларни жойлаштириш устида ишлаётганини маълум қилди.

Мамлакат иқтисодиёти учун ҳаётий аҳамиятга эга бўлган нефть секторида хорижий энергетика компаниялари ўз фаолиятларида жиддий узилишлар бўлмаганини ва нефть инфратузилмасига деярли зарар етмаганини билдиришди.