Kun.uz “Бизнес вақти” рукнида замонавий техно оламнинг энг сирли ва баҳсли шахсларидан бири — Павел Дуров ва фойдаланувчилари сони миллиарддан ошган Telegram ҳамда ВКонтакте’нинг яратилиши ҳақида ҳикоя қилади.  

Италияда ўтган болалик

Дуров 1984 йилда Санкт-Петербург шаҳрида туғилган. Ёш Павел 4 ёшга тўлар-тўлмас оиласи билан бирга Италияга кўчиб кетади. Шу сабабли болалигининг бир қисми Турин шаҳрида ўтган. Кейинчалик Дуровлар оиласи Россияга қайтгач, Павел академик гимназияга ўқишга кирди ва айнан шу ерда дастурлашга меҳр қўяди. У ўсмирлик чоғидаёқ ўта иқтидорли, аммо исёнкор ўқувчи сифатида танилади. Бир куни мактаб компьютерлари тармоғини бузиб кириб, барча экранларга информатика ўқитувчисининг суратини жойлаштиради ва “Must die” яъни “Ўлиши керак” деган ёзувни ўрнатиб қўяди. Бу иши учун Павелга маълум муддат компьютердан фойдаланишга тақиқ ҳам қўйилади.

2001 йилда бўлажак мултимиллиардер Санкт-Петербург давлат университетининг филология факультетига ўқишга киради. Талабалик йилларида у Durov.com деган илк онлайн лойиҳаси — талабалар учун электрон кутубхона яратади. Айнан ушбу лойиҳа одамларни кенгроқ масштабда бирлаштирувчи йирикроқ платформа яратиш ғоясининг пайдо бўлишига туртки беради. 

rbc.ru


ВКонтакте: ҳаммаси қандай бошланган?

2006 йил. Павел университетни тамомлаш арафасида бир неча кун олдин АҚШдан қайтган мактабдош дўсти — Вячеслав Мирилашвили билан кўришиб қолади. У Дуровга Ғарбда кун сайин оммавийлашиб бораётган Марк Цукербергнинг Facebook ижтимоий тармоғи ҳақида сўзлаб беради. Павел одамлар ўзларининг исми, қиёфаси ва ўқиш жойини кўрсатган ҳолда мулоқот қиладиган ушбу очиқ концептнинг Россия ва МДҲ бозори учун қанчалик катта потенциалга эга эканлигини дарҳол англаб етади. Ғояни амалга ошириш учун уч нарса талаб этиларди: ишончли жамоа, пул ва кучли дастурчилар. Вячеславнинг отасидан 30 минг доллар қарз олинади. Лойиҳанинг асосий техник юкини кўтариш учун Павелнинг акаси, математик ва дастурлаш даҳоси дея таърифланадиган Николай Дуров жалб қилинади. Айнан Николай яратган мукаммал архитектура ва маълумотлар базаси кейинчалик платформага миллионлаб фойдаланувчилар кирганда ҳам сайтнинг қотиб қолмасдан тез ишлашини таъминлайди. Лойиҳа дастлаб талабаларни жалб қилиш учун “Студент.ру” деб номланиши режалаштирилганди. Аммо, Павел бу ном келажакда уларнинг аудиториясини ёш чегараси билан чеклаб қўйишини тушунади. У барча қатламларга мос келадиган, кенгроқ ва ҳар қандай вазиятда ишлатиладиган сўз қидириб, ВКонтакте номини танлайди.