Қўшимча функционаллар
-
Тунги кўриниш
NASA Ойдаги биринчи доимий база қурилишига юз миллионлаб доллар сармоя киритди
NASA Ойга янги тижорий миссиялар учун қарийб 600 миллион долларлик шартномалар имзолади ва Ойда доимий база яратиш бўйича ишларни фаоллаштирди.
Interesting Engineering хабарига кўра, NASA 2028 йил охиригача табиий йўлдош юзасига тўртта роботлаштирилган илмий миссияни етказиб берадиган учта Америка компаниясини танлади. Таъкидланишича, янги шартномалар NASA тижорат Ой дастурини кенгайтиради ва келажакда астронавтлар ишини, илмий тадқиқотларни ва ҳатто Марсга экспедицияларни тайёрлашни таъминлайдиган узоқ муддатли инфратузилмани яратишни тезлаштиради.
Шартномалар Astrobotic, Firefly Aerospace ва Intuitive Machines компанияларига Commercial Lunar Payload Services (CLPS) дастури доирасида топширилди. Хусусан, Astrobotic жами 297,9 миллион долларлик иккита шартномани қўлга киритди, Firefly Aerospace битта миссия учун 144,2 миллион доллар, Intuitive Machines эса яна битта миссия учун 148,3 миллион доллар олди.
Ойнинг тижорий ўзлаштирилиши тезлашмоқда
NASA ушбу компаниялар томонидан ишлаб чиқилган Ойга қўниш модулларининг такомиллаштирилган версияларидан фойдаланишни режалаштирмоқда. Бу парвозлар частотасини ошириши ва миссияларнинг ишончлилигини яхшилаши керак. Агентликнинг таъкидлашича, аввалги парвозлар тажрибаси янги аппаратларни такомиллаштиришга ёрдам беради, хусусий компаниялар эса Ойни ўрганишда тобора муҳим рол ўйнайди.
«Тижорат ҳамкорларимиз билан умумий қиймати қарийб 600 миллион доллар бўлган ушбу янги шартномалар инсониятнинг Ой юзасида узоқ муддатли мавжудлигини таъминлашни тезлаштиришга бўлган интилишимиздан далолат беради», деди NASA бошқариладиган космик парвозлар бошқармаси раҳбари ўринбосари Лори Глейс.
Айни пайтда NASA турли компаниялар иштирокида Ой юзасига юкларни етказиб бериш бўйича 17 та тижорат миссиясини режалаштирган. Бу агентликка янги технологияларни синаб кўриш ва илмий маълумотларни тўплаш учун доимий имкониятларни таъминлайди.
Тўртта янги миссиянинг ҳар бири Ойга келажакдаги бошқариладиган экспедицияларни қўллаб-қувватлаш учун мўлжалланган учта NASA илмий асбобини олиб боради.
Улардан бири – Lunar Plume Surface Studies учун Stereo Camera – қўниш модуллари двигателларининг оқимлари қўниш пайтида ой чангини қандай кўтариши ва ҳаракатлантиришини ўрганиш учун юқори аниқликдаги уч ўлчамли тасвирларни яратади. Бу маълумотлар, айниқса, бир вақтнинг ўзида бир нечта йирик космик кемалар ер юзида ишлаганда, қўниш моделларини такомиллаштиришга ёрдам беради.
Яна бир қурилма - Laser Retroreflector Array - Ой юзасида доимий навигация кўрсаткичига айланади. Техник хизмат кўрсатишни талаб қилмайдиган ихчам қурилма орбитадаги космик аппаратларнинг лазер сигналларини акс эттириб, келажакдаги миссияларга ўз жойлашувини аниқроқ аниқлашга ёрдам беради.
Учинчи қурилма – Linear Energy Transfer Spectrometer – қўнишнинг турли ҳудудларида космик радиация даражасини ўлчайди. NASA ушбу маълумотлар астронавтлар хавфсизлигини оширишга ёрдам беришини ва узоқ муддатли ой экспедицияларини режалаштириш учун асос бўлишини кутмоқда.
Ушбу лойиҳаларнинг барчаси инсоният Марсга боришдан олдин АҚШга Ойда доимий мавжудликни таъминлаш имконини берадиган зарур ускуналар, технологиялар ва амалий тажрибани яратиши керак.
Мавзуга оид
09:15 / 22.06.2026
NASA: Эл-Нино кучаймоқда, 2026 йилда об-ҳаво рекордлари эҳтимоли ортди
09:59 / 29.05.2026
Жефф Безоснинг Ойга учадиган ракетаси синов парвози олдидан портлаб кетди
22:59 / 13.05.2026
Ўзбекистоннинг илк космонавти 2028 йилда коинотга учирилади
08:05 / 05.05.2026