Гаджетлар қимматламоқда: чипларнинг глобал тақчиллиги смартфон ва ноутбуклар нархини оширяпти

Ҳаётнинг барча соҳаларида инқилоб ваъда қилаётган сунъий интеллект даврида истеъмолчилар кутилмаган ножўя таъсирга дуч келмоқда: одатий гаджетлар нархи ошмоқда.

Фото: dpa/picture alliance via Getty Images

Асосий сабаб - сунъий интеллект маълумотлар марказларига бўлган кескин талаб туфайли юзага келган хотира чипларининг (DRAM ва NAND) кескин танқислигидир. Apple, Samsung, Microsoft ва Sony каби ишлаб чиқарувчилар аллақачон ўсиб бораётган харажатларни харидорларга юклашни бошлади.

Нима учун танқислик юзага келди?

Хотира чипи ишлаб чиқариш бўйича жаҳон етакчилари - Samsung, SK Hynix ва Micron заводлари ишлаб чиқариш қувватларини катта тил моделларини ўргатиш ва ишлаш учун зарур бўлган сунъий интеллект учун юқори маржинал хотирага (хусусан, HBM - High Bandwidth Memory) йўналтирмоқда. Натижада смартфонлар, ноутбуклар, планшетлар ва ўйин консолларида қўлланиладиган оддий DRAM ва NAND ҳажми камайиб бормоқда.

Таҳлилчиларга кўра:

Хотира чипи нархлари аллақачон ўнлаб фоизга ошган, яқин чоракларда эса яна 30-50 фоизга ошиши мумкин.
Gartner 2026 йилда шахсий компьютерлар нархи 2025 йилга нисбатан 17 фоизга, смартфонлар нархи эса 13 фоизга ошишини башорат қилмоқда.
Смартфонлар етказиб бериш 8-13 фоизга, шахсий компьютерлар эса 10 фоизга қисқариши мумкин.

Нархлар ошишининг ҳақиқий мисоллари

Apple компанияси MacBook (шу жумладан асосий MacBook Neo - +150 доллар), iPad, iPad Mini, Vision Pro, HomePod ва бошқа қурилмалар нархини оширди. Компания буни харажатларнинг ўсишини тўхтата олмаслик билан изоҳламоқда. Нархлар iPhone’га ҳали таъсир кўрсатмади, аммо таҳлилчилар 2026 йилда унинг нархи ҳам ошишини кутишмоқда.
Microsoft компанияси Xbox Series S ва Х нархларини оширди.
Samsung компанияси Galaxy S26, Tab S11 ва букланадиган қурилмалар нархини оширди.
Sony ва Nintendo ҳам PlayStation 5 ва Switch 2 нархларини ўзгартирди.

Кейинги қадам: нозик жиҳатлар ва оқибатлар

Тақчиллик камида 2027-2028 йилларгача сақланиб қолиши кутилмоқда - янги заводлар қуриш вақт ва катта сармоя талаб қилади. Бу оддий фойдаланувчилар учун қурилмаларни янгилашни секинлаштириши, ривожланаётган мамлакатлар бозорларига таъсир қилиши ва арзонроқ муқобиллар ёки янгиланган техникаларга қизиқишни ошириши мумкин.

Бошқа томондан, сунъий интеллектнинг юксалиши инновацияларни тезлаштирмоқда: компаниялар янги материаллар, самаралироқ чип архитектуралари ва ҳатто маълумотларни сақлашнинг муқобил технологияларини изламоқда. Аммо қисқа муддатли истиқболда ўнлаб йиллар давом этган арзонлашаётган гаджетларнинг «олтин даври» ниҳоясига етаётганга ўхшайди.