Тошкент ҳокими Шавкат Умрзоқов 2024 йил ноябр ойида шаҳардаги қатор қурилиш лойиҳаларини давлат раҳбарига тақдимот қилган эди. Лойиҳалар орасида Юнусобод деҳқон бозори ўрнида уч қаватли экобозор қуриш режаси ҳам бор эди.
Тақдимотда бу лойиҳа ҳудуд қиёфасини янгилаши, савдогарлар учун қулай шароит яратиши ва аҳолига замонавий савдо хизматларини таклиф қилиши айтилганди.
Орадан қарийб бир йил ўтиб, 2025 йил сентябр ойида эски бозорни бузиш ишлари бошланди. Аммо орадан бир муддат ўтгач, лойиҳа деярли ҳаракатсиз ҳолатга келиб қолди.
Сўнгги етти ой давомида қурилиш майдонида сезиларли иш олиб борилмаяпти. Оқибатда истиқболли лойиҳа ўрнида одамлар учун қўшимча муаммолар туғдираётган қаровсиз ҳудуд пайдо бўлди.
Лойиҳа нега тўхтаб қолди?
Экобозор қурилиши нега тўхтаб қолгани номаълум. Лойиҳага ким инвестор, ким буюртмачи, молиялаштириш манбаси қаер, қурилиш қачон битади – бу саволларга очиқ манбаларда жавоб йўқ.
Kun.uz вазиятга аниқлик киритиш мақсадида Тошкент шаҳар ҳокимлиги ахборот хизмати билан боғланди. Пойтахт прессаси бозорлар билан Муниципал активларни бошқариш маркази ишлашини маълум қилди. Ушбу марказ ходими эса Kun.uz'нинг охирги 7 ойдан бери қурилиш ишлари нега тўхтаб қолгани ҳақидаги саволини жавобсиз қолдирди. Мутасадди идора материал эълон қилингунга қадар ҳолат юзасидан расмий изоҳ бергани йўқ.
Одатда йирик объектни бузишдан олдин унинг ўрнида қуриладиган янги иншоотнинг молиявий, техник ва ташкилий масалалари пухта ҳал этилган бўлиши керак. Юнусобод – пойтахтнинг энг гавжум туманларидан бири. Минг-минглаб инсонлар ҳаётига бевосита таъсир кўрсатадиган бозорни шошилинч бузиб, кейинчалик узоқ вақт ташлаб қўйиш – режалаштириш ва бошқаришдаги жиддий камчиликлардан далолат беради.
Қурилиш майдонининг узоқ вақт қаровсиз қолиши атрофдаги аҳоли ва ҳудуддан ҳар куни фойдаланадиган ватандошларга қатор ноқулайликлар туғдирмоқда. Бозор эски жойларининг ёпилиши савдо инфратузилмасига таъсир кўрсатган ҳамда айрим тадбиркорлар ва харидорларни бошқа жойларга қатнашга мажбур қиляпти.
Бундан ташқари, тўсилган ва қурилиш ишлари тугалланмаган ҳудуд пиёдалар ҳамда транспорт ҳаракатига халал бериши, чанг-тўзон, чиқинди ва санитария билан боғлиқ муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.
Маълумот учун, 2024 йил Юнусобод деҳқон бозори бузилиши ҳақида илк хабарлар чиққанида хорижий инвесторлар лойиҳага 40 миллион доллар сармоя киритиши ва уни ер остида икки қават, ер устида олти қаватли бозорга айлантириши айтилганди. Амалдаги лойиҳанинг қиймати ва молиялаштириш манбаи эса номаълум.
Бозорларнинг хусусийлаштирилиши
Охирги йилларда Ўзбекистонда анъанавий бозорларни реконструкция қилиш ёки уларнинг ўрнида замонавий савдо комплекслари қуриш тенденцияси кетяпти. Хусусан, ўтган ҳафта имзоланган президент қарорига асосан, 2026-2027 йилларда Тошкентдаги Чилонзор буюм бозори, Ўрикзор, Қўйлиқ, Авиасозлар ва Фарҳод каби қатор бозорлар ва савдо комплекслари хусусий инвесторларга сотилади.
Улар ўрнида замонавий экобозорлар, савдо ва хизмат кўрсатиш ҳамда кўнгилочар марказлари, шунингдек, кўп қаватли автотураргоҳлар барпо этилиши кўзда тутилган.
Олдинроқ, 2024 йилнинг декабр ойида Яккасарой туманида жойлашган Аския деҳқон бозори Хитойнинг Sheng Ke-International компаниясига 225,6 млрд сўмга сотилганди. Харидор бозор фаолиятини сақлаб қолган ҳолда уни қайта қуриши: камида 3000 квадрат метр майдонга эга экобозор, камида 1200 квадрат метр майдонга эга музлаткичли омбор ва камида 400 та автомобилга мўлжалланган ерости автотураргоҳини барпо этиши керак.
Бундан ташқари, 2025 йил апрелда Миробод туманидаги Бешқўрғон бозори (“Рисовый” номи билан машҳур) филиалининг бино ва иншоотлари кимошди савдосига қўйилганди. Унинг ўрнида экобозор, дўконлар, кинотеатрлар, болалар майдончалари, фитнес ва бизнес марказидан иборат 6 қаватли савдо мажмуасини қуриш режа қилинган.
