Қитъа футбол бирлашмалари – УЕФА (Европа), КОНКАКАФ (Шимолий Америка) ва ОФК (Осиё) халқаро футбол ассоциациялари федерацияси (ФИФА) раҳбариятига қарши очиқ хат билан чиқди.
Янги баёнотда футбол бўйича жаҳон чемпионати ҳуқуқларини янги тижорий тузилмага ўтказиш эҳтимоли билан боғлиқ можаро ФИФА иштирокисиз “ташқи экспертлар томонидан мустақил текширув ўтказилишини талаб қилиши” таъкидланган.
“Футбол – сайёрамиздаги энг буюк умумий эҳтирос. У на алоҳида шахсга, на алоҳида ташкилотга тегишли. У ўйинчилар, мухлислар, клублар, миллий ассоциациялар ва унинг келажагини асраш ишониб топширилган ҳар бир муассасага тегишлидир. Айнан шу нуқтаи назардан биз, ўз аъзоларининг вакили бўлган конфедерациялар, бугун ягона мурожаат билан чиқмоқдамиз”, дейилади хатда.
ФИФА ташкилотининг жаҳон чемпионатини кенгайтириш борасидаги барча ютуқларини тан олган ҳолда, етакчи қитъа ташкилотлари раҳбарлари халқаро федерация ўз хатоларини тўлиқ тан олишдан бош тортганини даъво қилмоқда.
“Яқинда ФИФА томонидан вице-президентлар ва 211 та миллий ассоциацияга йўлланган мактубда жараёнда хатоларга йўл қўйилгани тан олинган. Бу алоқадаги узилиш сифатида кўрсатилмоқда, ваҳоланки, аслида футбол бошқарув қарорининг тўлиқ барбод бўлганига гувоҳ бўлди.
Қисқа муддатларда, тегишли маслаҳатлашувларсиз илгари сурилган ва ассоциациялар унинг шартларини тўғри ўрганиб чиққунига қадар муддатга боғлаб қўйилган таклиф эътиборсизлик натижаси эмас – бу назоратни чеклашга қаратилган қасддан қилинган ҳаракат натижасидир.
Хатда таклифнинг ўзи бошиданоқ тубдан нотўғри бўлгани тан олинмаган. Ҳозиргача жаҳон чемпионатидаги улушни сотишга уриниш шунчаки процессуал камчилик эмас, балки ФИФА айнан хизмат қилиши керак бўлган ўша муассасаларнинг ишончига нисбатан чуқур хиёнат ва жиддий муваффақиятсизлик бўлгани англаб етилмаган”, дейилади мактубда.
Хатда ФИФА раҳбариятига қўйиладиган талаблар айтилмаган бўлса-да, мурожаатнинг умумий оҳанги УЕФА, ОФК ва КОНКАКАФ томонидан ташкилотга нисбатан ишонч йўқлигига ишора қилади.
“Булар футбол ўз раҳбариятидан кутадиган фазилатлар эмас. Айнан шунинг учун биз енгилтаклик билан ёки ёлғиз эмас, балки биргаликда – биз хизмат қилаётган ўйин олдидаги бурч ҳисси билан шундай позицияни эгалладик. Футболнинг кучи доим унинг бирлигида бўлган. Биз ушбу бирликни ҳурмат қилишга ва футболга ҳукмронлик қилишга эмас, балки унга хизмат қиладиган раҳбариятни таъминлашга чақирамиз”, – деб якунланади хат.
Эслатиб ўтамиз, июль ойи охирида ФИФА “FIFA Forward Enterprise” компаниясини ташкил этиб, унга футбол бўйича жаҳон чемпионатларини ўтказиш ҳуқуқларининг бир қисмини бериш ниятида экани ҳақида хабарлар пайдо бўлганди. Бу амалда турнирнинг янада кўпроқ тижоратлаштирилишига олиб келиши мумкинлиги айтилган эди.
Бу келишув ташкилотга тахминан 4 миллиард доллар, ФИФА раҳбариятига эса шахсий бонуслар келтириши мумкин эди. Ушбу хабарлар пайдо бўлганидан кўп ўтмай, УЕФА, кейин эса КОНКАКАФ ва ОФК воқеаларнинг бундай ривожини кескин танқид қилиб чиқди. УЕФА ташкилотининг барча 55 аъзоси агар ФИФА режаси амалга оширилса, 2030 йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилишга рози бўлди.
Ижтимоий тармоқлар ва оммавий ахборот воситаларидаги шов-шувлардан сўнг, ФИФА ушбу режаларидан воз кечилгани ҳақида баёнот эълон қилди. Бироқ, можаро шу билан якунланмади.
УЕФА федерация раҳбариятига ва шахсан президент Жанни Инфантинога ишончсизлик билдириш орқали ФИФАга босим ўтказишда давом этмоқда. Бунга жавобан ФИФА матбуот хизмати ўз раҳбарини тўлиқ қўллаб-қувватлаши ҳақида пресс-релиз чиқарди.
