Туркия июл ойида Россия портларидан жўнатиладиган нефт импортини сезиларли даражада қисқартирди. Мамлакат август ойида ҳам ушбу йўналишдан харид ҳажмини яна камайтиришни режалаштирмоқда, деб хабар берди Reuters.
Агентлик маълумотига кўра, июл ойида Украина Россиянинг Қора денгиздаги нефт инфратузилмасига дрон ҳужумларини кучайтирган. Бу Каспий қувур консорциуми (КҚК) терминалидан нефт экспортининг бир ҳафтага тўхташи ва Новороссийск портида юклаш ишларининг беқарорлашишига олиб келган.
Натижада июл ойида КҚК терминали орқали танкерларга юкланган нефт ҳажми қарийб 20 фоизга камайган.
Туркия CPC Blend, Қозоғистоннинг KEBCO ва Urals маркали нефтнинг асосий харидорларидан бири ҳисобланади. Июл ойида мамлакат Россия портларидан жами 900 минг тоннага яқин нефт қабул қилган. Июнь ойида бу кўрсаткич 1,2 миллион тонна эди.
LSEG маълумотларига кўра, июл ойидаги умумий ҳажмнинг 300 минг тоннадан сал кўпроғи Қора денгиз портлари орқали Туркияга етказиб берилган. Июн ойида эса ушбу йўналишдаги етказиб беришлар 600 минг тоннани ташкил этган. Яъни Қора денгиз портларидан Туркияга нефт етказиб бериш бир ой ичида қарийб икки баравар камайган.
Туркия янги нефт манбаларини изламоқда
Август ойида пасайиш давом этиши кутилмоқда. LSEG ҳисоб-китобларига кўра, Туркия Россиянинг Қора денгиз портларидан тахминан 200 минг тонна нефт қабул қилиши мумкин.
Иккита танкерда Қозоғистоннинг KEBCO маркали нефти етказиб берилиши тахмин қилинмоқда. Айни пайтда CPC Blend ёки Urals нефтини Туркияга жўнатиш бўйича янги юкламалар ҳозирча режалаштирилмаган.
Трейдерларнинг маълум қилишича, Туркия нефт таъминоти манбаларини диверсификация қилишга ҳаракат қилмоқда. Шу мақсадда мамлакат Бразилия ва Гайанадан ҳам хом нефт импорт қилмоқда.
Каспий қувур консорциуми Қозоғистон нефтини Россиянинг Қора денгиз соҳилига етказиб беришда муҳим аҳамиятга эга. Одатий шароитда ушбу халқаро нефт транспорт тизими орқали жаҳон нефт транзитининг қарийб 1,8 фоизи ташилади. Reuters маълумотига кўра, КҚК орқали етказиб беришлар июль ойи ўрталаридан буён узилишларга учраган.
АҚШ Украинадан КҚК танкерларига зарба бермасликни сўраган
Financial Times 12 август куни хабар беришича, АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс 31 июл куни Володимир Зеленский билан телефон орқали мулоқот қилиб, Украинадан Новороссийскка кираётган нефт танкерларига дрон ҳужумларини тўхтатишни сўраган.
Нашрга кўра, Вашингтон Украина ҳужумлари жаҳон нефт бозоридаги вазиятни янада беқарорлаштириши ва АҚШ компаниялари манфаатларига зарар етказишидан хавотирланган.
Гап, жумладан, Қозоғистондан қувур орқали Россиянинг Қора денгиз соҳилидаги КҚК терминалига келтирилган хом нефтни ташувчи танкерлар ҳақида бормоқда.
FT расмийлар баёнотлари ва очиқ манбалардаги маълумотлар таҳлилига таяниб, Вэнс ва Зеленский ўртасидаги суҳбатдан кейин Украина КҚК терминали яқинидаги танкерларга зарба бермаганини қайд этган.
Нашр манбаларига кўра, Киев КҚК инфратузилмаси ва Қора денгиздаги Россияга тегишли бўлмаган кемаларга ҳужум қилмасликка рози бўлган. Бироқ бу кемалар Украина санкцияларига тушмаган ва Россия нефти ёки бошқа юкларини ташимаётган бўлиши керак.
Украиналик юқори мартабали амалдор Киев Вашингтоннинг позициясини инобатга олаётганини билдирган. Унинг айтишича, АҚШнинг мурожаатидан кейин Украина тегишли «механизмлар»ни ишлаб чиққан. КҚК масаласи АҚШ ва Қозоғистон ҳукуматлари билан музокараларда ҳам мунтазам муҳокама қилинган.
