АҚШ-Эрон уруши
Эрон «тўлиқ ҳужумкор» ҳарбий позицияга ўтади, чунки АҚШ билан урушни бутунлай тугатиш бўйича музокара ҳаракатлари тўхтаб қолган. Бу ҳақда душанба куни Эроннинг юқори мартабали расмийси Reuters’га хабар берди.
«Эрон куч тузилмалари Ҳўрмуз бўғози ва кенгроқ минтақада зиддиятларни кучайтиришга тайёр бўлиши керак. Чунки Эрон қийин қарорлар қабул қилишга ва улар бўйича ҳаракат қилишига тўғри келади», деган эронлик расмий. Шунингдек, у дипломатия иш бермаса, АҚШнинг денгиз қамалини ёриб ўтиш учун Теҳрон «ўз вақтида ва аниқ» ҳарбий ҳужум уюштиришини қўшимча қилди.
Кеча АҚШ томони вақтинчалик ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувни узайтириш масаласи кўтарилмаганини айтганди.
17 июн куни имзоланган вақтинчалик меморандум — Эрон ва АҚШга якуний тинчлик келишувига эришиш учун 60 кун муддат берган. Бу муҳлат душанба куни тугади. Ушбу келишув — Ҳўрмуз бўғози назорати бўйича келишмовчилик туфайли барбод бўлди.
Эрон ўзаро англашув меморандумининг 5-банди унга Ўмон билан бўғозни бошқариш ҳуқуқини беришини айтмоқда. АҚШ эса бу талқинни рад этди. Эронлик расмийга кўра, келгуси музокаралар учун дастлабки шарт сифатида АҚШ – бир неча ҳафта ичида меморандумнинг барча қоидаларини тўлиқ бажариши керак.
АҚШ эса Эрон-Ўмон музокараларидан норози. Хусусан, Доналд Трамп агар султонлик Американинг Эрон кемаларига қарши қамалига тўсқинлик қилса, уларга ҳам зарба бериш билан таҳдид қилди: «Агар Ўмон йўлимизга ғов бўлса, уларни аёвсиз бомбардимон қиламиз», деди Трамп.
Шу билан бирга, дипломатиянинг бир учқуни сифатида Трамп маъмурияти Эрондаги Муҳофизлар корпуси билан ҳам, сиёсий элита билан ҳам музокараларни олиб бораётгани айтилмоқда.
Урушга қарши инсон қамалди
Россиянинг мухолифатдаги «Яблоко» партияси юқори мартабали аъзоси Лев Шлосберг «армияни обрўсизлантиришга қаратилган оммавий ҳаракатлар»да айбдор деб топилди ва 11 йил 1 ойга ахлоқ тузатиш колониясига ҳукм қилинди.
Шлосберг урушни Россия учун ҳалокат деб атаганди. Кремлга кўра, у армия ҳақида туҳматдан иборат ёлғон тарқатмоқда. Душанба куни Псковдаги судда Шлосберг ўзининг айбсизлигини таъкидлаб, сиёсий суд жараёни қурбони эканини айтди.
Ўзининг якуний сўзида Шлосберг қўшни Украинадаги урушда зудлик билан ўт очишни тўхтатиш чақириғини такрорлаган.
«Бу вақт ичида минглаб одамларнинг умри хазон бўлди. Эртами-кечми, ҳалок бўлганларнинг аниқ ва тўлиқ сони эълон қилинади ва бутун халқ бу рўйхатдан ларзага келади», деди у.
BBC рус хизмати ва ва бошқа нашрларга кўра, урушда ҳалок бўлган рус аскарлари сони 200-300 минг кишидан ошади. Россия урушдаги қурбонлар сонини эълон қилмайди.
Кремл «махсус ҳарбий операция» деб атайдиган ушбу урушни танқид қилганларни ёқтирмайди. Россияда бундай чақириқларни бостиришга қаратилган шафқатсиз қонунлар мавжуд.
«Биргина инсон қамоққа олинади, аммо миллионлаб одамларнинг қалбига қўрқув ўрмалаб киради», деди Шлосберг ўзининг якуний сўзида.
10 август куни Россия Олий суди урушни тўхтатишга чақирувчи ягона расмий сиёсий партия — «Яблоко»нинг бўлажак парламент сайловларида иштирок этишини ман қилганди. Ушбу қарор душанба куни кейинги инстанцияда ҳам ўз кучида қолдирилди.
Кушнер-Нетаняҳу учрашуви
Ғазодаги сулҳ бўйича АҚШ қўллаб-қувватлаган режа тўхтаб қолган бир пайтда, Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу Қуддусда Трампнинг вакили ва куёви Жаред Кушнерни қабул қилди.
Кушнер Қоҳира шаҳрида Ҳамас етакчиси Халил ал-Ҳайя билан учрашганидан бир кун ўтиб Исроилга етиб келди. Учрашувда, шунингдек, «Тинчлик кенгаши» вакили Николай Младенов ҳамда Британия собиқ бош вазири Тони Блер ҳам иштирок этган.
Кушнер Нетаняҳу билан бўлиб ўтган қарийб тўрт соатлик учрашувини «яхши» деб таърифлади.
«Улар [Ҳамас] 30 кун каби қисқа вақт ичида баъзи қуролларни олиб чиқишни бошлаши мумкин. Умид қиламанки, келгуси 60-90 кун ичида баъзи туннелларни кўмиб ташлаш бўйича силжишни кўришимиз мумкин», деди Кушнер.
Кушнернинг айтишича, агар муқаррар таҳдидлар мавжуд бўлса, Қўшма Штатлар Исроилнинг ўзини ҳимоя қилиш ҳуқуқини чекламайди. Агар Ҳамас «зўравонликка қўл урса ёки қайта қуролланишга уринса», Исроил шунга мувофиқ ҳаракат қила олади, деди АҚШ расмийси.
Шунингдек, Қуддусдаги учрашувда «гуруҳ қуролсизлантирилмагунча Ғазони қайта қуриш ишлари бошланмаслигига» келишиб олишган.
Исроиллик расмийнинг айтишича, Нетаняҳу эса учрашувда қўшинлар олиб чиқиб кетилмаслигини ва ҳарбийлар ўзлари зарур деб билганидек ҳаракат қилишда давом этишини билдирган.
Шу ой бошида Нетаняҳу Ҳамас қуролсизлантирилиши ва Исроил қўшинларининг Ғазодан олиб чиқиб кетилишини кўзда тутувчи Трампнинг таклифини очиқчасига рад этганди. Ҳамас эса ушбу режага рози эканини билдирди. Бироқ Нетаняҳунинг талаби ортидан келишув тўхтаб қолди.
Филиппинда жонли эфирдаги отишма
Сешанба куни Филиппиндаги хусусий университет кампусида юқори синф ўқувчиси ўт очди; у ўз жонига қасд қилишдан олдин бир мактабдошини ўлдирди ва яна икки кишини яралади.
Хабарларга кўра, ўқувчи отишмани боди-камера ёрдамида жонли эфирга узатган. Отишма маҳаллий вақт билан соат тахминан 7:50 да жанубий порт шаҳар Замбоангадаги университетда содир бўлган.
Минтақавий полициянинг маълум қилишича, одатда 14-16 ёшларда бўлган тўққизинчи синф ўқувчиси «мактаб кампусига тўппонча ва милтиқ» олиб кирган ва синфхонада ўт очган.
AFP'га кўра, Facebookʼда жонли эфирга узатилган видеода қотил – видеоўйинларидаги каби қурол стволининг коридор бўйлаб ҳаракатланаётгани, сўнгра синфхонага йўналтирилиб ўқ узгани кўринади.
«Видеода биз унинг дастлаб столда ўтирган ўқитувчига қарата ўқ узганини кўрамиз. Кўринишидан, у нишонга теккиза олмаган, кейин бошқа хонага ўтиб, у ердаги бошқа ўқувчини отган», деди расмийлардан бири. Видеода бошқа болаларнинг қичқириб, чиқиш эшиги томон югураётганини кўриш мумкин.
Тергов давом этмоқда. Полиция гумонланувчининг мактабга ўқотар қуролларни қандай қилиб олиб кирганига ҳам эътибор қаратишини билдирди.
Отишмадан бир неча соат ўтгач, гумондорнинг Facebook аккаунти ўчирилди ва университетда дарслар тўхтатилди. Полиция вазият назоратга олинганини билдирди.
Европада ёнғинлар
Дам олиш кунлари бутун Европа бўйлаб ўт ўчирувчилар қатор ўрмон ёнғинларига қарши кураш олиб борди. Хусусан, Белгияда мамлакатнинг энг йирик қўриқхонаси бўлмиш High Fens'да кетма-кет учинчи кун оловни ўчириш ҳаракатлари давом этмоқда.
Мамлакат яқин тарихидаги энг йирик ёнғин ҳажми бир суткада икки баробардан кўпроққа катталашди.
Ундан олдинроқ Хорватия қирғоқларини қамраб олган ўрмон ёнғини оқибатида камида бир киши ҳалок бўлди ва ўнлаб одамлар жароҳат олди. 1200 га яқин аҳоли ва сайёҳлар эвакуация қилинди.
Дам олиш кунлари Афина яқинида жойлашган оролда эса бир вақтнинг ўзида юз берган иккита ёнғин оқибатида икки киши ҳалок бўлди. Яна юзлаб одамлар эвакуация қилинган.
Якшанба оқшомига келиб ёнғинлардан бири назоратга олинган ва эвакуация ишлари якунланган бўлиб, 500 киши денгиз орқали оролни тарк этган. Ёнғинни ўчиришга борган ўт ўчирувчилар воқеа жойидан иккита жасадни топган. Шаҳар мэрига кўра, ҳалок бўлганлар эр-хотин экани тахмин қилинмоқда.
Аввалроқ Евроиттифоқнинг иқлим монитор хизмати Ғарбий Европада июн-июл ойлари тарихда кузатилган энг иссиқ давр бўлганини тасдиқлаганди.
