Euromonitor International tomonidan “Choy yoki qahva? Qaysi mamlakatlarda bu ichimliklarga xohish bor?” mavzuida so‘rov o‘tkazilgandi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston aholisining 99,6 foizi choy iste'mol qilishga moyil ekani oydinlashgan. Gvatemala aholisining 99,6 foizi esa qahvani afzal ko‘rgan. Jahon mamlakatlarida o‘tkazilgan tadqiqot natijalari The Independent nashrida e'lon qilindi. Choyni afzal ko‘ruvchi mamlakatlar safidan Keniya (99,2 foiz), Ozarbayjon (99,1 foiz), Pokiston (99 foiz), Xitoy (98,9 foiz) va Misr (98,5 foiz) o‘rin olgan. Qahvani esa Dominikan Respublikasi (99 foiz), Braziliya va Ekvador (97,4 foiz), Gretsiya (96,8 foiz) va Daniya (92,2 foiz) aholisi yaxshi ko‘rishi ma'lum bo‘ldi. Rossiya aholisining 77,5 foizi choyni, 22,5 foizi esa qahvani yaxshi ko‘rar ekan. Buyuk Britaniyada esa aholining 78,4 foizi choy ichishni ma'qul ko‘rishi ayon bo‘lgan.
Mutaxassislarning aytishicha, har kuni dunyo bo‘ylab odamlar o‘z xohishlariga qarab 1 milliard 600 ming chashka qahva va bundan ikki barobar ko‘p choy ichishadi. Bugungi kunda dunyo olimlari o‘rtasida “choy afzalmi yoki qahvami?” degan savol keng muhokamalar mavzusiga aylangan. Kimdir inson organizmi uchun choy afzal desa, boshqa tomondagilar qahvaning afzalliklari borasida soatlab gapirishi mumkin. Buyuk britaniyalik yozuvchi Jorj Oruell yozganidek, “choy Britaniyadagi sivilizatsiyaning ustunlaridan biridir”. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, har ikki ichimlik eksperiment ishtirokchilarining kayfiyatiga bir xil ta'sir ko‘rsatishi aniqlandi. Lekin uyqu oldidan qahva ichish maqsadga muvoffiq emasligi bildirildi.
Buyuk Britaniyaning Sarrey grafligi universiteti olimlari o‘tkazgan tadqiqotlarga qaraganda qahva ichib to‘shakka cho‘zilgan odamlarning ko‘ziga uyqu kelishi qiyin bo‘lar ekan. Bundan ko‘rinib turibdiki, choyning qahvaga nisbatan afzalliklari bor. Uyqu oldidan ichilishi nazarda tutiladigan bo‘lsa, u holda choy so‘zsiz qahvani siqib chiqaradi. Shu sababli tunda televizor ko‘rmoqchi yoki ishlamoqchi bo‘lganlarga qahva ichish tavsiya qilinadi. Kun bo‘yi ishlab, tunda yaxshi orom olmoqchi bo‘lganlarga esa choy ichish maslahati beriladi. Ammo tish shifokorlarining fikricha, qahvaga nisbatan choy tishlarni ko‘proq sarg‘aytiradi. Biroq Angliyada choy asablarni tinchlantirib, aql rivojiga xizmat qilishi ta'kidlanadi. Ya'ni, muntazam choy ichib yuruvchilarning hamisha bosiq ekani tan olinadi. Qahva ichib yuruvchilar haqida bunday deb bo‘lmaydi. Olimlar choy ham, qahva ham yurakka deyarli ta'sir ko‘rsatmasligini aytishar ekan, qahvaning yurakka sal bo‘lsa ham foydasi borligini qayd etishadi. Choy esa saraton kasalliklaridan himoya qiladi. Ko‘k va qora choy tarkibida inson organizmi uchun foydali va tabiiy bo‘lgan mahsulotlar borligi aniqlandi.
