Boltiq xalqaro akademiyasi prorektori Inna Stetsenko O‘zbekistondagi Prezident  saylovi haqida

O‘zA muxbiri mamlakatimizda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik jarayoni bilan tanishayotgan xalqaro kuzatuvchi, Boltiq xalqaro akademiyasi prorektori Inna Stetsenko bilan suhbatlashdi. 

– Inna Petrovna, aytingchi, O‘zbekiston Prezidenti saylovida siyosiy partiyalarning roli oshirilgani qanday ahamiyatga ega? 

– O‘zbekistonda Prezident saylovida siyosiy partiyalarning roli oshirilgani demokratik islohotlarni chuqurlashtirishga qaratilgan prinsipial qadamlardan biridir. Ushbu saylov jarayonida siyosiy partiyalarning saylovda qatnashishi uchun qonun asosida yengillik berilgan. 

Mamlakatingizda konstitutsiyaviy asosda hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linishi prinsipi mavjudligi ham ular o‘rtasidagi munosabatlarda o‘zaro tiyib turish va manfaatlar muvozanatini ta'minlaydigan samarali tizim barpo etilganini ko‘rsatadi. Bundan kelib chiqadiki, har bir soha o‘z ishi bilan mustaqil ravishda, chuqurroq shug‘ullanadi va o‘z yo‘nalishida ko‘proq yutuqlarga erishadi va bu mamlakat rivojida muhim o‘rin tutadi. 

Mavjud to‘rtta siyosiy partiya ham o‘z yo‘nalishi va maqsadlariga ega. Saylov kampaniyasi jarayonida ularning barchasiga qonunga muvofiq teng va keng shart-sharoit yaratilgan. Toshkent shahri va Sirdaryo viloyatining bir necha hududlarida bo‘lganimda buning amaliy ifodasini ko‘rdim. 

O‘zbekistonda ushbu sohada qabul qilingan huquqiy-me'yoriy hujjatlar saylovning adolatlilik, ochiqlik, oshkoralik va transparentlik prinsiplari asosida o‘tishiga sharoit yaratgan. 

– Prezidentlikka nomzodlar o‘rtasida raqobat muhitini qanday baholaysiz? 

– Saylov jarayonida sog‘lom raqobat eng muhim omillardan biri hisoblanadi. Saylov kampaniyasi davomida barcha partiyalardan ko‘rsatilgan nomzodlarga bir xil shart-sharoit ta'minlab berilgani, bu jarayonning monitoring qilib borilayotgani, bunga nafaqat milliy, balki xorijiy kuzatuvchi va ekspertlar ham jalb etilgani eng yuqori demokratik talablarga muvofiq keladi. 

Qayerda saylovga oid reklama vositalari, bannerlar bo‘lsa, barchasida to‘rtta nomzodning bir xil darajada targ‘ib etilayotganini kuzatish mumkin. Ularning hech biriga alohida yondashuv yoki qandaydir cheklashlar mavjudligini uchratmadim. 

– Saylov uchastkalarining faoliyati sizda qanday taassurot qoldirdi? 

– Sirdaryo viloyatining Guliston shahrida, Xovos tumanida o‘nga yaqin saylov uchastkasida bo‘ldim. Barcha saylov uchastkalarida yuksak darajada tayyorgarlik ishlari amalga oshirilgan. Ularni bemalol innovatsion uchastkalar, deb atash mumkin. Chunki saylov uchastkalari barcha zarur texnika va axborot-kommunikatsiya vositalari bilan to‘liq ta'minlangan. 

Eng muhimi, saylovchilarga barcha qulaylik yaratilgan. Ona va bola, tibbiyot xonalari e'tiborimni tortdi. Nogironlar uchun maxsus shart-sharoit yaratilgan. Bu oddiy qulaylik emas, balki mamlakatingizda shakllangan yuqori ijtimoiy himoyaning ajralmas bo‘lagidir. 

Saylov uchastkalarida muddatidan oldin ovoz berish qonun talablariga muvofiq o‘tkazilayotganiga guvoh bo‘ldim. 

Saylov kuni uchastkaga ovoz berish uchun kela olmaydigan fuqarolar, ya'ni keksalar, bemorlarning alohida ro‘yxati shakllantirilgani diqqatga sazovor. Demak, shu kuni saylov uchastkasi xodimlari ularning huzuriga saylov qutisini olib borib, ovoz berishiga imkon yaratadi. Bu barcha fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqidan foydalanishini ta'minlovchi muhim chora-tadbirdir.

– O‘zbekiston xotin-qizlari va yoshlari haqida qanday fikrdasiz? 

– O‘zbekistonda xotin-qizlar va yoshlar alohida e'tibordaligini har qadamda uchratish va ko‘rish mumkin. Saylov uchastkalari a'zolarining yarmiga yaqini xotin-qizlardan iboratligi, parlamentda ular uchun kvota ajratilgani buning yaqqol dalilidir. 

Toshkentda bo‘lib o‘tgan Yoshlar simfonik orkestri konsertida, Guliston davlat universitetida bo‘lganimda O‘zbekiston yoshlarining iqtidori va intilishlariga havasim keldi. Ularning baxti va omadi baquvvat milliy ildizlariga tayangan holda yuksaklikka intilayotganidadir. Iste'dodli o‘zbek yoshlarining sahnadagi chiqishlari olqishga munosib.

Yoshlarning saylovga munosabati alohida tahsinga loyiq. Ilk bor saylovda ishtirok etayotgan yoshlar o‘zi ovoz beradigan uchastkasi haqida aniq ma'lumotga ega. Bu saylov kampaniyasi davomida yuqori darajada targ‘ibot ishlari olib borilganini ko‘rsatadi. Yanada e'tiborlisi, yoshlarning saylovda ishtirok etishga ishtiyoqi balandligi. 

Bir so‘z bilan aytganda, O‘zbekiston barcha sohada rivojlanmoqda. Milliy qonunlar xalqaro standartlarga muvofiqlashayotgani, eng ilg‘or tajribalarni qo‘llashga bo‘lgan intilish, do‘stona kayfiyat yutuqlarga yo‘l ochmoqda. Shuning uchun bu yurt tinch va osoyishta. Ana shunday yuksak yutuqlarni Birinchi Prezidentingiz Islom Karimov rahnamoligida qo‘lga kiritgan xalqingiz bundan buyon ham yuksak marralarga erishishiga shubha yo‘q.