Xitoy Tibetda teleskoplar barpo qiladi

Xitoy hukumati Tibet muxtor tumanida gravitatsiya to‘lqinlarini o‘rganish maqsadida teleskoplar barpo etishni rejalashtirmoqda. 

Sinxua agentligining Xitoy Fanlar akademiyasi huzuridagi Milliy astronomiya observatoriyasi (NAOC) katta xodimi Yao Yuntsyanga tayangan holda xabar qilishicha, Ngari-1 deb nomlanuvchi ilk teleskop qurilishi allaqachon boshlab yuborilgan. Umuman, loyiha ikki bosqichda amalga oshiriladi. 

Yao Yuntsyanning so‘zlariga ko‘ra, dastlabki teleskop dengiz sathidan 5250 metr balandlikda barpo etiladi. 2021 yilda foydalanishga topshiriladigan teleskop kuzatuv ishlariga  kirishadi va Shimoliy yarim shardagi gravitatsiya to‘lqinlari borasida aniq ma'lumotlarni to‘playdi. 

Xitoylik olimlar, shuningdek, ushbu loyiha doirasida kelgusida Ngari-2 teleskoplari tarmog‘ini tashkil etishni rejalashtirishgan. Ular dengiz sathidan 6 km balandlikda joylashadi. Mazkur loyihani amalga oshirish 18,8 million dollarga baholanmoqda. 

2016 yilning fevralida Xitoy hukumati gravitatsiya to‘lqinlarini o‘rganish maqsadida mutaxassislarni jalb etishni rejalashtirayotgani xabar qilingan edi. O‘shanda, olimlarga yillik 153 ming AQSh dollari miqdorida maosh va'da qilingan. 

Ehtimollar nazariyasi muallifi Albert Eynshteyn tomonidan gravitatsiya to‘lqinlari mavjudligi taxmin qilinganidan 100 yil o‘tib, ushbu to‘lqinlar aniqlangani fan tarixidagi ulkan voqelik bo‘ldi. To‘lqinlar amerikalik olimlar guruhi tomonidan 2015 yil 14 sentabrda Luiziana va Vashington shtatlarida barpo etilgan LIGO gravitatsiya observatoriyalari tomonidan aniqlangan edi. Olimlar ayni kashfiyot uchun 2016 yilgi Nobel mukofoti bilan taqdirlangandi.