Bugungi globallashuv zamonida yoshlarning qalbi va ongini egallash uchun mislsiz kurash bormoqda. Hayotning turli sohalarida namoyon bo‘layotgan bunday xurujlar, ayniqsa, axborot sohasida eng avj pallasiga chiqqan. Chunki, ayni paytda, ushbu soha kirib bormagan dunyoning biror nuqtasini topish mushkul. Boshqacha aytganda, qayerdaki elektr manbai bulsa, u yerda axborot almashuvi yuz bermoqda, kishilar har qanday yangilikdan bir zumda boxabar bo‘lishmoqda.
Ammo, «tanganing ikkinchi tomonini» ham unutmaslik lozim, barcha axborotni ham foydali va xolis deb baholab bo‘lmaydi. Ta'bir joiz bulsa, ularning keraklisidan keraksizi, foydalisidan xavflilari ko‘proqdir. Yoshlar ijtimoiy tarmoqlarsiz hayotini tasavvur eta olmaydigan, bu hol kundalik odatga aylangan bir paytda, bunday jarayon kishini mushohadaga chorlaydi, sergak torttiradi. Hayot tajribasi va bilimi yetarli bo‘lmagan yoshlar bu uydirmalarni, «usti yaltiroq, ichi qaltiroq» chorlovlarni real haqiqat sifatida qabul qilishmayaptimi? Ularga ko‘r-ko‘rona ergashilmasligiga kim kafolat beradi? Ayrim buzg‘unchi mafkuraviy markazlar tomonidan ilgari surilayotgan «ommaviy madaniyat» deb nom qozonayotgan unsurlar kelajak avlodni g‘arazli maqsadlarga yetaklab, ayrim guruhlarning boyishiga xizmat qilayotgani kunday ayon. Achinarlisi, milliy qadriyatlarni so‘ndirib, insonni sog‘lom hayot, teran fikrlashdan yiroqlashtirishga urinayotgan bunday illatlar millat ildiziga, ma'naviyatga bolta bo‘lib urilmoqda.
Internet changalzorlaridagi «sarguzashtalar»
Ijtimoiy tarmoqlar katta imkoniyatlar hadya etayotgani bilan ham e'tiborda. Jumladan, ular «bozor» vazifasini ham bekam-u ko‘st bajarmoqda. Ammo, bunday virtual «gipermarket»larning mahsulotlari odatiy bozorlardagidan farq qiladi. Ya'ni, ularning mahsulotlari turli-tuman axborotlar yig‘indisidan iboratdir. Bunday axborotlar olami ajabtovur dunyoni hosil etadi. Kuzatasiz – soxtalik, qalloblik, yolg‘on sovg‘a, xiyonat, nafrat, pastkashlik, chayqovchilik, da'vat, chorlov, tahqirlash, kamsitish kabi manzaralar.
Jahondagi millionlab kishilar allaqachon ushbu tarmoqlardan birining asiriga aylangan. «Odnoklassniki.ru» ijtimoiy tarmog‘i ana shulardan biri. Yurtdoshlarimiz orasida ham mana shu tarmoqning «shinavanda»lari talaygina. Negaki, insonlarni hayotiy tashvishlardan, kundalik yugur-yugurlardan chalg‘itishda, har qanday qadriyat va insoniy tuyg‘ularga yengil-yelpi qarashga o‘rgatishda ijtimoiy tarmoqlar eng samarali «qurol» bo‘lib xizmat qilmoqda. Ko‘p kuzatamiz: ijtimoiy tarmoqlarda, xususan, «odnaklassniki.ru»da maktab o‘quvchilaridan tortib, katta yoshli insonlarning «profili» ham mavjud. Ularning nomlari ham nihoyatda g‘ayrioddiy: «Senga muhtojman», «Ya prosto Xuligan», «Yuragingni yagonasiman», «Ismimni qalbinga yoz», «Otasini erkasi», «Sevgi yo‘lida Majnuningman» va hokazo. Ayrimlarini hatto o‘qishga ham uyaladi kishi. Vaholanki, ism va nasab yozilishi kerak bo‘lgan «profil»ni bunday nomlar bilan atash yanada e'tibor tortadi, ko‘proq «do‘st» jalb etadi. Muqaddas tushunchalar to‘g‘risidagi yoshlarning bir-biri bilan almashayotgan sayoz fikrlaridan dahshatga tushmaslikning iloji qolmaydi. Imlo qoidalari esa go‘yo virtual dunyoda hech qanday ahamiyatga ega emasdek. Shaxsiy «profil»larga qo‘yilgan suratlarda behayolik, andishasizlik, zo‘ravonlik ufurib turadi. Eng yomoni, «ommaviy madaniyat» niqobi ostida bashariyat tanazzulini istovchi buzg‘unchi kuchlar hayot davomiyligining eng asosiy bo‘g‘ini – oilani parokanda etishga kirishishgan.
