Apple, Samsung, Microsoft: Maşhur kompaniyalarning suddagi janglari

Zarar: noma'lum

Tortişuv sababi: 20th Century Fox studiyasining 1977 yilda namoyiş etilgan «Yulduzlar jangi» birinçi filmining muvaffaqiyatli taqdimotidan söng Universal Studios ham kos­mik fan­ta­sti­kasi janriga qöl urişga qaror qiladi va Battlestar Galactica’ni işga tuşiradi. Universal Studios mualliflik huquqiga zarar yetkazilganini qayd etadi. Hujjatlarda 34 aniq köçirilgan epizodlar taqdim etilgan: masalan, «Özga sayyoralik musiqaçilarning Kafe (Star Wars) yoki ka­zi­no (Battlestar)dagi çiqiş sahnasi». Bu iş suddan taşqarida hal etilgan va ABC tele­ka­nali serial translyatsiyasini bekor qiladi.

7. Gucci Guess’ga qarşi, 2009 yil

Davomiyligi: 4 yil

Ğolib: Gucci ham, Guess ham

Zarar: 4,7 mln dol­la­r

Tortişuv sababi: Gucci kompaniyasi 2009 yilda Guess’ga qarşi 4 yillik yuridik kuraşni boşlaydi. Uning qayd etişiça, Guess özining poyabzallar liniyasida Gucci logotipini köçirgan. Gucci şuningdek, Guess kompaniyasini soxta materiallar tayyorlaşda va tovar belgisini noqonuniy işlatganlikda ayblaydi hamda tovon puli sifatida 221 mln dol­la­r talab qiladi. Gucci ikkita da'vo işi oçadi: Nyu-Yor­k va Mi­landa. Nyu-Yor­kda iş Gucci foydasiga hal böladi va 4,7 mln dolla­r undiriladi, Mi­lan­ sudi Guess tomonini yoqlab, G harfi körinişidagi belgilar moda olamida keng tarqalganini qayd etadi.

6. Apple Microsoft’ga qarşi, 1998 yil

Davomiyligi: 6 yil

Ğolib: Microsoft

Zarar: noma'lum

Tortişuv sababi: Apple kom­pa­niyasi Macintosh kompyuterini işlab çiqarganida Microsoft’ga Windows 1.0 tizimida foydalanuvçi interfeysidagi ba'zi elementlardan foydalanişga ruxsat beradi. Microsoft Windows 2.0 tizimini işlab çiqarganida, unga Macintosh dasturiy ta'minotida uçraydigan boşqa funksiyalarni ham qöşadi. Apple mualliflik huquqi buzilganini ta'kidlaydi va interfeysning 189 ta öğirlangan qismini sanab ötadi. Olti yillik mojarolardan söng sud Apple kompa­niyasining qariyb barça da'volarini rad etadi.

5. A&M Records Napster’ga qarşi, 2011 yil

Davomiyligi: 5 yil

Ğolib: A&M Records

Zarar: 26 mln dol­la­r

Tortişuv sababi: Dastavval, Napster musiqaning qaroqçilik usulida almaşinuvini yölga qöyadi va bu da'vo oçilişiga sabab böladi. Tez orada musiqa kompaniyalari studiyani sudga berişadi. A&M Records kompaniyasi Amerikaning butun boşli ovoz yoziş assotsiatsiya nomidan rasmiy da'vo bilan çiqadi. Sud jarayonidan söng Napster faoliyatiga yakun yasaladi.

4. Microsoft Motorola'ga qarşi, 2010 yil

Davomiyligi: 5 yil

Ğolib: Microsoft

Zarar: 14,5 mln dol­la­r

Tortişuv sababi: Microsoft Motorola’ni özi patentlagan texnologiyalarning litsenziyasini haddan ziyod qimmat qilişda ayblaydi. Motorola öz patentlari litsenziyasi uçun 4 mlrd dollar söragan. Biroq sud bunday qiymatdagi tovon puli adolatli emas, deb qaror qiladi va Motorola’dan Microsoft kompaniyasiga şartnoma şartlarini buzganligi uçun 14,5 mln dol­la­r tölaşini talab qiladi.

3. VR kompaniyasi Transocean Offshore va Halliburton’ga qarşi, 2010 yil

Davomiyligi: 5 yil

Ğolib: yöq (bitim imzolangan)

Zarar: noma'lum

Tortişuv sababi: Neftni Deepwater Horizon platformasida quyiş oqibatida 11 işçi halok böladi, Mek­si­ka körfaziga esa mil­li­o­nlab barrel neft tökiladi. BP jarima va xarajatlar körinişida hududni tozalaş uçun 40 mlrd dollarga yaqin mablağ tölaydi. Biroq BP öz hamkorlari bölmiş Transocean Offshore va Halliburton kompaniyalari ham bu xarajatlarni qoplaşi kerakligini aytadi va 15 mlrd dol­la­r talab qiladi. The Wall Street Journal xabariga köra, 2015 yilda kompaniyalar bu nizolarni tinç yöl bilan hal etişdi.

2. Apple Samsunğga qarşi, 2011 yil

Davomiyligi: 2012 yildan hozirgaça

Ğolib: noma'lum

Zarar: noma'lum

Tortişuv sababi: Bu texnologiya sohasidagi eng yirik sud jangi sanaladi. Apple Samsung kompaniyasini Galaxy S seriyasida köçirmakaşlik qilganidan şikoyat qiladi. 2012 yilda sud Samsunğni patent buzganlikda ayblaydi. Avvaliga, Koreya kom­pa­niyasi 1 mlrd dol­la­rga yaqin tovon puli tölaşi lozim edi, biroq mablağ 548 mln dol­la­rga, keyinroq esa —399 mln dol­la­rga tuşadi. Hozirda Samsung uçun belgilangan jarima nimaga asoslanib olingani ustida katta muzokaralar davom etmoqda — dekabr oyida AQŞ oliy sudi 399 mln dol­la­r hisobidagi tovon pulini bekor qildi va da'voni fe­de­ral sudga qaytarib berdi. Ikki yirik kompaniya örtasidagi bu kabi köplab da'volar dunyoning turli burçaklarida örganilmoqda.

1. Apple Ericsson’ga qarşi, 2015 yil

Davomiyligi: 1 yil

Ğolib: Ericsson

Zarar: oşkor etilmagan

Tortişuv sababi: Apple Ericsson’ni LTE texnologiyasining litsenziyasi uçun köp pul söraganlikda aylab, kompaniyani sudga beradi. Ericsson ham qarşi da'vo kötarib, Apple kompaniyasini 40 dan ortiq patentlarni buzganlikda ayblaydi. Da'vo suddan taşqari holatda körib çiqiladi. Hattoki, Apple oşkor qilinmagan qiymatdagi tovon pulini tölaşga majbur böladi. Bunday holat, faqatgina Apple boşiga tuşmaydi — 2014 yilda Ericsson va Samsung örtasida ham suddan taşqari muzokaralar bölib ötadi.