Agar Pxenyan yadro quroli va ballistik raketalarga ega bo‘lganiga o‘n yildan oshiqroq vaqt bo‘lgani inobatga olinsa, nega sarosima kelib-kelib endi yuz bermoqda? Chunki Shimoliy Koreya yadro sohasida katta qadam tashlamoqchi. Rejim AQShgacha yetib boradigan qit'alararo ballistik raketa yaratishga yaqinlashgani haqida ochiqchasiga bayonot bermoqda — Kim Chen In xohlagan vaqtda bir tugmachani bosish bilan Amerikaning istalgan shahrining kulini ko‘kka sovurishi mumkin ekan.
Shimoliy Koreyadagilar yolg‘ondakam do‘q qilishayotgani yo‘q aslo. Ular zudlik bilan jangovar holatga keltiriluvchi qattiq yoqilg‘ili raketalar ishlab chiqarish borasida katta muvaffaqiyatlarga erishishgan, binobarin, ularni yashirish oson va raqib uchun ularni axtarib topish hamda ogohlantiruvchi zarba berish murakkablashgan.
Bunga yarasha, Pxenyan o‘z yadro arsenalini og‘ishmasdan boyitib kelmoqda. Bugun Shimoliy Koreya 10–16 ta yadro kallaklariga ega. 2020 yilga borib ular 100 ta atom bombasi ishlab chiqarishi mumkin (ma'lumot uchun — Buyuk Britaniyada ayni paytda 200 ta atom bombasi borligi taxmin qilinadi).
Tanglik shuning uchun ro‘y bermoqda. Biz Kim Chen Inga Amerika shaharlarini vayron qilish imkoniyatini taqdim etmasligimiz kerak, deb yozadi The Washington Post muxbiri Charlz Krauthammer.
Ayrimlar “bosib turish” siyosatini saqlash zaruriyati haqida qat'iy fikrga ega. Agar bu siyosat shuncha yillar mobaynida xitoyliklar va ruslarni tiyib turgan bo‘lsa, nega u shimoliy koreyaliklarga nisbatan qo‘llanilmasligi kerak?
Birinchidan, bosib turish — sobiq Sovet ittifoqi kabi sog‘lom fikrlovchi raqib haqida gap ketganida ham — doim muvaffaqiyatni kafolatlamaydi. 1962 yilda biz yadro urushi bo‘sag‘asiga bir borib qaytganmiz.
Ikkinchidan, Shimoliy Koreyadagi rejim haddan ziyod g‘alati. Tashqi dunyo uchun yopiq bu mamlakatni xatti-harakatlarini oldindan aytib bo‘maydigan, juda zolim va qattol, «o‘zini xudo deb biluvchi podsho» boshqaradi. Kaligulaga ishonishning o‘zi yetarli emas. Topinishga asoslangan bu rejim yovvoyi; mamlakat aholisi esa — robot-insonlar. Karen Eliot Haus bir paytlar Saddam Husayn Iroqi ulkan qamoqxona bo‘lsa, Shimoliy Koreya — chumolilar koloniyasining o‘zi, degan ta'rifni keltirgan edi.
Koloniyalarda esa samarali tiyib turish tizimi va posangi bo‘lmaydi.
Agar tiyib turishning iloji bo‘lmasa, demak uni bartaraf etish kerak. Lekin qanday qilib? Eng katta umid Xitoydan — u Shimoliy Koreyaga ta'sir o‘tkazib, uni o‘z yadro dasturidan voz kechishga majburlashi kerak.
