Kun munozarasi. Mançester qizilmi yoki kök? 

IKKINÇIDAN, Plan-B uçun şaroit. «Yunayted»ning pozitsion hujumdagi kamçiliklari, ayniqsa, «avtobus» himoyalar bilan öyinlardagi muvaffaqiyatsizliklari köp bor tilga olinadi. Ammo bu mavsumdan muammo yeçilgandek – jamoa beş öyinda 16 gol urdi, ötgan yili bu körsatkiçga 11-turdan söng kelingandi. 

Romelu Lukakuning kelişi, Zlatan Ibrahimoviçning qaytişi, şuningdek, tarkibda Pogba, Matiç, Fellayni kabi baland böyli futbolçilarning mavjudligi «MYu»ga turli usullarda samarali öynay oliş imkoniyatini beradi. Mata, Mxitaryan, Pogba, Lingard kabi futbolçilar bilan qisqa masofalarda hujum taşkil qiliş, Reşford, Marsiyallar yordamida qarşi hujumda öynaş, payti kelganda esa, yuqorida tilga olingan futbolçilar yordamida uzun paslarga murojaat qiliş imkoniyati mavjud. 

«Mançester Siti» hujumçilari Aguero va Jyezus, şuningdek, Sterling, Sane, Silva, De Bryuyne kabi futbolçilar ham, asosan bir-birlariga yaqin uslubda öynaşadi. Jyeko, Yovetiç, Negredo, Boni kabi zaxira variantlarida ega bölgan «Siti» bu mavsumda aynan şu yönalişda qiyinçilikka uçraşini taxmin qilsa böladi. Ingliz klublari köpçilik bölib himoyalanganda va ayniqsa, jismoniy kuç «kozir» sifatida örtaga taşlanganda, Pep Gvardiola kerakli «qurol»ni topa olmay qolişi ehtimoli bor. 

UÇINÇIDAN, tarkibdagi raqobat.

Albatta. har ikki jamoa ham ligada eng kuçli tarkibga ega hisoblanadilar. Ammo vaziyatga çuqurroq qarasak, «Mançester Siti»da birinçilar va ikkinçilar aniq ajralib qolgandek tuyuladi. «Yunayted»da esa, Lukaku va Pogbadan boşqa heç bir futbolçi özini tölaqonli asosiy tarkib öyinçisi deb his qila olmaydi. Sönggi daqiqalarda kiritilayotgan gollarning ham sababi şu – zaxiradan maydonga tuşayotgan futbolçilar şunçaki, öyinni yakunlaş emas, öziga berilgan vaqtda imkon qadar özini körsatişga urinmoqda va şu tufayli, jamoa sönggi daqiqalarda yanayam kuçayib ketmoqda. Zaxiradan tuşgan futbolçilar allaqaçon 5 gol urib, 4 golli uzatmani amalga oşirişdi.

TÖRTINÇIDAN, maydon markazi. Angliya Premer Ligasida asosan maydon markazi juda köp öyinlarda hal qiluvçi böladi. Pogba, Matiç, Fellayni, Errera va Karrik kabi futbolçilardan taşkil topgan «Mançester Yunayted» markazi «qöşnilari»dan kuçliroq körinmoqda.

Pep Gvardiola ixtiyorida Fernandino, yulduzli onlari ortda qolgan Yahyo Ture va zaxiradan qaytayotgan va hali Angliya çempionatining havosini olmagan Ilkay Gundöğan bor. Jismonan kuçli APL jamoalariga qarşi bu futbolçilar yetarliça qarşilik körsata olmasliklari mumkin. Hozirda «Mançester Siti» nisbatan kuçsizroq jamoalarga qarşi, hujum çiziğidagi futbolçilarning soni hisobiga kerakli natijalarni qölga kiritayotgandir, ammo qattiqroq qarşilikka duç kelinganda, markazni töldiriş hisobida kimdandir voz keçilişi tabiiy. U holda hujumdagi ajoyib kombinatsiyalarning soniga ham putur yetadi. 

Azamat MURODOV: «SITI» KUÇLI, ÇUNKI:
Yangi mavsumning birinçi turlaridan körinib qoldiki, Gvardiola uni birinçi mavsumda qiynagan eng asosiy uçta muammoli jihatlarning deyarli barçasini yopa olgan.

BIRINÇIDAN. Orqa çiziqdagi barqarorlik. Ötgan yili «Mançester Siti»ni qiynagan eng asosiy muammolardan biri aynan himoya çiziğidagi qöpol xatolar, orqa çiziqning özaro boğlamlaridagi uzilişlarda körindi. Gvardiola talab qiladigan eng asosiy xususiyatlardan biri hattoki u darvozabon bölsa ham, birinçi navbatda oyoqda yaxşi öynay olişi kerak böladi. Şu maqsadda uzoq yillik asosiy darvozabon Jo Hartdan voz keçildi va uning örniga Klaudio Bravo xarid qilindi. Töp bilan yaxşi muomala qilişi birinçi planga çiqqan Jon Stounz asosiy markaziy himoyaçi sifatida jamoaga olib kelindi. Orqa çiziqdagi mazkur ikki özgariş va eski futbolçilar butunlay yangiça öyin uslubiga moslaşguniga qadar mavsumning katta qismi ötib ketgandi. Bravo katta bosim ostida qoldi. Uning qöpol xatolari, Stounzning nafaqat himoyadan turib hujumni boşlaşdagi xatolari, balki himoyalanayotganda ham oddiy pozitsion joylaşuvdagi nönoqliklari oqibatida «Siti» nisbatan kuçsiz (kuçli) raqiblarga qarşi, yutişi şart bölgan öyinlarda ham oçko yöqotişiga töğri keldi. «Çelsi», «Midlsbro», «Everton» va «Tottenhem»ga qarşi öz uyida keçgan öyinlarni eslaş kifoya. Şu uçta uçraşuvning özida jamoa aniq qölga kiritişi lozim bölgan 9 oçkoni boy berdi. Bunday uçraşuvlar mavsum davomida köp kuzatildi.

Bu mavsumga kelib esa aynan mana şu muammo bartaraf etilganini körmoqdamiz. Jamoaga qöşilgan yangi darvozabon Ederson ham oyoqda, ham darvozabon sifatida yaxşi öynay olişini isbotlab böldi. Jamoaning uzoq yillik yetakçisi Vensan Kompani nihoyat jarohatlardan foriğ bölib (hozirgi jarohatni Kompani uçun jarohat deb bölmaydi), barqaror öynay boşladi. Eng asosiysi esa ötgan yilgi mavsum antiqahramoni Jon Stounz yangi mavsumda butunlay özgarganini körsatib turibdi. Futbolçining pozitsiya tanlaşda, hujum boşlaşda ham yaxşigina ösişga erişganini körişimiz mumkin. «Siti»ning eng muammoli jihatlaridan biri standart vaziyatlarda ham uning yordami tegişni boşlagan. Stounz nafaqat yaxşi himoyaçi salkam töpurar yetakçiga ham aylanib bormoqda.

Orqa çiziqning ösişga erişganiga birgina oddiy misol: şu kungaça duç kelingan eng jiddiy raqib — «Liverpul»ga qarşi uçraşuvda Kompanisiz markaziy himoya birgina pozitsion xatoga yöl qöydi. Saloh darvozabon bilan birga-bir vaziyatga çiqib borganida Otamendi sun'iy ofsaydni yuzaga keltira olmagandi, ammo bu vaziyatda endi Ederson yordamga keldi. Ötgan yili bunday xatolar şu qadar köp ediki, ularni kamaytiriş uyoqda tursin, örnini yopiş uçun «straxovka» ham yöq edi.

IKKINÇIDAN. Gvardiola orzusidagi fulbek. Angliyaga öz öyin uslubini olib kirişda katta muammoga duç kelgan Pep, şunday vaziyatda ham öz fikridan voz keçmadi. Yangi mavsum oldidan APLning eng qariya qanot himoyaçilari bilan qolgan «Siti» bir «qop pul» sarflab bölsada, şu muammoni bartaraf etişga asosiy e'tiborni qaratdi. Mavsum boşidanoq bu natija berişni boşladi. Birinçi navbatda Pep yangi qanot fulbeklari orqali hujumdagi rang-baranglikni keskin oşirdi. Buni raqamlar ham aytib turibdi. «Siti» şu kungaça yaratgan xavfli vaziyatlarning 57 foizi aynan qanot fulbeklari yordamida boşlangan yoki davom ettirilgan. Hozirga qadar aynan fulbeklar oltita rasmiy uçraşuvda 5ta golli uzatma amalga oşirişga ulgurgan.

Bu hammasi emas. Ikkala qanot fulbeklari vaqti kelganda himoyalanişda ham ötgan yilgi futbolçilar bilan soliştirganda ikki baravar ustunlikka ega ekanini körişimiz mumkin. Birgina Kayl Uokerning özi 3tadan sal köproq ortiq uçraşuvda iştirok etib, 9ta xavfli tus olişi aniq bölgan hujumlarni bartaraf etişga ulgurgan. Yangi fulbeklar bundan taşqari Gvardiolaning yangi taktikadan foydalanişi uçun ham variantlarni köpaytirişga xizmat qilgan. Bunisi esa endi...

UÇINÇIDAN. Aguero-Jyezus tandemi. Yuqorida eslab ötganim fulbeklarning köp funksionalligi Gvardiolaga 3-5-2 taktik çizmasidan öta samarali foydalaniş imkoniyatini bermoqda. Gap bu yerda aynan faqatgina 3-5-2 çizmasidan ham emas, gap aynan ikki hujumçi bilan ham jamoaning natijaga erişa olayotganida. Gvardiola Uoker va Mendi timsolida kamida ikki nafar böş örin yaratmoqda va bu örinning biri qöşimça markaziy himoyaçi va ikkinçi hujumçi bilan töldirilmoqda va eng asosiysi bu juda yaxşi samara bermoqda. Yanvardan buyon köpçilikni qiynab kelgan Agueromi, Jyezusmi, degan savol bugun kun tartibidan olib taşlangan. Ikkala futbolçi birgalikda töp surib 6 uçraşuvda 11ta gol kiritişga ulgurdi. Asosan 3 markaziy himoyaçi bilan öynayotgan jamoa atigi 2ta töp ötkazib yubordi. Sönggi uçta uçraşuvdagi statistikaning özi esa köp narsani aytib turibdi — 15:0.

TÖRTINÇIDAN. Kevin de Bryuyne — «malla javohir».

Ha bugun «Siti»da aynan şu ism-familiyaga juda köp narsa boğliq. U jamoa uçun sovrinsiz ötgan mavsumda ham 24 golli vaziyat yarata olgandi. Ularning 18tasi golli uzatma ekanini hisobga olsak, «Siti» De Bryuyne timsolida pleymeykerlar avlodining yangi bir etaloniga ega bölganini körişimiz mumkin.

Agar «Siti» şu tariqa öynaşda davom etsa va De Bryuyne ham jarohatlarni çetlab öta olsa, menimça, Angliyada mavsumning eng yaxşi futbolçisi aynan belgiyalik futbolçi böladi. Nega? Birinçidan, biz yuqorida eslatganimiz Gvardiolaning uçta muammosidan biri bu aynan jamoaning vaziyatlardan foydalaniş böyiça körsatkiçning pastligida edi. Kevin ötgan mavsumda 24 golda qatnaşgan bölsa, u pas bergan yana kamida 24 vaziyatda gol bölişi kerak bölgan holatda bu amalga oşmay qolgandi. Sönggi vaqtlarda bu muammo ham ijobiy hal bölayotganini hisobga olsak, De Bryuynening samaradorligi ham oşişi tabiiy. Ikkinçidan, sönggi yillarda APLning eng yaxşilari bölayotgan futbolçilarga e'tibor qaratadigan bölsak, Eden Azar, Riyoz Mahrez (asosan) dribling, Ngolo Kante esa köproq töp olib qöyişlari bilan bu nomga munosib körilgan bölsa, Kevin Gvardiola qöl ostida köp funksionalli futbolçi sifatida köriniş bermoqda va bu işni ham hozirça yaxşi uddalamoqda. Pepga orqaroqda töpni nazorat qiliş kerakmi, Kevin ortga qaytadi. Pepga qanotlardan bosimni oşiriş kerakmi KDB qanotga ötadi. Raqibga öz maydonida bosim uyuştirib pressing qiliş kerakmi, marhamat — Kevin uçinçi  markaziy hujumçi sifatida raqibni siquvga olişi mumkin. Ya'ni, Kevin öta universal futbolçi sifatida APLda yil futbolçisi bölişga asosiy da'vogardir.

«De Bryuyne – faoliyatim davomida körgan eng yaxşi futbolçilardan biri. Bu barça xususiyatlarni hisobga olib aytilganida ham şunday. Kevin – eng yuqori saviyali futbolçilar sirasiga kiradi. U tezkor va aqlli qarorlari bilan hayratlantira oladi. Kevin aynan bizning jamoada töp surayotganidan faxrlanamiz va bundan juda ham xursandmiz», degandi Gvardiola. Şuning özi ham köp narsadan dalolat beradi...