Islom Karimovning 25 yillik shifokori, qadrdon do‘sti Vyacheslav Avakov bilan intervyu (video)

Vyacheslav Yervandovich Avakov 25 yil davomida (1991-2016) Islom Karimovning davolovchi shifokori bo‘lib xizmat qilgan, shuningdek ularni qadrdon do‘stlik rishtalari bog‘lab turgan. Islom Abdug‘aniyevich kundalik hayotda qanday inson bo‘lgan, bo‘sh vaqtida nimalar bilan shug‘ullangan, ushbu buyuk shaxs bilan do‘stlik haqidagi eksklyuziv intervyu Islom Karimov Fondining Facebook sahifasi orqali taqdim etildi. 

"Birinchi tanishuvimiz rasmiy muhitda o‘tgan - biz Prezident tibbiy xizmatining o‘ziga xos jihatlari haqida suhbatlashganmiz. Mening vazifam Prezident sog‘lig‘ini nazorat qilishdan iborat bo‘lgan. Islom Abdug‘aniyevichga qayerdadir qandaydir tekshiruvlar o‘tkazishni taklif qilar edik, buni amalga oshirish juda qiyin edi - birinchidan, uning bo‘sh vaqti yo‘q edi, ikkinchidan, u maktabda ham, institutda ham sport bilan shug‘ullangan, jismonan baquvvat edi va o‘tkazilgan har qanday tekshiruvlar uning salomatligi yaxshi ekanini ko‘rsatardi. 

Ilk kunlardanoq, ya'ni respublikaning endi oyoqqa turayotgan paytlari - u vaqtlar O‘zbekistonni hech kim bilmagan - Karimov davlat rahbari sifatida dunyoning turli mamlakatlariga borib, O‘zbekistonni tanitardi, bu safarlarda unga doim hamrohlik qilardim. Islom Abdug‘aniyevich Niderlandiyada ishbilarmonlar bilan uchrashgan, u yangi mustaqil davlat O‘zbekiston haqida, uning hech qanday tashqi qarzlari yo‘qligi, bizda turli foydali qazilmalar ko‘pligi haqida to‘lib-toshib so‘zlardi. Shunda niderlandiyalik ishbilarmonlardan biri turib, "Bilasizmi, bu yerga siz bilan uchrashishga kelishdan avval xaritadan sizning mamlakatingizni uzoq izladim va topa olmadim" dedi. Islom Karimov bunday vaziyatdan shunday ustalik bilan chiqdiki, qoyil qolmay iloj yo‘q: "Umuman olganda,  O‘zbekistonni bilmasligingiz va xaritadan topa olmaganingiz ajablanarli emas, albatta, holbuki, O‘zbekiston - bu besh-oltita Niderlandiya degani", - dedi Karimov. Hammaning yuziga tabassum yugurdi. 

Arxiv video: Islom Karimov onalari haqida

O‘zbekistonning endi oyoqqa turayotgan paytida xorijiy safarlar ko‘p bo‘lib, ularning bari juda murakkab edi. Prezident esa ularni yanada murakkablashtirardi, nima uchun? Deylik, 3 kunlik safar rejalashtirilgan, oradagi tanaffuslar inobatga olingan holda, u ana shu tanaffuslarni 50 daqiqagacha qisqartirardi va biz 3 kunlik safarni 2 kunda yakunlab qaytar edik. Bunday tig‘iz grafik - yuqori qon bosimi degani. Orada delegatsiya a'zolari sog‘lig‘idan shikoyat qilardi - kimdir ovqatdan zaharlangan, yana kimnidir qon bosimi bezovta qilgan. U o‘zini psixologik jihatdan ortiqcha yuklab tashlagan va shunday tartibga rioya qilgan, qolganlardan ham shuni talab qilgan. Bu insonning butun hayoti, shiori shunday bo‘lgan. 

U sportsevar inson bo‘lgani uchun katta tennis bilan shug‘ullangan, bu ham unga juda og‘irlik qilgan. Karimovning sparring-sheriklari sport ustalari bo‘lgan va davlat rahbari ular bilan tengma-teng, faol harakatlanar edi. Oxirgi 5-6 yilda sparring-sheriklari unga teng kela olmay qolishgandi. Bu mutlaqo haqiqat. Aslini olganda sport ustasi, deylik polkovnik Shepelev 3-4 geymgina chidardi, chunki Islom Karimovning zarbalari juda kuchli bo‘lgan. U tennisni hammamizdan yaxshi o‘ynardi. Bu hech qanday mubolag‘alarsiz aytilgan gap. Haftasiga uch marta tennis o‘ynardik. Taxminan soat 20:00 atrofida tennis o‘ynashni boshlardik va bu 1,5-2 soat davom etardi. Bundan tashqari u suzish bilan shug‘ullanardi, shunchaki suvga tushish emas, aynan suzish! U uzoq vaqt suzardi. Shularga qaramay, Karimov o‘zini jismoniy mashqlarga kam vaqt ajratadi, deb hisoblar edi.

Uning shaxs sifatidagi xususiyatlari haqida gapiradigan bo‘lsam, u juda adolatli, talabchan bo‘lgan - eng avvalo o‘ziga va keyin boshqalarga. U bizni do‘stlarim deb atardi. Mening hech qachon aka-ukam bo‘lmagan va men bu insonni o‘z akamdek yaxshi ko‘rardim. Menga so‘z berilganida ko‘pincha "Siz baxtlimisiz?" deb so‘rashardi. Albatta, baxtliman, chunki taqdir menga 25 yil davomida shu insonning yonida bo‘lish baxtini ato etdi. Bu vaqt davomida men tinimsiz o‘qib-o‘rgandim. Hayotim davomida maktab, institut, aspiranturada o‘qib, keyin doktorlik dissertatsiyasi yoqlab, kasbiy mahoratimni shakllantirgan bo‘lsam-da, bu insonning yonida o‘tgan 25 yil - men uchun hayot maktabi bo‘ldi. U bizga ko‘p narsani o‘rgatdi.

Men u insondan o‘rgangan eng muhim narsa - adolatli bo‘lish hamda boshqalardan ham shuni talab qilish va albatta, mehnatsevarlik. Men o‘zim ham ancha yashagan bo‘lsam-da, uning uzoqni ko‘ra bilish qobiliyati meni hayratga solardi. Men ko‘zim ostidagi narsani ko‘rmasligim mumkin edi, u esa uzoq yillar oldindagi narsani ko‘ra bilardi. U do‘st sifatida ajoyib edi. Biz doim uni ishdan chalg‘itishga harakat qilar edik, lekin juda kamdan-kam holatlarda buning uddasidan chiqardik. 

Biz u bilan tengdoshmiz. Bizning hatto qorbo‘ron o‘ynagan suratlarimiz bor. Men uchun bu buyuk do‘stlik edi... U juda yaqin do‘stim edi. Men shunday insonni yo‘qotdim va bu, albatta, juda og‘ir... Karimov o‘ta kamtar inson bo‘lgan. U hatto tug‘ilgan kuniga ham hech qachon qo‘shiqchilarni taklif qilmagan. 

Islom Abdug‘aniyevich O‘zbekistonni behad sevardi. Xorijda bo‘lganimizda ham, dengiz oldida turib o‘sha mamlakatning tabiatini maqtasak, "Bizda-chi, bizda yomonmi?!" derdi. U hatto hayotining oxirgi kunlarigacha Armaniston prezidentining Putinga aytgan gaplarini kechira olmagan, u Putinga "eng yaxshi o‘riklar Armanistonda o‘sadi", deb aytgan ekan. "Qanday qilib biznikidan yaxshi bo‘lishi mumkin o‘rigi?" derdi", deya xotirlaydi Avakov. 

Vyacheslav Yervandovich Avakov - tibbiyot fanlari doktori, professor, O‘zbekistonda anesteziologiya va reanimatologiya kafedrasi asoschisi. 300dan ziyod ilmiy maqola va 8 monografiya muallifi. 1974-2009 yillarda Toshkent davlat Tibbiyot instituti (hozirda Toshkent meditsina akademiyasi) anesteziologiya va reanimatologiya kafedrasi mudiri. Bugungi kunda Respublika tezkor tibbiy yordam o‘quv markazi rahbari lavozimida faoliyat yuritmoqda.