Yaqindagina bularning bari fantastika yozuvçilarning uydirmasidek tuyulardi.
2017 yil kaşfiyotlar yili böldi: NASA köp martali raketalarni qöllaşni boşladi, inson qon tanaçalari yordamida saratonni davolaş usuli ixtiro qilindi, olimlar Yerning yöqolgan sakkizinçi qit'asini aniqlaşdi. BusinessInsider yilning eng ajoyib va istiqbolli kaşfiyotlariga doir ma'lumotlar bilan bölişdi.
32 olimdan iborat xalqaro guruh Tinç okeanining janubiy qismida yangi qit'ani aniqladi
Foto: IODP/JSRO/Tim Fulton
Zelandiya suv osti qit'asi Yangi Zelandiya va Yangi Kaledoniya örtasida joylaşgan.
U har doim ham suv ostida bölmagan — tadqiqotçilar qaçonlardir u yerda mavjud bölgan ösimlik va hayvonlar qoldiqlarini aniqlaşgan. Ba'zilar uni umumqabul qilingan yetti qit'a bilan teng alohida qit'a deb hisoblaş mumkin, deb hisoblaşadi.
Olimlar hayotning sun'iy şaklini yaratişga yaqinlaşişdi
Foto: Shutterstock
Tirik mavjudotlarning DNKsi ikki aminokislotali juftlardan taşkil topgan: A-T (adenin-timin) va G-C (guanin-tsitozin). Bu tört aminokislota dunyodagi butun genetik ma'lumot asosini taşkil qiladi.
Olimlar ikki yangi komponent, aminokislotalarning notabiiy jufti X-Y'ni sintezlaşdi. Ular noyabr oyida qanday qilib sun'iy komponentlar DNK bakteriyalariga tabiiylari bilan birga joylaştirilişini namoyiş qilişdi.
Kaliforniyadagi Skripps tadqiqot instituti olimlar guruhini boşqaruvçi Floyd Romesburg yangi kaşfiyot kasalliklarni davolaş usullarini yaxşilaş imkonini berişini ta'kidlamoqda. Hozirda uning jamoasi mazkur kaşfiyot saraton va autoimmun kasalliklarini davolaşda qanday foyda keltirişi mumkinligini aniqlamoqda.
Olimlar kosmosda oltin va platina hosil bölişining guvohi bölişdi
Mavzuga oid
Foto: Fermilab
Ikki neytron yulduzlarning Yerdan 130 million yoruğlik yili masofasida töqnaşuvi natijasida kosmosga 100 oktillion (29 ta nollik birlik) dollarlik oltin soçilgan. Şuningdek platina va kumuş ham misli körilmagan hajmda sintezlaşgan.
Bu astronomlar ikki neytron yulduz töqnaşuvini "jonli" kuzatgan birinçi holat böldi. Ular Yerdagi maxsus detektorlar tomonidan qayd qilindi. Olimlarning sözlariga köra, bunday hodisalar kamdan-kam holatlarda röy beradi - taxminan 100 ming yilda bir marta.
Olimlar Xeops piramidasi içida maxfiy xona borligini aniqlaşdi
Foto: Shutterstock
Myuon skanerlaşning inqilobiy usuli yordamida tadqiqotçilar Xeops piramidasi içida 30 metrli böşliq borligini aniqlaşdi. Myuonlar eng yangi, birlaşuvçi neytron yulduzlar, qora tuynuklar va boşqa kosmik obektlarning yuqori energiya nurlari Yerga yetib, havo molekulalari bilan özaro ta'sirga kirişadi.
Olimlar millionlab tonna toşlar orasidan piramida tubini kuzatiş uçun maxsus detektorlardan foydalanişdi. Ular piramidada içkari xona borligiga 99,99 foiz işonç bildirişmoqda, biroq uning qanday xona ekani va nima uçun xizmat qilgani borasida aniq tasavvurga ega emaslar.
Bemorlar öz qon hujayralari yordamida saraton bilan kuraşişni örganişdi
Foto: Dmitry Smirnov/Strelka/Flickr
Avgust oyida AQŞ Sanitariya nazorat boşqarmasi Novartis tomonidan işlab çiqarilgan Kymriah preparatini tasdiqladi. U organizmning immun tizimini bolalardagi ötkir limfoblast leykozga qarşi kuraşişda qöllaydi. Biroq davolaş juda qimmatga tuşadi — bir bemor uçun 475 ming dollar.
Oktyabrda yana bir CAR-T preparat Yescarta kattalardagi tajovuzkor limfomani davolaş uçun tasdiqladi.
Olimlar sayyoramizning muz qoplami holatining ayançli ahvolda ekaniga yana bir bor işonç hosil qilişdi
Foto: John Sonntag/IceBridge/NASA
Iyulda Antarktikada 1 trillion tonnadan ortiq oğirlik va 100 kilometrdan ziyod ölçamlarga ega muz bölagi Larsen C muzligidan ajralib, şimol tomon siljiy boşladi. Bu kuzatuvlar tarixidagi kattaligi böyiça uçinçi aysberg.
Olimlar şuningdek şimoldagi muz tundrasining holatidan taşvişdalar: dekabrda AQŞ Milliy okean va atmosfera tadqiqotlari boşqarmasi (NOAA) "Arktika endi bir neça ön yillar avvalgidek muzlamayotgani"ni ma'lum qildi.
NASA yaşaş uçun yaroqli yetti salohiyatli sayyorani aniqladi
Foto: Kornmesser
Kaşf qilingan sayyoralar TRAPPIST-1 yulduzi atrofida aylanadi. Ulardan oltitasi xuddi yerdagidek toşli yuzaga ega. Olimlarning sözlariga köra, ekzosayyoralar tadqiq qiliş mumkin bölgan zonalarda joylaşgan. Ularda haddan taşqari sovuq ham, issiq ham emas - harorat insonlar yaşaşi uçun töğri keladi. Bundan taşqari, ular Yerga yaqin joylaşgan - atigi 40 yoruğlik yili. NASA mutxassislari öz topilmalaridan xursand bölib ketişdi, zero ekzosayyoralar ança yaqin bölib, kelgusida ularni örganiş katta qiyinçilik tuğdirmaydi.
13 yil davomida Saturn va uning yöldoşlarini tadqiq qilgan kosmik apparat öz missiyasini yakunlab, sayyora atmosferasida yonib ketdi
Foto: NASA
15 sentabrda gaz giganti atmosferasiga halokatli şönğişni amalga oşirişdan avval kosmik zond Saturnning yangi rakurslardan noyob suratlarini yetkazib berdi.
Kosmosdagi 13 yillik muvaffaqiyatli faoliyatidan keyin Kassinining sönggi missiyasi Saturn oylaridan biri - Titanni suratga olişdan boşlandi. Şundan söng Kassini tarixda birinçi marta sayyora atmosferasi va uning xalqalari orasidan uçib ötdi.
Intensiv terapiya bölimidagi çaqaloqlar skanerlovçi maşinaga ega böldi
Foto: Flickr
Embrace neonatal MRT-tizimi yuqori darajali xavfsizligi tufayli birinçi marta palatalarga joylaniş huquqiga ega böldi.
Skanerlaşdan avval çaqaloqqa maxsus kiyim, boşiga esa şovqinga qarşi "dubulğa" kiydiriladi. Şundan söng bular apparat içiga joylanadi va şifokorlar ularning holati haqida ma'lumot töplaşga muvaffaq bölişadi.
Yangi skaner taşqi körinişidan harakatlantiriş mumkin bölgan MRT-tizimlarni yodga soladi. U töliq izolyatsiya qilingan, şunday ekan, kuçli magnitlar va nurlanişlarning kiçik bemorlarga ta'siridan xavotirlanmasa ham böladi.
SpaceX köp martalik raketa tezlatkiçini muvaffaqiyatli sinovdan ötkazdi
Foto: SpaceX/Flickr
Odatda tezlatkiçlar köp bosqiçli raketaning eng qimmat qismi hisoblanadi. Ular bir martalik foydalanişdan keyin an'anaga köra, okeanda böladi (yoki Yerga qulaydi).
Biroq SpaceX boş direktori Ilon Mask köp martalik Falcon 9 va Falcon Heavy tizimlarini işlab çiqişni maqsad qildi. Ular har bir parvozda 18 million dollargaça mablağni tejaş imkonini beradi.
Muvaffaqiyatli sinov birinçi marta şu yilning 30 martida amalga oşirildi. Falcon 9 raketasi sun'iy yöldoşni orbitaga olib çiqdi, keyin esa uning tezlatkiçi atmosferaga qaytdi va Atlantik okeani platformasiga qöndi.
2017 yilda SpaceX kamida 20 marta muvaffaqiyatli parvoz va qönişni amalga oşirdi.
Xitoylik olimlar dunyodagi ilk kvant teleportatsiyani ötkazişdi
Foto: Xitoy Fanlar akademiyasi
Star Trek muxlislari xursand: olimlar birinçi transportatorni (muayyan ma'noda) öylab topişdi.
Xitoylik olimlar joriy yilda birinçi marta közgular va lazerlar yordamida fotonlarning ba'zi xususiyatlarini yerdan taşqi kosmosga teleportatsiya qilişning uddasidan çiqişdi. Mazkur tajriba kvant fizikasi uçun ulkan muvaffaqiyat böldi — olimlarning aytişiça, yangi texnologiya butun dunyo böylab energiya va ma'lumot köçiriş usullarini töliq özgartirişi mumkin.
U tufayli EHM sohasida ulkan istiqbollar oçilmoqda — u mutlaqo yangi turdagi, aqlni şoşirib qöyuvçi kvant kompyuterlarining paydo bölişiga olib kelişi mumkin. Öta tezkor kvant internet yanada tezkor, xavfsiz va taşqi tahdidlardan butkul himoyalangan bölardi.