Yoşlar Ittifoqini hamma yomon köradi. Men, u, ular, magazinçi Ğaybulla...
Talabalik vaqtim darsda ötirganimda, auditoriyaga universitet rahbariyatidan bir kişi bir neça «dumi»ni ergaştirib kirib keladi. Kekkaygan bu kişi barçani tik turğizib, pöpisa ohangida gapirar ekan, he yöq, be yöq, jurnalistika fakultetini yopib yuboriş bilan tahdid qiladi. Kimningdir galstuk taqmagani, kimningdir umuman formada emasligi (kamina esa ham galstuksiz, ham oq köylaksiz, kamiga boş kiyim bostirilgan alfozda) fakultetimiz taqdirini xavf ostida qoldirgandi. Öşa kişi qaysi dars ekani, nima ötayotganimiz, jurnalistikadan nima bilişimiz bilan qiziqmagan, albatta.
Öşa qoruvli amaldor mansab pillapoyalarida tez kötarildi. Özim har safar uning yangi lavozimlari haqida xabar yozdim.
Şu kunlarda Şayxontohurdagi litseyda bölgan hodisa öşa kunni eslatdi. Albatta, bu boşqa zamon va boşqa makon, lekin bitta umumiylik bor - öqituvçining darsi, öquvçining huquqlari buzilmoqda.
Aniqlaştiramiz. Ötgan haftada feysbuk ijtimoiy tarmoğida Şayxontohur tumani Yoşlar Ittifoqi raisi tumandagi litseylardan birida amalga oşirgan xatti-harakatlari muhokamalar markazida böldi. Litseyda ona tili va adabiyot fanidan dars beruvçi öqituvçi Zulfiya Raşidovaning bayon qilişiça, YoI vakili dars vaqti xonaga kirib kelgan va öqituvçini pisand qilmasdan, uni aylanib ötib, öquvçilarni tergay boşlagan. U öquvçilarni söroq qilib bölgaçgina, xonada öqituvçi ham borligini «payqagan». Keyingi savollar öqituvçiga beriladi.
...Keyin rais borligimni payqab qoldi:
– Nega partaning ustida telefon bor? Vazirlar Mahkamasining qarorini bilmaysizlarmi? Darsda telefondan foydalaniş mumkin emas!
– Fanimiz – adabiyot qoidalari. Litseyda darslik yöq, biz darslarda telefonda elektron şaklda öqiymiz asarlarni, rasmga olib bir-biriga ötkazişadi ma'lumotlarni, dedim.
(Töğri, bu gapni aytiş uçun örnimdan turmadim, u qanaqa sovuq gapirgan bölsa, şunday javob qildim). Raisga bu yoqmadi va közi bilan boşqa telefonni topdi:
– Nima, Perfectum telefon ham rasmga oladimi?
(Xöş, nima deyişim kerak edi şu paytda?
A. Telefon markalarini va ularning imkoniyatlarini bilmayman (rosti ham şu).
Mavzuga oid
B. Tirnoq orasidan kir qidirmang.
C. Kim senga huquq berdi men bilan bunaqa gaplaşişga? Kimsan özi?)
Yana köp variant keldi miyamga, lekin:
– Aynan bu telefonni bilmadim-u, odatda şunaqa qilamiz.
Keyin u yana sinfga köz yugurtirdi-da, orqa partada ötirgan bolaning saqiç çaynayotganini payqab qoldi va menga qarab dedi:
– Darsda saqiç çaynaş mumkinmi, nega indamaysiz?
Indamadim.
– Sizga gapiryapman.
Keyin tahdidona qaradi-da, yordamçisiga dedi:
– Menga şu öqituvçining ism-familiyasini yozib bering.
Özimdan sörasa ham aytardim.
Şundan söng YoI tuman raisi boşqa guruhga kirganida, Zulfiya Raşidovaga adovatini davom ettirgan. U ikkinçi guruh öquvçilariga (bu guruhga ham Raşidova dars ötadi) «Litseydagi Vazirlar Mahkamasi qaroriga böysunmaydigan öqituvçilarni haydaşlarini» aytadi. U Raşidovaning familiyasini aniq qilib aytgan va «uning ortida kim turgani», «nega bu qadar öziga köp işonişi»ga qiziqadi.
Zulfiya Raşidovaning özi ma'lum qilişiça, bu posti şov-şuv keltirib çiqargaç, Yoşlar Ittifoqi Markaziy kengaşidan qönğiroq böladi. Qönğiroq qilgan «madaniyat bilan» muomala qiladi, «tuman raisi yoşlik qilgan bölişi mumkinligi» haqida aytadi. Ammo, uzr söralmaydi.
Keyingi kuni litsey rahbariyati iltimosiga köra Zulfiya Raşidova feysbukdan birinçi postini öçirgan (bu post ungaça ayrim saytlarda aynan e'lon qilingan, feysbukdagi boşqa sahifalarga köçirilgan). Bu haqda Raşidova ikkinçi postida yozgan.
Alal-oqibat öqituvçining şa'ni toptalgani qoldi, yillar davomida yiğilgan obrösi tökilgani qoldi, keraksiz «maşhurlikka erişgani» qoldi. Öquvçilari oldida yerga urilgan öqituvçi oxir-oqibat öz sözlarini qaytarib olişga majbur böldi. Litsey rahbariyati esa oçiq-oydin adolatsizlikka köz yumdi - öqituvçisining yonida turmadi.
Yana bir, juda ilgari bölib ötgan voqea esga tuşadi («Tafakkur»da, Erkin A'zam sahifasida öqigan edim).
1902 yili Maksim Gorkiy Rossiya Fanlar akademiyasi faxriy a'zoligiga qabul qilinmaganida Çexov bilan Korolenko norozilik tariqasida ilmiy dargohni tark etgan ekan.
Tadbirlarda, matbuotda va duç kelgan boşqa joylarda ma'naviyat haqida sözlovçilarga ma'naviyat asli qanday bölişidan saboq bu!
Nohaqlikka qarşi tura olmaydiganlar, safdoşining yonida yelkadoş böla olmaydigan loqayd tomoşabinlar uçun ham ibrat bu.
Emişki, «Ittifoqçi kirib kelganida öqituvçi telefon öynab ötirgan bölgan». Öşa vaqtda xonada bölgan öquvçilar siz yolğonçiga qarşi guvohlik beradi janob ittifoqçi.
Şunça muhokamalar va e'tirozlardan keyin ham, taşkilot tuman raisining xatosini tan olmadi.
Taşkilot rahbarining hisoblaşiça, «bu şov-şuvlar ittifoq işlayotganidan dalolat». Bu soddalikmi, özgalarini sodda körişmi?
Mana Yoşlar Ittifoqini nega hamma yomon köradi. «Şov-şuvlar işlayotganimizdan dalolat», «Mevali daraxtga toş otiladi» qabilidagi gaplar bilan aravani quruq olib qoça olmaysiz, qoruvli janob. Bahoni xalq bermoqda.
Özbekiston prezidenti Şavkat Mirziyoyev yarim yil muqaddam, 30 iyun kuni «Kamolot» YoIH negizida Özbekiston yoşlarining yangi taşkiloti - Özbekiston Yoşlar Ittifoqi taşkil etilişi töğrisida e'lon qilgandi. Taşkilotning byudjyet mablaği 200 milliard söm etib belgilandi.
Keyinroq taşkilot uçun köpdan-köp imtiyozlar taqdim etildi. Yoşlar ittifoqi faollari oliy ta'lim muassasalariga imtiyozli qabul qilinadigan böldi, ittifoq tavsiyasiga köra askarlar OTMga öqişga kirişi mumkin böldi, ittifoq faollari uçun avtokreditlar ajratildi, ittifoq xodimlari poytaxtga propiska qilinişi belgilandi, hatto, UZMOBILE milliy mobil aloqa operatori Özbekiston yoşlar ittifoqi a'zolari uçun bepul tarif rejasi taqdim etdi va nihoyat 2018 yilning 1 yanvaridan yagona soliq tölovining 8 foizi Özbekiston yoşlar ittifoqini rivojlantiriş jamğarmasiga ötkaziladigan böldi.
Biz, soliq tölovçi fuqarolar ittifoqqa ajratilayotgan mablağlar qayerga ketayotganini bilişimiz kerak. Biron marta xarajatlar, har bir tiyin qayerga sarflangani töğrisida hisob berildimi?
Öz nomi bilan taşkilot mohiyatiga köra yoşlar bilan işlab, ularga yordam körsatişi kerak. Taşkilot qişloqlarda, mahallalarda, xorijda, hamma joyda yoşlarning muammolari hal qilinişida iştirok etişi kerak.
Ular nohaqlikka uçrab, öqişga kira olmagan abituriyentga yoki öqişdan haydalayotgan talabaga, bir neça çaqirimdan uyiga suv taşiyotgan kelinlar va yoki yoş qizlarga, öqituvçisi metallolom olib kelmasang darsga kelma, deb darsdan çiqarib yuborgan öquvçilarga yordam berganini, muammolarga qarşi oçiq kuraş olib borganini kördikmi?
Yarim yil içida Yoşlar ittifoqi köproq qaysi işlari bilan yodda qoldi? Colgate'dan ilhomlanib tayyorlangan yangi logotip uçun 10 million tölagani bilan. Yoşlarning kiyimini yeçişi, taşqi körinişi uçun barçaning oldida izza qiliş, kamsitiş bilan. Paxta dalalaridagi jonbozlik bilan. Turli aksiyalar, tomoşalar, turnirlar, tanlovlar, uçraşuvlar taşkil etiş, köpdan-köp memorandumlar imzolaşi bilan. Eşiklar yopilişi bilan unutiladigan va'dalar bilan... Mana, endi bir muştipar bir öqituvçiga tahdid qilinişi bilan.
«Öqituvçiga osilmagan sen qoluvding özi».
Mening köz öngimga Yoşlar Ittifoqi deganda «kamolotçilar» kelaveradi haliyam. Öşa-öşa yuzi silliq, ovozi tiniq, maddohlikda özaro bellaşadigan, gapga çeçan, yaltoqlanişga usta, barça tadbirlarda qatnaşgisi keladigan, selfiparast, tadbirboz yigit-qizlar qatlami. Fikrsizlik birlaştirgan yigit-qizlar. Faqat nomi yangilangan eski taşkilot.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
